Góp cho bài nói về J.Y.Coustear

H1-2: Trang bị của người nhái hồi giữa thế kỉ 20.

H3: J.Y.Coustear

Jacques Yves Cousteau: Người hướng dẫn thế giới về những bí ẩn dưới đáy sâu.

by Peter Bilton, factoidz.com

Nói đến Jacques Cousteau là nói đến công việc mang tính khai phá trong khảo sát đại dương, những phát minh tiên phong có tính cách mạng về lặn biển và việc đưa thế giới của những đại dương sâu nhất tới phòng khách của mọi người. Ông đồng thời cũng là nhà bảo vệ môi trường được vinh danh bởi những thành quả phi thường của mình.
Jacques Yves Cousteau sinh năm 1910 ở tây nam nước Pháp. Từ khi còn trẻ Jacques đã rất năng động và ông thường đi lặn tự do ở biển Địa Trung hải cùng nhóm bạn.
Sauk khi tốt nghiệp Học viện Hải quân, ông phục vụ trong Hải quân Pháp từ 1933 với vai trò sỹ quan kỹ thuật pháo binh. Cousteau khởi đầu công việc với thiết bị lặn được gọi là lungs (lá phổi) sử dụng khí nén và các trang bị lặn khác nhau.
   Khi Pháp bị Đức chiếm đóng vào năm 1940, Cousteau được phép tiếp tục công việ của mình. Điều này cũng tạo điều kiện cho Cousteau bí mật hoạt động cho tình báo quân đồng minh, giúp tổ chức một số chiến dịch chống quân Đức. Vì những hoạt động này, Cousteau đã được tặng thưởng huân chương sau chiến tranh. Cousteau cộng tác với Emile Gagnan để phát triển bộ điều áp lặn (diving Regulator) đầu tiên trên thế giới.
Và vào năm 1943, một nhóm chuyên gia đã tập trung ở thị trấn Bandol xem ông thử thiết bị mới ở biển Địa Trung Hải. Cousteau sau này đã mô tả lại theo kiểu nói của mình việc sử dụng thành công cái mà ông gọi là Aqua-Lung.

“Tôi thở không khí một cách thoải mái dễ dàng, có tiến huýt nhẹ khi tôi hít vào, và tiếng rì rào nhẹ nhẹ của bong bong khi tôi thở ra. Bộ điều áp điều chỉnh áp lực một cách chính xác theo nhu cầu của tôi…cát biến mất vào khoảng xanh vô tận…hai cánh tay áp vào thân, tôi đạp đôi chân nhái chậm rãi và du hành xuống dưới. Tôi chạm tới đáy trong tâm trạng phấn khích….Tôi ngước nhìn lên và thấy bề mặt mước được chiếu sáng như một tấm gương bị khiếm khuyết.” Nó đã hoạt động!

Cousteau và đội của ông đã thực hiện nhiều chuyến lặn, mỗi lần lại lặn sâu hơn, cho tới khi đạt tới 240 feet (~73m). Tại độ sâu này họ bắt đầu phát hiện hiệu ứng say ni-tơ (nitrogen narcosis). Là một điều kiện gây cảm giác mất định hướng, tương tự như say rượi. Trong một môi trường nguy hiểm như thế này, đây có thể là thảm họa vì người lặn sẽ có các quyết định phi logic. Cousteau và đội của ông sau đó qua những thử ngiệm và những sai lầm, đã rút ra bài học là cần phải thở hỗn hợp khí oxy và helium khi xuống sâu dưới 150 feet (~46 meters)

Sau chiến tranh Cousteu tiếp tục làm việc cho chính phủ, cùng thời gian này ông thành lập Nhóm nghiên cứu đáy biển (Undersea Reserch Group). Ông được giao nhiệm vụ tìm kiếm và phát hiện tàu đắm trong thời chiến trên chiếu tầu nghiên cứu của ông: Calypso. Năm 1952 Cousteu phát hiện và khai quật một tàu buôn là tàu Grand Conglue, được đóng từ năm 230 trước công nguyên. Hàng trăm cổ vật cổ cổ đại được bảo quản nguyên vẹn do con người làm ra đã được phát hiện, và Cousteau đã chứng tỏ với thế giới rằng khảo cổ học dưới đáy biển có ý nghĩa tối quan trọng để hiểu biết rõ hơn vế quá khứ của chúng ta.

Cousteau và đội của ông ở ConshelfIII, phòng thí nghiệm dưới nước.

Conshelf: Conshelf là một thử nghiệm để tìm hiểu khả năng của con người có thể sống và làm việc lâu dài dưới độ sâu trong lòng nước. Bắt đầu là dự án conshelfI, là một phòng thí nghiệm dưới nước với hai nhà khoa học hay còn được gọi là nhà “du hành đại dương ” (oceanauts) với thời gian lên tới một tuần. Các nhà “du hành đại dương” được theo dõi sức khỏe, và Conshelf được trang bị mọi tiện nghi cần thiết như giường ngủ, thư viện, bếp và TV.
Conshelf đầu tiên được đóng năm 1962, thành công của nó dẫn tới sự ra đời của Conshelf II ở độ sâu 14 meters. Vào năm 1965 một Conshelf lớn được chế tạo đủ sức chứa sáu nhà du hành đại dương. Công trình này được đặt tại Địa Trung Hải, gần Nice, nước Pháp ở độ sâu 100 meters. Thử nghiệm Conshelf kết thúc thành công, tuy nó khẳng định con người không được thiết kế để có thể sống thiếu ánh mặt trời. Conshelf III sau đó được dùng để đào tạo các nhà du hành vũ trụ.

Đây là hình ảnh Conshelf II do Cousteu chụp cho tạp chí National Geographic.

Cousteu đã phát triển người lặn và là người đầu tiên triển khai người lặn trang bị camera. Những kỹ thuật quay phim dưới nước của ông đã tạo ra các chương trình truyền hình mang tới cho tới hàng triệu người xem quang cảnh môi trường biển dưới đáy sâu. Cousteau tiếp tục khám phá những tài nguyên thiên nhiên của đại dương. Ông trở thành nhà bảo vệ môi trường hàng đầu và tham gia cuộc gặp thượng đỉnh Rio 1992.
Jacques Cousteau mất năm 1997. Ông để lại di sản hơn 120 bộ phim truyền hình và 50 đầu sách. Cousteau đã mở đường cho các nhà làm phim thời sự, và hơn thế ông đã thay đổi quan điểm cộng đồng và tạo nhận thức về môi trường thông qua việc làm của ông trong việc giữ gìn thế gới sinh thái biển mỏng manh.

Chỉ vì không nhìn thấy đích

Đó là một buổi sáng sương mù phủ kín, ngày 4/7/1952, khi Florence Chadwick bước xuống nước bơi vượt eo biển từ đảo Catalina đến bờ biển California. Bơi đường trường không phải là một điều mới lạ đối với Florence, bởi cô từng vượt biển Manche (giữa nước Anh và Pháp) ở cả hai chiều.

Buổi sáng hôm đó nước lạnh cóng, còn sương mù thì dày đến nỗi cô khó có thể nhìn thấy chiếc thuyền trong đoàn. Sau khi đã bơi hơn 15 tiếng đồng hồ, cô yêu cầu mọi người kéo cô lên thuyền. Huấn luyện viên của Florence ráng hết sức để động viên cô bởi họ đã rất gần bờ, nhưng cô chỉ nhìn thấy sương mù và sương mù. Vì thế cô bỏ cuộc... khi cách đích không tới nửa dặm.

Sau đó cô tâm sự: "Không phải tôi biện hộ cho mình, nhưng nếu tôi nhìn thấy bờ, tôi đã có thể bơi đến đích". Không phải cái lạnh hay sự sợ hãi, hay sự kiệt sức đã khiến cho Florence Chadwick thất bại, mà chính là sương mù.

Hai tháng sau cũng chính tại eo biển đó, cũng là khoảng cách đó, Florence Chadwick đã lập một kỷ lục mới, bởi vì giờ đây cô có thể nhìn thấy đất liền.

Nhiều lúc chúng ta cũng thất bại, không phải vì chúng ta sợ hay bởi áp lực của những người xung quanh hay tại bất cứ điều gì, mà chỉ vì chúng ta không nhìn thấy đích của mình.

Hình độc đáo

Ghi chú: Cả 3 người mẫu này cùng các ông phó nháy đều thực sự ở dưới đáy biển (dĩ nhiên bọn họ đều là dân dive).

Những con thú sống dưới biển

Tại sao thú biển cũng thở bằng phổi nhưng có thể lặn dưới nước được khá lâu? Dân scuba mình có thể "học hỏi" được gì ở chúng không?

Thú biển (rái cá biển, báo biển, sư tử biển, cá heo, cá voi, ...) cũng thở bằng phổi như thú trên cạn. Tuy phải thường xuyên nhô lên mặt nước, nhưng chúng có thể ở dưới nước một thời gian khá dài, từ 20-30 phút với rái cá biển, 43 phút với báo biển Wader, hay 1-2 tiếng với cá voi cỡ lớn. Tại sao ở dưới nước trong thời gian dài như vậy mà chúng không ngạt? Các nhà nghiên cứu đã phát hiện cơ thể thú biển có “kho” tích trữ oxy đặc biệt, chính là máu và cơ.

Chúng ta biết rằng, trong máu chứa một lượng lớn oxy và CO2. Mặt khác, tỷ lệ máu so với thể trọng cơ thể của thú biển thông thường lớn nhiều hơn so với động vật sống trên cạn. Ví dụ ở người, máu chiếm khoảng 7% thể trọng, còn máu của cá heo lại chiếm khoảng 10-11% thể trọng của nó, và ở báo biển là 18%.

Ngoài máu ra, cơ bắp cũng có thể tích trữ ôxy. Trong cơ của thú biển có một loại albumin cơ hồng, rất dễ kết hợp với oxy. Khi chúng nhô lên khỏi mặt nước để thay đổi không khí, oxy được hít vào, một phần kết hợp với albumin cơ hồng hình thành trạng thái kết hợp hóa học, tích trữ trong cơ. Albumin này càng nhiều, oxy được tích trữ càng lớn. So với động vật cạn, albumin cơ hồng ở thú biển cao hơn nhiều. Oxy dự trữ kiểu này có thể chiếm hơn 50% dự trữ oxy toàn thân chúng. Chính vì albumin trong cơ thịt khá nhiều, nên màu sắc của thịt cá voi và thịt báo biển đều có màu tím thẫm.

Ngoài ra, tần số thở bình thường của thú biển tuy rất thấp, nhưng khả năng hít oxy và nén khí CO2 lại rất mạnh, có lợi cho cuộc sống dưới nước của chúng. Người bình thường một lần thở chỉ có thể thay đổi 15-20% khí trong phổi, còn cá voi lại có thể thay đổi trên 80%. Đa số động vật cạn, kể cả người, rất nhạy cảm với CO2 trong máu. Nếu hàm lượng CO2 trong không khí tăng lên, thì tần suất thở của người sẽ tăng lên gấp 5 lần bình thường. Nhưng thú biển lại không như vậy, dù CO2 trong máu tăng lên cũng không xảy ra sự cưỡng chế thở. Có người từng thử nghiệm, đeo cho báo biển mặt nạ đặc biệt, để chúng hô hấp khí có giới hạn. Họ thấy khi hàm lượng CO2 trong đó cao đến 10% thì hoạt động thở của báo biển vẫn giữ được bình thường. Điều này đã giúp cho chúng ở được dưới nước trong thời gian dài.

Hình: những "thú biển" này chỉ lặn được 1-2 phút vì quá nhạy cảm với CO2 trong máu (và nhờ vậy, da thịt của chúng - thay vì tím thẫm - có màu trắng hồng).

Tại sao rùa biển lặn sâu

Các nhà khoa học từ lâu đã đau đầu với câu hỏi tại sao rùa luýt (leatherback) lại thích lặn xuống độ sâu của vùng biển băng giá.

Jonathan Houghton cùng các cộng sự thuộc đại học Swansea tại Anh đã tiến hành thí nghiệm để tìm hiểu tại sao các sinh vật biển có dáng đi ì ạch nặng nề lại có hoạt động hiếm có như thế này. Họ đã công bố kết quả trên tờ Experimental Biology của Anh.
Máu rùa rất giàu myoglobin nên rất lý tưởng để dự trữ ôxi. Đôi khi chúng còn lao xuống dưới mặt nước đến cả kilomet (khoảng 3/4 dặm). Các nhà nghiên cứu đã lắp cho 13 chú rùa luýt máy ghi dữ liệu ghi lại địa điểm, nhiệt độ, độ lặn sâu và thời gian. Sau đó máy sẽ truyền phát thông tin đến vệ tinh khi con vật lên mặt nước. Trong số hơn 26.000 lặn sâu được ghi lại tại Bắc Đại Tây Dương, chỉ có 95 (chưa được 0,5%) số lần đạt mức sâu hơn 300 m.

Một giả thuyết khác đã đưa ra giải thích cho những lần lặn sâu bất thường. Các nhà nghiên cứu tranh luận rằng loài bò sát đẻ trứng này lặn sâu xuống nước để trốn tránh kẻ thù, trong khi những người khác lại cho rằng đơn giản là chúng đang muốn làm mát cơ thể.

Giả thuyết thứ ba đưa ra là rùa biển đi săn ở vùng biển sâu.

Nhưng những kết quả mà Houghton có được lại bác bỏ tất cả các giả thuyết trên. Nếu con rùa đang cố gắng bơi để không trở thành bữa trưa cho một con cá lớn nào đó, chắc chắn nó sẽ phải bơi nhanh hơn bình thường. Nhưng dữ liệu thu được cho thấy những con rùa chẳng hề vội vã khi lặn sâu. Hơn nữa, chúng thường dành hàng giờ trên mặt nước trước khi lặn, có lẽ là để lấy thêm nhiều ôxy làm tăng hiệu quả.
Houghton cho biết: “Lập lờ trên bề mặt là chiến lược khinh suất nếu muốn trốn tránh kẻ thù, bởi vì đó là nơi mà kẻ thù có thể phát hiện ra bóng của những con rùa”.
Nếu để giữ nhiệt độ cơ thể luôn mát mẻ thì cũng không thoả đáng bởi nhiệt độ dưới mức 350 m không giảm nhiều. Vì thế những con rùa cũng không có động cơ để lặn sâu hơn.
Nhưng với giả thuyết về thức ăn, nghiên cứu phát hiện rằng có lẽ giả thuyết này đúng một nửa. Ngay cả khi những con rùa không ăn thức ăn tìm được ở độ sâu tột cùng, chúng có lẽ cũng muốn tìm thức ăn để dự trữ về sau. Rùa luýt thích ăn loài sứa sống ở vùng nước bề mặt. Nhưng trong nhiều tháng bơi từ khu vực sinh sản vùng nhiệt đới tại Caribê đến các vùng nước mát hơn, chúng phải sống nhờ vào các loài giống sứa sống theo tập đoàn lớn ở độ sâu khoảng 600 m. Houghton cho biết rùa biển thường lặn để tìm kiếm tập đoàn nói trên khi mặt trời xuống núi, sau đó chúng trở lên mặt nước vào buổi đêm để thưởng thức bữa tiệc. Điều này có thể giải thích tại sao rùa luýt thường nấn ná tại một khu vực trong nhiều ngày hay thậm chí nhiều tuần sau mỗi chuyến lặn sâu như thế.
(Hình minh họa: rùa biển)

Chai rượu sâm-panh dưới đáy biển

Nhóm thợ lặn của đảo Aland, một hòn đảo tự trị nằm giữa Phần Lan và Thụy Điển, đã thu được 30 chai trong khi thám hiểm xác một chiếc tàu bị chìm.
Trưởng nhóm Christian Ekstrom nói rằng ông tin là loại rượu này do hãng Veuve Clicquot của Pháp sản xuất cách đây khoảng 220 năm. Một chai - có hình dáng của loại chai của thế kỷ 18 - đã được gửi sang Pháp để phân tích.
Hãng Veuve Clicquot bắt đầu sản xuất sâm-panh vào năm 1772, nhưng bị gián đoạn do cuộc cách mạng năm 1789. Người ta tin rằng số sâm-panh vừa phát hiện dưới biển Baltic thuộc chuyến hàng gửi cho Hoàng gia Nga lúc bấy giờ.
Một chai đã được mở cho chuyên viên nếm thử và chuyên viên cho biết mùi vị vẫn tuyệt vời. Sâm-panh đã được bảo quản tốt trong hai thế kỷ qua nhờ nước lạnh vùng Baltic. Các chuyên viên ước tính nếu bán đấu giá, một chai có thể đến 70.000 USD.
Cho đến nay, sâm-panh lâu đời nhất mà vẫn uống được là hai chai Perrier-Jouet năm 1825, được mang ra thử ở London năm ngoái.

Lời bình: giá mà mình "vớ" được một chai nhỉ (chỉ cần "chịu cực" một chút thôi). Nhưng với giá trị 70.000usd thì chẳng biết mình có dám uống không?

Diving Condao

Những điểm lặn ở Côn Đảo do công ty Cầu Vồng khai thác:

Côn Đảo nẳm tại điểm gặp nhau của hai dòng hải lưu nóng và lạnh của đại dương, tạo nên một hệ thống khí hậu cục bộ. Từ tháng sáu đến tháng chin, những cơn gió giật dữ dội ập vào mặt phía Tây của đảo trong khi phía Dông được che chắn kín. Trong tháng chin, dòng hải lưu và gió đổi hướng ngược lại làm khu bờ đông chịu thời tiết xấu tới tận tháng giêng. Thời tiết trở nên êm dịu trong thời gian còn lại của năm.
Kiểu mẫu thời tiết bất thường này làm cho Côn Đảo là địa điểm có thể thực hiện các hoạt động bơi, lặn biển và snorkeling quanh năm.

Thời Pháp thuộc, cai ngục buộc tù nhân khai thác san hô sống để nung vôi. Nay rặng san hô đã được hồi phục, tuy nhiên lại phải đối mặt với sự phá hoại của việc khai thác hải sản không kiểm soát. Vườn quốc gia Côn Đảo được thành lập 1977, tuy nhiên ban đầu chỉ tập trung bảo vệ quần thể động, thực vật trên đảo. Ngày nay, Vườn QG bao phủ 14 trên tổng số 16 đảo và toàn bộ vùng biển bao quanh chúng.
Đa phần rừng trên đảo là rừng rậm: với một tỷ lệ rừng nguyên sinh lớn, đặc biệt là các cánh rừng ẩm ướt trên độ cao 500m so với mực nước biển.
Mặc dù việc kiểm soát khai thác hải sản theo kiểu hủy diệt mới chỉ được thực thi từ 1993 và bất chấp sự phá hoại môi sinh từ thời Pháp thuộc, hơn ngàn hecta bề mặt rặng san hô của Vườn QG Côn Đảo đã được hồi phục ở vùng nước nông – một trái ngược với các vùng khác của Việt Nam với còn rất ít bề mặt vùng nước nông còn san hô bao phủ do nạn khai thác cạn kiệt và đánh cá bằng chất nổ.
Toàn bộ vùng biển Côn Đảo rất đa dạng sinh học: Hơn 1300 loài sinh vật biển đã được phát hiện ở đây. Hệ sinh thái của Côn Đảo là môi trường sống lý tưởng cho các loài hiếm thấy như Đồi mồi, Rùa xanh và Dugong, một sinh vật kỳ lạ được gọi là “bò biển” và được cho là nguồn gốc của các chuyện thần thoại về “nàng tiên cá” do thói quen phơi nắng của chúng trên các tảng đá.
Từ 1995 đã có hơn 300 000 rùa con đã được thả ra biển và có gần 1000 rùa trưởng thành đếm được ở đây.

Dugong Abu Dhabi

Tin: diving Condao

Ngày 7-4-2010, ông Trần Minh Sanh, Chủ tịch UBND tỉnh đã có buổi làm việc với Vườn Quốc gia (VQG) Côn Đảo và Công ty TNHH Cầu Vồng Việt Nam về việc công ty này muốn khai thác dịch vụ lặn biển tại VQG Côn Đảo.

Đại diện Công ty Cầu Vồng Việt Nam cho biết, lặn biển là loại hình du lịch rất được du khách nước ngoài ưa chuộng. Côn Đảo là điểm lặn biển hấp dẫn nhất Việt Nam, bởi có rạn san hô và hệ sinh thái biển đẹp, đa dạng. Theo khảo sát của công ty này, tại Côn Đảo có 30 điểm có thể tổ chức các tour lặn biển phục vụ du khách.

Theo ông Lê Xuân Ái, Giám đốc VQG Côn Đảo, từ năm 2004, đã có một số doanh nghiệp khai thác loại hình du lịch lặn biển tại đây như Công ty Xuân Anh, DNTN Biển Xanh và Công ty Cầu Vồng. Hầu hết các điểm lặn biển đều nằm trong khu bảo tồn biển của VQG Côn Đảo.

Kết luận buổi làm việc, ông Trần Minh Sanh đồng ý chủ trương và yêu cầu Công ty Cầu Vồng liên hệ với VQG Côn Đảo để triển khai các thủ tục đầu tư, đồng thời lưu ý việc triển khai dịch vụ này phải tuân thủ các quy định của Nhà nước về bảo tồn biển và bảo vệ môi trường.

Diving Hội An (P2)

Gọi là đi lặn Hội An, nhưng chính xác ra là lặn Cù lao Chàm. Một quần thể đảo ngoài khơi cách Hội An một giờ rưỡi chạy tàu. Nằm trên cửa ngõ ra vào Hội An, một cảng biển sầm uất trước đây Cù lao Chàm cũng là nơi tàu thuyền hay ghé trú khi có bão. Khu vực này cũng đã từng có những tàu buôn cổ được trục vớt với nhiều cổ vật giá trị. Giống như nhiều nơi ven biển VN, ở đây cũng từng bị nạn đánh cá bằng chất nổ làm hủy diệt rặng san hô của các dải đá ngầm. Sau khi được qui hoạch là khu bảo tồn biển, san hô ở Cù lao Chàm  dần hồ phục. Giờ đây khi lặn ở CLC, ta chỉ thấy san hô thân mềm là chính, rất ít san hô cứng, cá cũng ít và quang cảnh kém hơn so với ở Nha Trang hay Hòn Ông.

Cù lao Chàm, khu bảo tồn biển Việt Nam.

  Dù vậy, Cù lao Chàm vẫn thu hút được nhiều khách lặn, đa phần là những du khách tới thăm Hội An phố cổ và muốn khám phá cả vùng biển ở đây. Chuyến lặn tôi tham gia có tám khách lặn nữa, hai người thi OWC và một thi Advanced OWC còn lại là lặn chơi (fun dive). Nhóm lặn chơi do một cô DM (chuẩn úy) người Thụy Sỹ làm hướng dẫn viên lặn. Vì có tới 5 khách lặn nhởn nên RB bố trí thêm 1 chú thượng sỹ đi cùng cho đủ đội hình. Điểm lặn "Thái Sơn Bay" như tôi đã nói, không đẹp và đa dạng san hô như ở Hòn Mun, Nha Trang. Đi trong một nhóm đông thế này nên tôi cũng không có nhiều cơ hội tìm kiếm, ngó nghiêng kỹ...Dẫu vậy, cũng có những thứ đáng để ta đi cả quãng đường xa bằng máy bay, rồi xe ôm hơn 30Km và nhảy xuống nước, chìm...

Trước giờ tiếp nước! Đứng giữa là chuẩn úy PADI Vanessa

Chú cá vũ công tây ban Nha này tôi đã gặp ở đảo Hòn Ông.

San hô ở vùng biển này chủ yếu là loài thân mềm như thế này. San hô đá còn chưa phục hồi kịp

Anh ổn chứ? cô chuẩn úy hỏi.

Lần đầu tiên tôi chộp được chú Chình biển Morray

Lại còn cận cảnh nữa.

Cũng lần đầu tiên gặp xác tàu đắm (tuy không lớn)

Cũng khá hoành tráng đấy chứ.

Điểm lặn thứ hai là Mr. Wippy. Dòng chảy khá mạnh, chúng tôi bơi ngược dòng khoảng 30'. Khi quay trở lại thì khỏe, dòng chảy đưa trở về điểm xuất phát.

Cá ở vùng nước này thật hiếm hoi.

Nhưng nếu có thì lại khá độc đáo. Lần đầu tiên tôi gặp cặp cá hề như thế này.

Chú cá sư tử này mới thật lạ, đen tuyền. Đáng tiếc là không có đủ thời gian để xoay xở chọn góc chụp đẹp hơn.

Đã tới lúc lên tàu. Dòng chảy ở đây khá mạnh, bơi gần tới tàu phải bám dây để không bị trôi đi.

 Sau 2 điểm lặn, cả đoàn đổ bộ lên Cù lao Chàm nghỉ ăn trưa.

Bãi biển trên Cù lao Chàm rất đẹp, có thể lặn snorkeling từ đây.

Chuẩn úy Vanessa và tôi

Tạm biệt Cù lao Chàm

  Tàu về đến Hội An lúc 16h30. Tôi đã điện trước nên bác xe ôm chờ sẵn đón tôi ở văn phòng Rainbow Divers Hội An. Thanh toán xong, tôi nhảy xe ôm về Đà Nẵng để sáng hôm sau bay về SG, lúc đó dấu hiệu cấm bay trên đồng hồ lặn đã biến mất.

Khoang chìm (P2)

(tiếp theo và hết)
Theo tính toán, khoang chìm nói trên có thể lặn sâu tối đa là 400m trong khi nhu cầu tham quan của du khách (không mang tính chất nghiên cứu khoa học) chỉ khoảng 25-30m là tối đa (ở Nha Trang dịch vụ lặn biển chỉ cho du khách chưa qua huấn luyện lặn chừng 5-7m).
Ngoài ra, "Khoang chìm" do kỹ sư Nguyễn Đăng Lương sáng chế còn nhiều điểm mới so với các tàu ngầm, tủ lặn khác, cụ thể những người ngồi trong tàu ngầm hoặc các loại tủ lặn theo nguyên lý chung đều phải hít thở bằng khí nén, trong khi khoang chìm của kỹ sư Nguyễn Đăng Lương lại cho phép hít thở thoải mái bằng khí trời bởi hệ thống ống dẫn khí nối liền từ khoang chìm lên phao nổi trên mặt nước.

Điểm mới thứ hai là, các loại tủ lặn hiện nay có trên thế giới chỉ có thể chứa tối đa 2 người với giá khoảng hơn 1 triệu USD/chiếc và chỉ những người có thể lực tốt mới được phép vào tủ lặn để lặn tham quan. Còn "khoang chìm" do kỹ sư Nguyễn Đăng Lương sáng chế có giá thành chỉ 50.000 USD/chiếc và cho phép mọi người vào và lặn tham quan đáy biển.

Một ưu điểm khác là, so với tàu ngầm và tủ lặn hiện có trên thế giới, nếu muốn giao tiếp, thông tin với nhau thì phải dùng biện pháp duy nhất là sóng siêu âm, còn "khoang chìm" vẫn có thể giao tiếp bằng điện thoại bởi ăng ten được gắn trên phao. Ngoài ra, modul khoang chìm còn có thế phát hiện dưới lòng thũy đạo những vật cản bởi modul rà soát, trong khi các tàu ngầm khác cũng có thể làm điều đó nhưng chi phí sẽ rất tốn kém.

Trung bình một modul khoang chìm nhỏ nhất chứa được 1 người, loại trung bình có thể chứa được 1 lớp học gồm cô giáo và 30 học sinh. Kỹ sư Nguyễn Đăng Lương cho biết, hoàn toàn có thể chế tạo loại lớn hơn tùy thuộc vào nhu cầu sử dụng. Theo dự toán, khi triển khai chế tạo hàng loạt thì giá thành xuất xưởng của một modul sẽ chỉ bằng giá một chiếc xe du lịch loại rẻ hiện bán trên thị trường.

Khoang chìm (P1)

(xin gửi thông tin này cho những người yêu thích biển nhưng chưa muốn lặn)

Sáng chế với tên gọi "Khoang chìm quan sát sâu phía dưới mặt nước" cho phép đưa người tham quan sâu hàng chục mét dưới đáy biển. Đây là nghiên cứu của một người Việt Nam và được Hoa Kỳ cấp bằng sáng chế.

Modul khoang chìm do kỹ sư Nguyễn Đăng Lương sáng chế là một loại thiết bị lặn dưới dạng khoang đơn, khoang đôi sử dụng cho hàng chục người xuống tham quan du khảo những thủy vực có các hệ động thực vật thủy sinh phong phú. Giải pháp "khoang chìm" này cũng có thể dùng vào mục đích thiết kế thành những phòng ngủ, phòng tân hôn dưới thủy cung.

Ngoài ra, thiết bị này có đắc dụng đối với việc nghiên cứu khảo sát thềm lục địa, nghiên cứu khảo sát theo dõi tiềm năng tài nguyên thuỷ hải sản, kiểm tra hiện trạng những phần chìm của các dàn khoan, các tuyến ống chìm khai thác dầu khí ngoài khơi và các loại hình công trình thủy khác, quan trắc địa mạo và những chướng ngại vật trong lòng các thuỷ đạo.

Nguyên liệu dùng để làm "Khoang chìm" chủ yếu bằng inox và thuỷ tinh hữu cơ, có thể hoạt động bằng máy phát điện gắn trên phao nổi được đặt trên mặt nước cung cấp năng lượng theo đường ống dẫn xuống khoang chìm, hoặc bằng năng lượng mặt trời do những tấm mái tôn lợp gắn trên phao. Phao nổi (kích thước tùy vào độ lớn của khoang chìm) có tác dụng dùng làm trạm để có thể lên hoặc xuống khoang chìm, nếu không thích tham quan dưới lòng đại dương, du khách có thể lên trên phao ngắm cảnh trên phao có gắn đèn. Trong trường hợp nguy hiểm, phao tiêu chính là dấu hiệu dễ nhận biết để kịp thời ứng cứu.
Khi đưa "khoang chìm" vào hoạt động, người ta dùng ca nô hoặc thuyền kéo ra biển, đưa tới vị trí cần lặn rồi thả xuống mặt nước. Du khách ở trong khoang chìm có thể tự điều khiển bởi hệ thống chỉ dẫn được dán trong khoang, hoặc tuân theo sự hướng dẫn của hướng dẫn viên trên bờ. Dưới mặt nước, du khách có thể tự lặn xuống sâu dưới lòng biển hoặc trồi lên bằng động cơ (bơm điện).
Hiện tại khoang chìm chỉ có thể dùng để tham quan trên hoặc dưới mặt nước, chứ chưa thể vào các hang động bởi khi khoang chìm lặn dưới mặt nước thì phía trên vẫn phải có ca nô đi theo. Trong trường hợp khẩn cấp, ống dẫn xuống khoang chìm sẽ "hút" khách lên nếu du khách gặp vấn đề về sức khoẻ.

Diving Hội An

 Nhân phải ra Đà Nẵng tham gia báo cáo tại Hội thảo "An toàn bảo mật thông tin doanh nghiệp" do VCCI tổ chức, tôi tranh thủ tận dụng cơ hội này để đi lặn ở Hội An.
Hội An nổi tiếng là một điểm du lịch hấp dẫn ở miền Trung với những phố cổ, nhà cổ được bảo tồn và cộng đống cư dân có ý thức trong việc bảo vệ di sản văn hóa và thân thiện với du khách. Tôi đã đặt trước tour lặn với Rainbow Divers Hội An bằng email khi còn ở nhà. Sau khi xong công việc với hội thảo vào sáng thứ 5, tôi tìm hiểu và phát hiện ra rằng tốt nhất là chuyển đến Hội An để làm mấy thủ tục giấy tờ đi lặn tại văn phòng Rainbow và ngủ đêm tại Hội An để hôm sau theo xe  ra cảng. Di chuyển đến Hội An chỉ có thể bằng taxi, xe buýt hoặc xe ôm. Taxi tính theo Km thì đắt quá, 350.000 đ cho quãng đường ba chục cây số từ DN đến HA. Xe buýt thì khó bắt mà thời gian chạy không biết thế nào, đến muộn quá văn phòng Rainbow Divers đóng cửa thì toi. Cuối cùng tôi chạy xe ôm với giá 80.000 từ khách sạn đến ngay văn phòng Rainbow Divers. Cái túi đồ nghề của tôi khá cồng kềnh, ông xe ôm phải để phía trước, tôi ngồi sau đeo thêm túi hành lý của mình. Đến nơi, tôi tip thêm cho ông xe hai chục nữa vì cái túi đồ cồng kềnh của mình.
   Cô bé ở văn phòng Rainbow Divers Hội An đã đặt giup tôi một phòng khách sạn với giá rất mềm (so với mặt bằng giá khách sạn ở đây) là 250k /đêm. Tắm rửa xong, tôi bắt đầu ra phố, khám phá Hội An về đêm. Nói cho ngay, tôi đã từng đến Hội An hai lần nhưng đều là vào ban ngày. Lần này là Hội An ban đêm. không khí mát mẻ, dễ chịu. Các cửa hàng vải vóc, tơ lụa trang phục vẫn mở rộng cửa đón du khách thăm quan, mua sắm. Những ngọn đèn lồng màu sắc lung linh tô điểm các căn nhà kiến trúc cổ thật thơ mộng. Nhưng vào giờ này, các quán ăn dọc theo sông Hội mới là lúc nhộn nhịp du khách ăn uống, thưởng thức các món ăn đặc sản miền Trung và Việt Nam.

Khu phố cổ về đêm.

Với cửa hàng vải vóc, quần áo

Và cửa hàng ăn uống trên đường Lê Lợi

Tuy nhien, quang cành phố xá dọc theo sông Hội về đêm mới thực sự nên thơ.

Với các quán ăn đông đúc thực khách tây.

Tôi ghé một quán nhỏ, sau khi đọc menu ngoài cửa thấy có món Cao lâu đặc sản HA

Điều thú vị là khi bước vô tôi thấy 2 "nhân viên" tây đang chuẩn bị món ăn...

Hóa ra lại là hai du khách đang tham gia lớp nấu ăn (cooking class) các món truyền thống VN

Sau khi hoàn thành một món, họ được thường thức ngay thành quả của mình.

Tôi cũng thưởng thức món Cao lâu và cá nướng bọc lá chuối rất ngon. Cô bé tiếp viên vui tính chúc tôi ngon miệng và dặn "bác ăn cá thôi, đừng có ăn lá nha! có nhiều khách đã chén cả lá chuối. hi hi"

Có rất nhiều quán ăn dọc theo bờ sông, tất cả đều nhỏ nhắn, lịch sự và ấm cúng. Không xô bồ như các quán ăn nhậu ở Đà Nẵng hay Sài Gòn;

Tôi còn tranh thủ dạo trên cây cầu bắc qua sông, ngắm đèn lồng hình cá chép, cọp, rồng...

Và cả cây đèn lồng to lớn, màu đỏ treo giữa cầu, nơi các bạn trẻ thích tụ tập chụp hình.

Tôi còn lượn quanh mấy con phố nhỏ, ngắm nhìn các loại đèn lồng đa dạng, màu sắc tươi tắn trước khi về khách sạn ngủ, chuẩn bị sức cho buổi lặn vào sáng hôm sau.

Đã từng có một nền văn minh dưới đáy biển? (P2)

Các cấu trúc kim tự tháp Yonaguni:

Được đánh giá bởi một số nhà khoa học là khám phá khảo cổ học của thế kỷ, các cấu trúc tình cờ được phát hiện ở vùng bờ biển Nhật Bản cho thấy kiến trúc cổ trong dạng thức những cây cột trụ, những hình lục giác, những cầu thang, những đại lộ, những hành lang cuốn và cả một kim tự tháp có bậc thang.

Trong khi hầu hết những kẻ bảo thủ cho rằng các cấu trúc Yonaguni là sản phẩm của hoạt động địa chất lớn của khu vực, những góc xác định của những tảng đá và sự sắp xếp của chúng trong mối liên hệ lẫn nhau cho thấy địa điểm này có thể là di tích của một thành phố đã bị ngập chìm.

Bằng chứng ủng hộ lập trường này bao gồm cấu tạo hóa học của những tảng đá phấn (không tồn tại một cách tự nhiên trong khu vực), 2 lỗ cửa sâu khoảng 6,5 bộ sát ngay các cấu trúc này – mà không nhà khảo cổ học nào dám phân loại chúng như là một kiến tạo tự nhiên. Toàn thể thành phố ngầm của Yonaguni được ước tính bởi một số chuyên gia ít nhất khoảng 10.000 năm tuổi.

Khảo cố học đại dương chỉ mới trở thành một ngành học thuật khả dĩ trong vòng 50 năm trở lại đây với sự xuất hiện của thiết bị lặn dùng khí nén. Theo nhà khảo cổ học đại dương Tiến sĩ Nick Flemming, ít nhất 500 địa điểm nằm ngầm dưới mặt nước biển là những phần còn lại của một vài dạng cấu trúc hay đồ tạo tác nhân tạo đã được tìm thấy khắp thế giới. Một vài tính toán cho thấy gần 1/5 những địa điểm này là nhiều hơn 3.000 năm tuổi.

Tất nhiên, một số địa điểm đã bị cuốn sạch bởi các trận lụt, nhưng những địa điểm khác có thể được tìm thấy tại đáy biển thông qua các dịch chuyển kiến tạo địa chất. Bởi nhiều nơi trong số này lúc ban đầu được xây dựng trên những vùng đất khô ráo vững chắc. Trái Đất về mặt địa lý có thể khác hẳn so với những gì chúng ta biết hiện nay.

Hình: dưới đáy biển Nhật bản - các di tích được cho là do con người làm ra.

Bơi và lặn.

 Hè về, đặc biệt là cuối tuần, hồ bơi CLBHK TSN trên đường Hồng Hà luôn có đông đảo bà con đến bơi. Ở đây không hạn chế thời gian, chỉ cần mua vé vào bơi đến khi nào mệt, chán thì thôi. Với những khách quen, luyện tập thường xuyên thì mua vé tháng và ngày ngày đến bơi vào thời gian phù hợp với mình. Mọi người thường tới để bơi hoặc học bơi. Trẻ con và thiếu niên học bơi nhiều đã đành, có cả các bà U60 cũng học, ban đầu phải buộc một phao ở lưng và bơi bì bõm. Những người giỏi thì bơi đi bơi về theo chiều dọc hồ ở khu vực sâu 1m50 xuống dần đến 4m15. Khu vực 4m15 là khu nhảy cầu theo thiết kế ban đầu của hồ, nay các cầu nhảy đã được giỡ bỏ hết. Tui là người duy nhất bơi ít, lặn nhiều. 6h00 sáng bắt đầu, thường chỉ khởi động bằng cách bơi 200m rồi bắt đầu lặn. Ban đầu là lặn tĩnh, neo người cố định ở đáy sâu nhất (biển báo ở đây là 4m15, thực tế đồng hồ lặn của tôi chỉ hiển thị 3m70). Sau 3, 4 lần lặn tĩnh - mỗi lần nghỉ 1phut rưỡi thỉ bắt đầu lặn với chân nhái. Cũng chỉ loanh quanh khu vực sâu nhất này mỗi bề 25m. Sau khoảng chục lần lặn "có khí tài" thì chuyển qua lặn chân không, lúc này chỉ có kính lặn và chân tay không. Cũng đi, về bề ngang hồ - 50m. tới 7h00 lên bờ. Ngày thường vẫn kịp về ăn sáng, đi làm. Chủ nhật thì thoải mái hơn, không bị hạn chế thời gian lên bờ. Dần rồi cũng có người muốn lặn xem sao. Trở ngại lớn nhất là sự khó chịu khi xuống dưới 1m50 do áp lực của nước. Tuy nhiên, khi biết cách khắc phục chuyện này bằng cách bóp mũi, thổi ra tai thì nhiều người cũng dần cảm thấy ổn khi ở dưới 3 mét nước.
 Hôm nay chủ nhật, từ 6 giờ sáng đã có nhiều người tới bơi. Vì là chủ nhật nên tôi mang cả máy chụp hình ra đây để chộp mấy cái cảnh bơi, lặn ở hồ bơi CLBHK TSN.

Tắm biển và Rip curret

(Bài trên eboi.vn, trích)

Bạn đang đứng trên dải cát nông gần bờ thì thấy cát hụt dưới chân. Một lực vô hình đẩy bạn ra xa bờ. Bạn hốt hoảng, chơi với tay chân, rồi ngộp nước. Bạn đã lọt vào vòng xoáy.

Rip current (dòng xoáy) là thủ phạm gây ra cái chết cho người đi tắm biển. Không chỉ ở Việt nam, ngay tại Mỹ nơi có lực lượng cứu hộ rất mạnh, mỗi năm có khoảng 150 người tắm biển chết vì dòng xoáy này.

Khi đi tắm biển, bạn nghĩ mình an toàn khi đứng trên dải cát nông gần bờ. Chưa chắc, nếu cát đột ngột tụt xuống hút đầu người, và dòng nước như đang lôi bạn ra biển, chắc chắn bạn đã bị lọt vào dòng xoáy.
Dòng xoáy xảy ra rất thường tình, ở bất cứ bãi biển nào, trong bất cứ thời tiết nào.

Khi sóng biển vỡ ra trên bờ cát, trọng lực trái đất kéo nước về lại biển. Nếu sóng mạnh, tung một lượng nước khổng lồ lên bờ, khối nước chảy ngược ra biển này đủ lớn để tạo thành một dòng chảy, như một dòng sông nhỏ chảy ra biển, tạo thành dòng xoáy.

Dòng sông nhỏ này có thể dài từ 60-750m, nhưng có khi chỉ chừng 9m. Tốc độ nước chảy có thể lên tới từ 5 – 8 km/h, đủ để kéo người bơi giỏi nhất ra xa bờ. Khác với sóng dội, dòng xoáy chảy trên mặt biển, do đó chỉ kéo bạn ra xa bờ mà không kéo bạn xuống đáy biển.

Khi đứng trên bãi cát nông mà bị nước hất hổng chân, nếu bạn cuống quýt quơ đập lung tung, dòng xoáy có thể nhấn chìm bạn nhưng nếu bình tĩnh thả nổi người, dòng xoáy luôn luôn giữ bạn trên mặt biển.

Khi mắc vào đó, bản năng của bạn là lấy hết sức để bơi ngược dòng trở vào bờ, nơi nước nông. Xin đừng làm thế.
Hãy thả nổi người, bơi xéo dòng, rồi hướng dần song song với bờ biển, sau đó dựa vào sóng để dần dần vào bờ. Nếu không bơi xéo được thì cứ dựa theo dòng bơi ra biển. Khi sức nước yếu đi, bạn có thể quay ngang, dễ dàng thoát ra khỏi dòng xoáy để trở vào bờ.
Nhưng phải nhớ: Trong mọi trường hợp, phải bình tĩnh thì mới thoát được.


Nơi dòng Rip là vùng nước lặng, hầu như không có sóng. Dòng nước ngược này có thể ổn định không thay đổi trong suốt cả tháng hoặc cả năm, tuy nhiên chúng cũng có thể liên tục thay đổi mỗi vài giờ. Ở một số bãi biển, dòng nước ngược này không đi hướng ra biển mà chạy dọc theo bờ biển. Bạn rất khó nhận ra một dòng xoáy trừ khi bạn đang ở giữa "tim" nó.

Do mặt nước nơi có dòng Rip thường lặng nên làm cho người ta hiểu lầm đó là nơi an toàn. Người ta sẽ di chuyển sang tắm nơi đó thay vì tắm nơi có biển báo an toàn và ngay lập tức có thể bị cuốn trôi ra biển.

Nơi có sóng bạc đầu là nơi dòng nước đi từ biển vào gần bờ. Sóng bạc đầu (breaking waves) sẽ đưa chúng ta vào bờ. Như vậy, vùng có sóng không phải là vùng nguy hiểm mà vùng lặng sóng mới chính là vùng đáng nghi ngờ.

Trước khi xuống biển, bạn nên dành 5-10 phút để nhận dạng dòng chảy xa bờ trên bờ biển mà bạn sắp xuống tắm. Bạn có thể nhận ra dòng chảy xa bờ nhờ những đặc điểm sau đây:
Dòng chảy xa bờ có màu sậm hơn vì nơi đó nước sâu hơn; và:
Dòng chảy xa bờ có mặt nước lặng hơn, thường có sóng nhỏ hơn; và:
Đôi khi chúng ta có thể thấy các mảnh vỡ hay bọt nước nổi trên mặt dòng chảy xa bờ và trôi ra biển.

Đã từng có một nền văn minh dưới đáy biển? (P1)

Có một giả thuyết nhân loại học cho rằng trên Trái Đất đã từng tồn tại một loài người tiền sử có trình độ phát triển kỹ thuật cao. Một vài bằng chứng khẳng định rằng những người tiền sử này đã sở hữu một nền khoa học kỹ thuật cao hơn so với tưởng tượng của chúng ta. Nhiều bằng chứng ủng hộ cho ý tưởng này là việc khám phá ra nhiều vết tích thành phố cổ đại nằm dưới đáy các đại dương.
Những trường hợp đáng ngạc nhiên như những cấu trúc kim tự tháp Yogaguni ở vùng bờ biển Nhật Bản, hay thành phố ngầm “Mega city” được tình cờ khám phá ở bờ biển Đông Bắc Cuba, khiến các nhà nghiên cứu liên hệ đến những điều từng một thời chỉ được xem như những thần thoại địa lý – những câu chuyện kể như về vùng đất Atlantis, lục địa Mu, hay vùng đất Thule. Việc cứ một vài năm lại khám phá ra thêm một công trình dưới biển ủng hộ cho giả thuyết về đế chế tiền sử này.

Kiến trúc đô thị ở một thời đại không thể tin nổi

Một ví dụ điển hình của các tàn tích khảo cổ học mô tả ở trên được tìm thấy tại độ sâu 120 bộ dưới mực nước biển tại vịnh Cambay bờ biển Tây Ấn Độ. Thành phố này tình cờ được khám phá trong một cuộc điều tra nghiên cứu về vấn đề ô nhiễm môi trường, theo ước đoán có thể tồn tại từ cách đây khoảng 9.000 năm.

Dùng một máy dò siêu âm, các nhà nghiên cứu đã nhận diện các cấu trúc hình học xác định ở độ sâu khoảng 120 bộ. Tại hiện trường, họ khám phá ra những vật liệu xây dựng, đồ gốm, các mảng tường, những bồn chứa, những tác phẩm điêu khắc, xương và răng người. Các giám định niên đại bằng phóng xạ Cacbon C14 chứng tỏ những mẫu vật này khoảng 9.500 năm tuổi. Trước đó, những nhà nhân loại học nghĩ rằng vùng này không tồn tại nền văn minh nào có 2.500 năm trước công nguyên trở về trước. Thành phố này còn cổ hơn cả nền văn minh Harapa, một thời được tin rằng là nền văn minh cổ nhất tiểu lục địa Ấn Độ.

Một trường hợp khác, vào năm 1967, khi tàu ngầm nghiên cứu thăm dò Aluminaut ngẫu nhiên khám phá ra một “con đường” nằm dưới vùng bờ biển Florida, Georgia, và Nam Carolina. Tại độ sâu gần 3.000 bộ, con đường trải dài hơn 15 dặm. Con đường được lát bằng một loại hỗn hợp (kiểu như xi măng) từ nhôm, silic, canxi, sắt, manhê. Việc thăm dò khu vực này đã khám phá ra một loạt những kiến trúc làm bằng đá nguyên khối tại một đầu của con đường. Công nghệ nào kiến tạo ra con đường lát đá từ 10.000 năm trước?

Một khám phá xảy ra vào năm 2004. Sóng thần đánh vào các bờ biển Đông Nam Á đã bóc ra hàng tấn cát khỏi bờ biển Tamil Nadu, Ấn Độ. Cơn bão đã dọn sạch cát bụi bao phủ nhiều năm dẫn đến việc khám phá ra thành phố cổ bí ẩn của Mahabalipuram. Theo huyền thoại địa phương, thành phố Mahabalipuram đã gánh chịu một cơn lũ lớn, nhấn chìm nó trong vòng một ngày cách nay 1.000 năm, khi những vị Thần trở nên ghen tị vì vẻ đẹp của nó. Huyền thoại địa phương kể rằng 6 ngôi đền bị ngập nước, nhưng ngôi đền thứ 7 vẫn còn nằm trên bờ biển. Một đội 25 thợ lặn từ Cơ quan nghiên cứu khảo cổ Ấn Độ (Archaeological Survey of India) đã thăm dò khu vực bao quanh bao phủ bởi những cấu trúc nhân tạo, nằm tại độ sâu khoảng từ 15 đến 25 bộ dưới mặt nước biển. Quy mô của những đống đổ nát ngầm dưới đáy biển bao phủ vài dặm vuông, cách bờ biển khoảng 1 dặm. Đánh giá về niên đại của kiến trúc này là khoảng từ 1.500 đến 1.200 tuổi, mặc dù một số nhà nghiên cứu cho rằng chúng có thể lên đến 6.000 tuổi.

Hình: dưới đáy biển ở Nhật bản - các di tích được cho là do con người làm ra .

Kĩ thuật thực hành (P6)

(Tiếp theo và hết)

ĐỊNH HƯỚNG THEO ĐƯỜNG BÌNH ĐỘ
Sử dụng la bàn để đi men theo đường bình độ. Tới nơi (hoặc khi bình khí nén còn 1/2, không tính lượng khí dự phòng), xoay vòng phương vị của la bàn 180 độ rồi quay về cũng theo đường bình độ này. (Khi này la bàn chỉ có tác dụng tham khảo).

ĐỊNH HƯỚNG BẰNG LA BÀN
(Là phương pháp tọa độ độc cực thực dụng. PP này chỉ đảm bảo đi theo đúng hướng chứ không đi chính xác tới cột mốc).

Đo vận tốc di chuyển.
Chọn và đánh dấu điểm xuất phát (mốc 1). Xác định hướng của dòng chảy. Bơi ngược hoặc xuôi dòng chảy một đoạn rồi chọn và đánh dấu điểm tới (mốc 2).
Bơi từ mốc 1 tới mốc 2 để đếm số lần đạp chân (ví dụ 20 lần, đếm theo 1 chân). Từ mốc 2 bơi về mốc 1 và đếm số lần đạp chân (ví dụ 17 lần). Bấm đồng hồ để tính vận tốc đi ngược và xuôi dòng chảy.
Trong quá trình bơi, cần nhớ mình đang bơi ngược/xuôi/ngang dòng chảy để cộng trừ số lần đạp chân.

Đi và quay về (180o).
Xác định góc tiến (nên thực hiện trên mặt nước):
Tay đeo la bàn phải vuông góc với hướng tiến và la bàn phải thăng bằng.
Đọc góc tiến hiện lên ở ô cửa sổ la bàn (cũng là số ở mặt la bàn), ví dụ là 30o. Xoay vòng phương vị (VPV) sao cho số 30o trên VPV vị trùng với hướng tiến, tức số 30o trên VPV phải đối xứng với số 30o trên ô cửa sổ (và trùng với vạch đỏ của la bàn). Xoay người theo hướng tiến (góc 30o) rồi di chuyển.
Trên đường đi:
Khi số hiện trên cửa sổ la bàn khác 30o, hãy thay đổi hướng đi sao cho cửa sổ la bàn xuất hiện lại số 30o, rồi tiếp tục tiến thẳng theo hướng đó.
Tới nơi:
Đứng yên, xoay VPV thêm (ví dụ cộng) 180o (là 210o), quay lại thẳng với hướng 210o. Trở về theo góc 210o cho tới khi về tới mốc xuất phát.

Bài tập đi và quay về.
Đo vận tốc di chuyển.
Đi lần 1: Từ mốc 1 ta đi tới một đoạn và chọn mốc 2. Trở về tìm mốc 1.
Đi lần 2: Từ mốc 1 ta đi tới tìm mốc 2.

Đi theo hình vông (quay 90o 4 lần).
Từ điểm xuất phát (mốc 1) đi tới mốc thứ 2, đứng yên, xoay VPV (ví dụ cộng) 90o.
Quay người 90o (ví dụ quay phải) rồi đi tiếp tới mốc thứ 3. Tới nơi, xoay VPV thêm 90o nữa (cộng 180o).
Quay người thêm 90o nữa (tiếp tục quay phải) rồi đi tiếp tới mốc thứ 4. Tới nơi, xoay VPV thêm 90o nữa (cộng 270o).
Quay người thêm 90o nữa (tiếp tục quay phải) rồi đi tiếp tới mốc 1 ban đầu.

Bài tập đi theo hình vuông.
Đo vận tốc di chuyển.
Đi lần 1: Đi 1 hình vuông và đánh dấu 4 cột mốc.
Đi lần 2: Đi để tìm lại 4 cột mốc đó.

Đi theo hình tam giác (quay 120o 3 lần).
Như đi hình vuông nhưng với góc quay được cộng (hoặc trừ) 120 độ.

Ghi chú: Nội dung trên chỉ là "lý thuyết". Để định hướng dưới đáy biển, cần kết hợp nhiều yếu tố kĩ thuật, trong đó kinh nghiệm "chiến trường" là hàng đầu, bởi đáy biển là một vùng thiên địa tù mù, hư hư thực thực, quá nhiều cám dỗ, dễ làm sao nhãng "ý chí người hùng".

lặn trong tăm tối (hay: lặn trong ánh sáng)

(sưu tầm trên mạng)

Tôi có một kỉ niệm đáng nhớ trong một lần đi lặn cùng với một người khiếm thị cách đây nhiều năm. Tôi gặp ông trên tàu và mặc dù chỉ mới quen biết nhau có vài tiếng nhưng ông đã làm thay đổi đời tôi mãi mãi.
Bị mù bẩm sinh, suốt cả cuộc đời ông chưa nhìn thấy dù chỉ là một tia sáng. Vào ngày sinh nhật lần thứ 65, món quà ông tự tặng cho mình là một suất học lặn với bình khí nén. Ông nói, ông vẫn luôn mơ đến một ngày được lặn xuống tận đáy biển, và vào cái phút giây đầu tiên tham gia lớp học này ông đã được nếm trải cái cảm giác bồng bềnh, tự do trong lòng đại dương.
Ông chưa từng đi đâu một mình và cũng chưa từng đến những chỗ nào có nước, ngoại trừ hồ bơi nhà mình, chứ đừng nói gì đến chuyện lặn xuống đáy biển.

Sau khi được cấp chứng chỉ lặn với bình khí nén, ông bắt đầu goi điện đến các công ty tổ chức lặn thám hiểm ở Florida nhưng tất cả những gì ông nhận được chỉ là sự hoài nghi, và những câu đại loại như: "Không đời nào!", "Mù hả?", "Ông đang đùa tôi đấy à?" hết lần này đến lần khác.
Cuối cùng, cũng có một thuyền trưởng tàu lặn đồng ý cho ông cùng đi. Và tôi đã có mặt trên con tàu đó chứng kiến ông khệ nệ khiêng đống đồ đạc của mình lên tàu. Nhìn thấy cảnh tượng một người đàn ông đi xuống bến tàu, một tay cầm gậy còn tay kia cầm một cái túi đồ lặn tự nó cũng là một điều khó tin rồi.
Trên con tàu lắc lư giữa biển, cũng giống như những người khác, ông mặc đồ lặn của mình vào. Một người định giúp ông nhưng ông nhẹ nhàng từ chối: "Không, không, tôi có thể tự làm được". Rồi ông đi lại phía lan can tàu, và nhảy xuống nước.
Tôi hình dung chắc ông cũng nếm trải cảm giác sợ hãi vì mất phương hướng khi ở dưới nước, vì suy cho cùng thì ông hoàn toàn không nhìn thấy gì cả. Làm sao ông biết được đường nào đi lên, đường nào đi xuống? Và làm sao mà biết được đàn cá ở hướng nào?

... Ông đưa hai bàn tay ra để cảm nhận từng đàn cá bơi lượn qua lại giữa các ngón tay. Có một con cá mú dài một mét rưỡi bơi nhanh về phía ông như thể nó muốn nói "Nào, hãy cùng đùa vui". Người thợ lặn mù dường như đang chào đón đàn cá, vuốt ve chúng như thể đang vuốt ve một chú chó cưng. Bằng đôi tay của mình, ông khám phá từng tảng đá, từng khe nứt mà ông chạm phải, không bỏ sót bất cứ thứ gì.
Ông quay trở lên đúng giờ trước khi hết dưỡng khí, tìm được cái thang và leo lên tàu, tự mình làm mọi việc như tất cả những người khác.
Tất cả mọi người trên tàu đều rì rầm khi nghe người đàn ông mù kể lại những gì mà ông "nhìn thấy". Ông vừa mỉm cười vừa kể "Các anh có thấy con cá bướm đó không? Và cả con cá thiên thần nữa? Chúng thật đẹp và duyên dáng làm sao … Rồi còn những tảng san hô khổng lồ tuyệt đẹp có những cái xúc tu nhỏ xíu. À, còn con cá mú đó nữa chứ, hay nó là con gì khác?”
Tôi đứng đó, kinh ngạc, người đàn ông này nhìn thấy nhiều thứ còn hơn cả tôi. Cuối cùng, một người trong đám thợ lặn thốt lên "Ông đâu có mù, ông chỉ lừa chúng tôi thôi".
Ông nói "Không, tôi không mù, mặc dù mắt tôi chẳng nhìn thấy gì". Rồi ông bật cười.

Cho đến tận bây giờ tôi vẫn không quên được nụ cười đó. "Các anh không biết sao, ánh sáng phát ra từ trái tim của mỗi người".

Hình: anh Croizon người Pháp, một VĐV bơi lội cụt 4 chi, đang có tham vọng bơi qua eo biển giữa Pháp và Anh.

Kĩ thuật thực hành (P5)

Với tài liệu PADI, những bạn không rành tiếng Anh sẽ gặp khó khăn khi cần tìm hiểu về kĩ thuật lặn. Nay xin đưa một tài liệu tiếng Việt để cùng trao đổi. Xin lưu ý đây chỉ là tài liệu cá nhân, mang tính thực hành (thực dụng) thôi, chứ không phải tài liệu chính tắc.

Khi không thấy bạn lặn.
Tìm xung quanh 1-2 phút, không thấy bạn thì nổi lên để chờ nhau trên mặt nước.

Bạn lặn bị giọp bẻ.
Dưới đáy biển: 1 tay nắm gót kéo-bẻ bàn chân, 1 tay bóp bắp chân bạn. Tự làm cho mình cũng vậy.
Trên mặt nước: bị 2 chân thì gác 2 chân bạn lên vai mình và bóp 2 chân bạn. Rồi nắm quai cổ áo phao của bạn và kéo lui về tàu, hoặc gác 2 chân bạn lên vai mình và đẩy về tàu.

Cơ thể bị ngấm lạnh, bị hưng phấn quá mức, bị choáng.
Thả lỏng đầu óc, hít thở chậm rãi và từ từ nổi lên. Nếu thấy không làm chủ được bản thân thì tháo đai chì ra để cơ thể tự nổi lên.

BÀI TẬP NÂNG CAO

Tháo và đeo lại đai chì khi đang lơ lửng dưới đáy biển.
Khi tháo ra xong: 1 tay cầm chắc đai (nếu đai tuột khỏi tay là mình sẽ bị vọt lên mặt nước).
Đeo lại: đai ở phía sau đùi, 2 tay cầm 2 đầu đai, hơi ngửa lưng (cho đuôi chai khí hở khỏi lưng) và đưa đai lên lưng. Hơi cúi lưng (cho đai chì áp sát vào lưng) rồi xỏ đai và gài khóa.

Tháo và đeo lại BCD khi đang lơ lửng dưới đáy biển.
Mở đai ngực – đai bụng – nới đai vai, rút từng tay khỏi đai vai để thoát li BCD.
Lúc tháo đai vai phải chú ý giữ BCD (BCD thoát khỏi tay mình sẽ vọt lên mặt nước).
Chú ý: Khi đang thoát li BCD thì vòi thở có thể bị vướng (vì vậy đai vai trái tháo trước, đai phải tháo sau sẽ thuận lợi hơn).

Chui qua vòng tròn, qua vòng số “8”.
Khi chui, cơ thể cần “căn” theo mép dưới của vòng, càng sát mép dưới càng tốt (để tăng khoảng cách phần lưng, tránh cho chai khí bị va quẹt), giữ thăng bằng và nhẹ nhàng “trôi” qua.

Quay xanto ngược/xuôi.
Xả hết khí trong BCD. Kẹp fins vào 1 tay (cái ngược cái xuôi). Nhún người lấy đà và quay vòng, nếu hết đà thì đạp đạp chân vào nước để tạo lực quay tiếp cho tới khi đủ 360o.

Chạy bộ dưới đáy biển.
Xả hết khí trong BCD. Kẹp fins vào 1 tay (cái ngược cái xuôi). Ngả người thấp về phía trước, càng sát đất càng tốt, và chạy.

Chú ý với độ sâu từ 28m trở lên.
Tự cảm nhận xem mình có bị hưng phấn quá mức không, có như bị xỉn không. Nếu có phải bơi lên mức nước 25m.

Zen ...

Can bang bang cach thoi vao BCD

Kĩ thuật thực hành (P4)

Bài tập thoát li ống thở.
- Nhả mồm thở. Vòng tay phải xuống dưới – ra sau để “quơ” vòi thở lên. Cầm mồm thở đưa vào miệng.
- Nhả mồm thở. Tay trái nắm đáy chai nhấc lên một chút để tay phải vòng lên vai tìm vòi thở. Cầm mồm thở đưa vào miệng.
- Tay phải gỡ mồm thở khỏi miệng. Tay trái bóp nút xả BCD đồng thời dùng miệng thổi hơi qua lỗ xả vào BCD. Làm một vài lần cho tới khi người nổi chếch lên.

Bài tập cân bằng độ nổi bằng cách thêm, bớt khí vào BCD (áo phao)

Bài tập cân bằng.
"Nằm sấp": Nằm sấp, bơm chút khí vào BCD cho người hơi chếch lên, đỉnh fins chạm đất, hít thở đều. Tư thế này có thể áp dụng khi dừng lại xem 1 vật gì đó dưới đáy biển.

"Thiền": Bơm khí vào BCD cho người lơ lửng, 2 tay giữ fins theo tư thế thiền, hít thở đều và giữ thăng bằng (đầu có thể hơi cúi một chút).

"Thiền" .....lơ lửng.

Cảm nhận sự cân bằng khi đang bơi.

Tư thế cơ bản: cơ thể nằm ngang, thăng bằng, tay khoanh trước ngực, 2 chân vẫy nhẹ.
Khi hít/thở thì cơ thể sẽ từ từ lên/xuống.
Khi tư thế cơ thể chếch lên/xuống thì cơ thể sẽ từ từ lên/xuống.
Khi đang (chứ không phải đã) bơi lên vùng nước nông hơn thì khí trong BCD sẽ nở ra làm cơ thể nổi lên, hãy bấm “nút bóp” (vì “nút giật” tác dụng rất kém) để xả chút khí. Khi đang (chứ không phải đã) bơi xuống vùng nước sâu hơn thì bơm chút khí vào BCD.
Để thăng bằng, cũng có thể tăng biên độ đạp chân khi đang thở ra và giảm đạp khi đang hít vào.

Mồm thở bị lủng.
Khi chúng bị lủng, van điều áp tự kích hoạt để khí xì ra liên tục. Khi này khí ra rất mạnh. Ta chỉ ngậm một phần (tức ngậm nghiêng) mồm thở rồi thở như bình thường. Từ từ nổi lên.

Hết khí phải dùng chai của bạn lặn.
Người bạn dơ tay phải lên để mình gỡ vòi thở dự bị. Khi mình ngậm vòi thở thì bạn hạ tay xuống. Tay phải nắm vào cánh tay bạn (sát cùi chỏ) và bạn cũng vậy. Cùng từ từ nổi lên.
Tới sát mặt nước, thả tay bạn, nhả mồm thở, quẫy chân nhái giữ nổi, bóp van xả khí áo phao để thổi hơi vào áo phao (để giữ nổi).

Sử dụng miệng thở phụ của bạn lặn.

Kĩ thuật thực hành (P3)

KĨ THUẬT CƠ BẢN

Cứ mỗi 10m áp suất sẽ thay đổi 01 at/cm2 cơ thể: 0 m là 01 at, 10m là 02 at (áp lực nén lên cơ thể tăng gấp đôi so với trên bờ), 20 m là 03 at (gấp ba), 30 m là 04 at (gấp bốn).

An toàn: Chậm và chậm. Lên cách mặt nước 05m cần dừng lại (tối thiểu, tùy từng trường hợp) 03 phút để giải áp.

Thông tin: Trước mỗi thao tác đều phải trao đổi và phải được sự “OK” của bạn lặn.

Đi xuống.
Tay trái dơ vòi xả BCD thẳng lên trời, bóp xả khí từng ít một. Xuống thẳng, chậm. Nếu thấy xuống nhanh thì vẫy nhẹ fins. Bóp mũi thở mạnh. Nếu thở vài lần vẫn đau tai thì nổi lên 01m. Thấy ổn mới xuống tiếp.

Đi lên.
Nhìn lên, tay phải giơ lên đầu. Tay trái dơ vòi xả BCD thẳng lên trời, vẫy nhẹ fins. Lên thẳng, chậm (không lên nhanh hơn tốc độ của các bọt nước li ti). Bóp mũi thở mạnh. Nếu vài lần vẫn đau tai thì đi xuống 01m. Thấy ổn mới lên tiếp. Thỉnh thoảng bấm nút xả khí BCD (vì khi lên, khí trong BCD nở ra). Tới mặt nước, bơm khí vào BCD để giữ nổi.

Kính bị lọt nước.
Kính bị lọt nước: Ấn 1 ngón tay vào mép trên của kính (để mép dưới của kính hở ra một chút), hơi ngửa mặt và thổi ra bằng mũi cho nước thoát ra (khi thở ra, khí tràn vào đầy kính sẽ ép nước ra ở mép dưới kính).
Hoặc: 2 ngón trỏ giữ mép trên và 2 ngón cái giữ mép dưới kính, bẻ mép trên ra một chút cho nước tràn vô kính. Hơi ngửa mặt, bẻ mép dưới ra một chút và thổi ra bằng mũi cho nước thoát ra
Kính bị rớt: Mò tìm và đeo kính vào, rồi làm như trên.

Clip: Tháo, mang kính lặn khi dưới nước. Làm sạch nước trong kính lặn

Rửa kính.
Làm như trên. Hoặc cho một chút nước vào kính rồi ngiêng đầu qua lại.

Khi cổ họng bị khô.
Nhúc nhích mồm thở để nước lọt (một chút) vào miệng.

Thay chai khí ở trên mặt nước.
Mở đai ngực – đai bụng – nới đai vai, rút từng tay khỏi đai vai để thoát li BCD. Vịn áo cũ và với tay lấy BCD + chai khí mới do tàu thả xuống. Trải ngửa BCD, chuẩn bị các đai. Xoay lưng lại, 2 tay luồn qua đai vai, xả bớt khí trong BCD (để BCD chìm một chút – đỡ phải trườn lên BCD), vịn vào 2 bên BCD để ngả lưng lên BCD. Giữ thăng bằng và gắn các đai theo thứ tự.

Kĩ thuật thực hành (P2)

MANG THIẾT BỊ

Mặc quần áo, đi giày. Mở khóa van chai (mở hết và vặn lại ½ vòng).
Đeo đai chì: Trải đai chì ngửa xuống, khóa ở bên trái (nếu thuận tay phải - để khi nguy cấp dùng tay thuận móc vào khóa đai là đai tuột ra ngay). Bước qua đai, cúi xuống cầm đai đưa lên lưng, hơi cúi người và khóa đai chì vào bụng. Xỏ phần dây dư vào đai chì (từ trên xuống, đừng xỏ hết).
Treo kính vào cổ (ống thở ở bên trái đầu mình). Đeo các phụ kiện khác.
Mặc BCD: Xỏ 2 tay vào 2 đai vai, đứng lên, hơi cúi để chịu tải, dán đai bụng. Khóa đai hỗ trợ bụng (và rút đai vai cho sát thân người), gài đồng hồ vào đai hỗ trợ (xỏ từ dưới lên). Chỉnh đai vai: nắm 2 khoen rút 2 đai xuống (kéo chéo ra ngoài) cho vừa vai. Khóa đai ngực (và rút đai).

KIẾM TRA CHÉO.

Trước khi xuống nước, 2 người đứng đối diện nhau lần lượt kiểm tra nhau, gồm:
Đai chì: Móc tay vào đai, giật - độ ôm vừa đủ, không tuột.
Đai BCD: Móc tay vào các đai từ dưới lên, giật - độ chặt vừa đủ, không tuột.
BCD: Bơm khí vào áo, bóp van “bấm xả”, giật 2 van “giật xả” xem có xả không.
Mồm thở, đồng hồ: Ngậm mồm thở, hít-thở mạnh, nhanh xem kim có giật xuống không, có hít-thở được không. Kiểm tra mồm thở dự bị.
Đếm phụ kiện: kính, ống thở, fins, la bàn, khác đã đủ chưa.

XUỐNG NƯỚC

Xuống "xuôi".
Trang thiết bị đã mang đầy đủ. Ra sát bậc xuất phát, xỏ fins, đeo kính (nhớ đeo thật trễ), ngậm mồm thở.
Tay trái giữ đai chì. Tay phải: 2 ngón giữ mắt kính, cườm bàn tay chặn mồm thở (để chống sự va đập với nước). Chân phải trụ, chân trái bước dài về phía trước để xuống. Rơi thẳng đứng. Nếu xuống từ mạn tàu khá cao thì khi rơi, chân phải cần khép chặt vào chân trái (để chống sự va đập với nước). Xong. Quay mặt về tàu ra kí hiệu “OK”.

Xuống "ngược" (xuống lưng).
Trang thiết bị đã mang đầy đủ. Ngồi trên mạn sao cho chai ra hẳn ngoài mạn, 2 chân duỗi (và không để fins sẽ vướng vào đâu). Bàn tay trái che gáy. Tay phải: 2 ngón giữ mắt kính, cườm tay giữ mồm thở. Ngả nhanh người về phía sau đồng thời đưa 2 chân lên trời. Xong. Quay mặt về tàu ra kí hiệu “OK”.

LÊN TÀU

Kéo kính lặn xuống cổ (không kéo lên trán). Tháo fins chuyển lên tàu. Tháo đai chì (cầm đầu không có khóa) chuyển lên tàu. Leo lên.
Cởi BCD. Tháo các thiết bị trên người.
Khóa van chai. Bóp van BCD và van mồm thở để xả hết khí trong áo và các ống.
Tháo chai ra khỏi BCD. Dùng khí chai thổi khô miệng van điều áp và nút đậy cao su. Lắp nút cao su vào miệng van điều áp và vặn chặt lại. Cất chai.
Gỡ chì trong 2 túi BCD. Dùng 2 tay cuộn-bóp BCD để xả hết khí trong áo. Tạn cất các thiết bị vào túi đựng và rửa chúng bằng nước ngọt - ngay khi có điều kiện.