Bơi sải – Các sai lầm trong tư duy kỹ thuật thường gặp lúc luyện tập (P1)

Bài của anh misamainguyen (NST có sửa một vài chữ - không ảnh hưởng tới nội dung)

I. PHẠM VI CHỦ ĐỀ

Do hoạt động bơi lội nói chung và môn bơi sải (trườn sấp, crawl, freestyle) nói riêng đều có phạm vi rất rộng bao gồm từ kỹ thuật đến thành tích và cả hứng thú, nên tôi giới hạn chủ đề hướng dẫn này chỉ trong phạm vi hẹp là giúp đỡ các bạn đã biết cơ bản về kỹ thuật bơi sải có thể bơi dài hơn và cải thiện được quãng đường bơi sải của mình.

Vậy cải thiện là thế nào? Mức độ cải thiện mong muốn là nếu các bạn điều chỉnh được đúng các kỹ thuật trong hướng dẫn (cũng khá đơn giản), thì có thể đạt được mục tiêu bơi tối thiểu là 1 km và tối đa tùy theo thể trạng sức khỏe của mỗi người, ví dụ cơ thể như tôi hiện nay có thể bơi trong giới hạn 5 km bơi sải, ở điều kiện hồ bơi, tất nhiên là đây chỉ là ước lượng chưa đến mức mình phải kiệt sức - trung bình tôi chỉ bơi 2-3 km mỗi khi xuống bể.

II. VẤN ĐỀ CẦN GIẢI QUYẾT

Trong các kiểu bơi thì bơi sải và bơi ếch là phổ biến nhất. Do đặc điểm của kỹ thuật bơi ếch, người biết bơi ếch đều có thể nhanh chóng bơi rất xa 1-2 km đối với cả nam và nữ, nên tự nhiên rất ít thấy có câu hỏi như "làm sao để bơi ếch được xa và không mệt (hụt hơi, mỏi cơ)?", dù trên thực tế số người bơi ếch không đúng kỹ thuật là rất nhiều, nhưng bơi đường trường - hay tạm gọi là bơi dưỡng sinh - không phải là vấn đề với những người bơi ếch.

Ngược lại, bơi sải có đặc điểm kỹ thuật khác hẳn với bơi ếch, đồng thời thêm một lý do là cách dạy bơi sải từ trước đến nay ở nước ta thường sai kỹ thuật là chủ yếu (kỹ thuật đây được hiểu là kỹ thuật chung hợp lý, đã được thế giới tổng hợp và phổ biến như một chuẩn từ rất lâu), dẫn đến hầu hết những người học xong một khóa bơi sải 3-4 tháng chỉ có thể bơi được từ 50 m tới 100 m là hết sức - dù rằng có nền thể lực rất tốt. Vì vậy vấn đề đặt ra là tại sao bạn đã được giáo viên dạy hết các kỹ thuật bơi sải, bạn có thể lực tốt hơn rất nhiều so với một bạn nữ, hay một em nhỏ kia, mà bạn chỉ bơi được 100 m đã thấy mệt hơn là chạy cả trận bóng đá, trong khi bạn nhỏ kia cứ đều đều từng sải đến cả chục vòng bể. Sau khi về nhà bạn tiếp tục tập chạy đến 10 km, tập Squat đến 80 kg, rồi ra bể bơi kết quả vẫn thế, có khi còn tệ hơn cả lúc trước.

Lúc này bạn băn khoăn là điều gì xảy ra ở đây? Cả về sức bền lẫn sức mạnh bạn đều gấp mười người khác, mà tại sao không thể cải thiện thêm dù chỉ 10 m, tôi đã nghe có bạn nói nhìn thấy người khác bơi hàng chục vòng bể như siêu nhân, nhưng thực ra làm sao lại nhiều siêu nhân đến vậy? Có thể bạn sẽ lên các diễn đàn hỏi và được rất nhiều cao nhân chỉ giáo, thậm chí cả các huấn luyện viên (HLV) chỉ lại cho bạn cách thở, cách quạt tay, đập chân ..v.v. nhưng khi áp dụng vào đều không thực hiện được. Vậy vấn đề tại sao ?

Vấn đề ở đây không phải những điều người khác chỉ cho bạn không ĐÚNG mà là những điều đó chưa TRÚNG với những gì bạn cần.

Bơi lội là một bộ môn có đặc trưng rất khác với các môn thể thao khác. Từ đó đặt ra các trở ngại việc bạn hoàn thiện kỹ thuật như sau:

III. CÁC TRỞ NGẠI CẦN NẮM RÕ KHI LUYỆN TẬP

Tại sao tôi lại đặt ra các trở ngại trước khi nói rất ngắn gọn về những kỹ thuật hầu như không phức tạp? Bởi vì với kinh nghiệm dạy cho nhiều người bơi, tôi nhận thấy những điều rất đơn giản trong môn thể thao khác chỉ phải nhắc nhở đến 10 lần thì trong môn bơi lội nhắc đến hàng trăm lần vẫn không thể sửa được. Vì có những trở ngại như sau :

1. MÔI TRƯỜNG NƯỚC

Một trong những lý do tôi yêu thích môn bơi lội là vì khi thả mình vào môi trường nước tôi hoàn toàn có thể quên đi mọi stress, thậm chí mọi việc trong cuộc sống. Nước là một môi trường rất đặc biệt, nó vừa dìm người xuống vừa nâng người lên. Đặc biệt trong môi trường nước tự bạn phải tìm kiếm oxy để thở, nếu mất tập trung hay không hoạt động bạn phải trả giá ngay. Cũng trong môi trường nước, mọi giác quan của bạn đều thay đổi từ xúc giác, khứu giác, thính giác, cho đến thị giác...v.v. Do đó, có những điều chúng ta có thể dễ dàng thực hiện trên cạn thì khi xuống nước sẽ trở nên khó khăn hơn rất nhiều, và khó khăn nhất, đó là điều chỉnh động tác.

Tôi đã hàng trăm lần nói chỉ về một động tác chưa chuẩn, như khủy tay hay chân chưa thẳng với một người, mà người đó cũng không thể chỉnh được, cứ vào bơi là lại sai. Thậm chí tôi vừa bơi vừa lặn bên cạnh anh ta đúng 500 m chỉ để theo dõi mỗi khi anh ta sai là hét to lên điều chỉnh, vậy mà cũng rất lâu sau mới sửa được. Khi con người trong một môi trường khác lạ như nước, một số người có cách hành xử khác hẳn thường ngày, một số người quên một cách vô thức. Cộng thêm bạn không thể có một cái kiếng để nhìn vào khi ở trong bể được, và cũng hầu như không có ai có thể bơi cạnh bạn để điều chỉnh ngay từng động tác. Nên nói dông dài cũng chỉ để các bạn nhớ kỹ rằng: sửa một động tác sai trong nước là rất khó, vì vậy bạn phải luôn luôn hiểu và tự nhớ, tự sửa, kể cả khi đã hoàn thành ngon lành mục tiêu bơi sải 3 km rồi !

2. TƯ DUY KỸ THUẬT (còn nữa)

Thợ lặn có thể tồn tại gần như với mọi tai nạn, nếu anh ta kiểm soát được mình

(bài trên scubadiving.com – trích).

Mike được bốn thợ lặn rủ đi lặn tại một rạn san hô ở bờ biển California. Đó là chuyến lặn từ bờ, nơi họ sẽ bơi từ bờ ra khoảng 150 mét để tới bờ vực lặn. Họ lên kế hoạch lặn, lập theo Rebreather(*). Họ biết vùng này hay gặp những tình huống phải đối mặt.

Hôm đó biển có sóng cao hơn so với kế hoạch lặn của họ. Sau khi đánh giá lại các điều kiện, hai thợ lặn trong nhóm, người địa phương, quyết định không lặn. Mike nói với hai thợ lặn còn lại là lặn vẫn tốt. Ba người kiểm tra Rebreathers, điều chỉnh lại kế hoạch lặn. Xin nói, Mike là huấn luyện viên từ tuổi 30, có 15 năm trong nghề với hàng ngàn chuyến lặn.

Mike xuống nước trước để thu thập các dữ liệu về tác động của biển ... Mike cảm thấy sóng rất mạnh và nhanh chóng nhận ra rằng anh không đủ sức để trụ vững. Mike bị quay tít như nằm trong máy giặt.

Sau nhiều lần bị sóng tung lên dập xuống, anh quyết định sẽ xuống sát đáy để bò vào bờ. Mike hít một hơi, nhưng thiết bị thở của anh bỗng mất tác dụng. Anh bị nghẹt thở. Mike chờ lúc sóng đưa lên để nhoi lên mặt nước, để cố hít một hơi thật sâu, nhưng chưa kịp hít hơi thì sóng lại quật anh xuống. Anh đấu tranh để kiểm soát sự buồn nôn dữ dội của mình, cố chịu đựng và kiểm tra thiết bị lặn. Anh đã tìm ra chỗ hư hỏng. Anh xử lí chỗ hư hỏng và sau đó đã thở được, tuy họng bị rát bỏng do hóa chất từ Rebreather chui vào họng.

Và Mike lên bờ trước sự khâm phục của mọi người. Cuộc kiểm tra y tế cho thấy, mặc dù anh bị bỏng nhẹ hóa chất ở miệng và cổ họng, nhưng phổi của anh vẫn an toàn và anh vẫn có thể tiếp tục lặn, vào một ngày khác.

Thợ lặn nói :

Lặn từ bờ tại một số điểm lặn ở California cần một kỹ năng chuyên biệt để đối phó với những con sóng đột nhiên mạnh lên. Mike tuy là thợ lặn xuất sắc nhưng chưa có kinh nghiệm lặn ở bờ biển này. Anh cũng hiểu rằng mình có thể gặp rắc rối bởi Overestimating.

Khi Mike cùng thiết bị thở bị quật xuống đáy biển, thì đầu ống dẫn khí tới bình lọc đã bị lỏng ra, làm nước nhập vào bình lọc, nên bên trong thiết bị đã xảy ra phản ứng hoá học. Trong hoàn cảnh đó, Mike đã kiểm soát được mình và đã vặn lại được đầu ống.

Mike nói đó không phải là kinh nghiệm của anh, mà do anh đã nhận được sự đào tạo nghiêm khắc từ khóa học Rebreather: “Tôi biết ơn huấn luyện viên của tôi, anh ấy đã cứu cuộc đời tôi”.

Cơ quan chức năng nói:

- Kinh nghiệm của Mike bị giới hạn trong điều kiện sóng không đột nhiên lớn. Lúc đó Mike không để ý rằng, lúc sóng lớn, các thợ lặn địa phương có kỹ năng để làm cho nó trông dễ dàng, chứ không phải lặn lúc sóng đột nhiên lớn là dễ dàng. Sóng lớn đôi khi là kẻ giết người.

- Thực hành kỹ năng tự giải cứu khẩn cấp đã cho phép Mike đối phó với vấn đề. Một thợ lặn có thể tồn tại gần như với mọi tai nạn, nếu anh ta vẫn kiểm soát được mình. Khả năng ngăn chặn hoảng loạn của Mike đã cứu mạng sống của anh ấy.

(*) Rebreather là loại thiết bị thở tuần hoàn (thiết bị thở mạch kín). Ngoài chai khí nén và các phụ kiện như thiết bị Scuba thông dụng, chúng còn có bình hóa chất có tác dụng lọc khí CO2 từ hơi thở ra của thợ lặn, và đưa khí sạch trở về cho thợ lặn tái sử dụng. Dùng Rebreather rất “kinh tế” vì thợ lặn không cần mang theo nhiều chai khí. Tuy nhiên, hóa chất trong Rebreather có thể xem là một loại “sô đa ăn mòn da”.

Hình minh họa.

Bộ đồ bơi mô phỏng da cá heo

Ngày nay, các vận động viên bơi lội (VĐV) không thể chiến thắng nếu khoảng cách tính bằng vòng bơi, mà phải giành giật nhau từng phần trăm giây một, như tại Olympic 2008, trong nội dung 100 mét bướm, Michael Phelps đã giành chiến thắng trước Milorad Cavic chỉ với 0,01 giây.

Chừng 10 năm trở lại đây, bộ đồ bơi đã xuất hiện những mẫu có cấu trúc bề mặt mang nhiều rãnh nhỏ phỏng theo da cá heo, nhờ đó lực cản nước(*) ngày càng được chế ngự. 

Một dự án mà các nhà nghiên cứu của ba châu lục đã hướng tới: Đầu tiên, họ đo kích cỡ của 400 VĐV hàng đầu thế giới để xác định hình dạng của sản phẩm tương lai. Tiếp theo, họ thí nghiệm với 100 kết hợp khác nhau từ vật liệu mới tới tạo dáng. Họ mô hình hóa và xác định các điểm trên cơ thể của VĐV bị xoáy nước nhiều nhất. Lực cản trong lúc bơi lớn đến mức người ta khó có thể tưởng tượng được. Nó tương đương với sự cảm nhận khi ta đưa đầu ra ngoài cửa xe hơi đang chạy với vận tốc 145 km/h.

Đồ bơi LZR Racer của hãng Speedo được phát triển từ dự án trên. Hãng nói rằng nó sẽ giảm 10% lực cản của nước và giúp xuất phát nhanh hơn 4%. Rằng nó được làm bằng vật liệu (vải) đặc biệt, dán bằng siêu âm. Rằng một cái giống như khung ép vào cơ thể VĐV làm cho cơ bắp cứng hơn và ổn định hơn (**). Tháng 2/2008, sự xuất hiện của đồ bơi Speedo siêu nhẹ đã gây xáo trộn trong bơi lội. Chỉ trong năm 2008 đã có 40 kỷ lục thế giới được lập với các VĐV mặc nó.

Nhưng nhiều người nghi ngờ về tác dụng thực của nó. VĐV Gary Hall (Mỹ) bày tỏ sự nghi ngờ này “Tôi tin là tất cả những lời khen ngợi về bộ áo bơi mới này chỉ để nhằm đánh lạc hướng những hiệu ứng do doping đem lại”. Tình huống này đã xảy ra vào năm 1976: Đội nữ VĐV bơi lội của CHDC Đức đã đoạt nhiều huy chương và cũng giải thích bằng áo bơi mới. Nhưng thay vào đó là doping. Nhà y học thể thao Klaus Michael Braumann nói “Áo bơi chỉ đóng một vai trò nhỏ thôi” (nhưng như thế cũng đủ để đoạt huy chương vàng rồi).

(*) Lực cản thứ nhất: Nước đặc 800 lần hơn so với không khí, sẽ tác động lập tức lên VĐV một khi anh ta “húc đầu” vào đó. 

Lực cản thứ hai: Khi chuyển động trong nước, sự tiếp xúc giữa nước và da của VĐV sinh ra các dòng xoáy hỗn loạn và từ đó hình thành lực ma sát. 

Lực cản thứ ba: Lực cản tại mặt phân cách giữa không khí và nước khi VĐV di chuyển tại biên giới này (gọi là “lực cản của sóng nước”). 

Các lực cản đều có thể suy giảm được bằng các kỹ xảo bơi lội kiểu mới, nhưng riêng lực cản thứ hai thì các nhà nghiên cứu, VĐV và huấn luyện viên đều … thua. Đó chính là lí do ra đời của bộ đồ bơi da cá heo và đó cũng là lí do để Liên đoàn Bơi lội thế giới (Federation Internationale de Natation – FINA) cấm sử dụng trong thi đấu.

Về nguyên lý: Một vật thể muốn bơi nhanh trong nước phải có hình giọt nước đang rơi. Nhưng ngay cả trong trường hợp này, trên bề mặt tiếp xúc (lớp da) vẫn sinh ra lực ma sát. Nếu vật thể chuyển động chậm thì lực cản này khá nhỏ, nhưng khi chuyển động nhanh, mức độ xoáy hỗn loạn của nước trên bề mặt tiếp xúc cũng gia tăng, vì thế lực ma sát sẽ tăng vọt (theo cấp số nhân).

Về da cá heo: Sở dĩ cá heo bơi nhanh được vì lớp da của nó có cấu tạo làm giảm lực cản của nước. Bề mặt da của nó gồm ba lớp: Màng ngoài cùng làm bằng chất sừng nhẵn rất mỏng, rồi đến biểu bì và chân bì. Trên chân bì có vô số mấu rỗng ruột, tựa như những ống tròn nhỏ nằm trong lớp biểu bì. Những mấu này đàn hồi rất tốt, có thể triệt tiêu phần lớn lực ma sát nước.

Sự mô phỏng: Nếu bề mặt vật thể có độ đàn hồi phù hợp, với những lồi lõm siêu nhỏ, sẽ hấp thu và khéo léo triệt tiêu những xoáy hỗn loạn trên mặt tiếp xúc. Mô phỏng cấu trúc da cá heo, người ta chế tạo một loại (tạm gọi là) cao su đặc biệt rất đàn hồi. Bên trong có vô số mấu rỗng ruột và có ống thông giữa các mấu rỗng này, dẫn một loại dịch nhớt lan ra trên bề mặt, làm cho bề mặt có một màng mỏng trơn nhẵn, giúp giảm bớt ma sát với nước.

(**) Có thời, FINA chấp nhận cho VĐV sử dụng “đồ bơi có thể giảm lực cản của nước”. Từ Olympic 2000 tới Olympic 2008, đồ bơi LZR Racer của hãng Speedo đã vượt lên tất cả để trở thành bộ đồ bơi hỗ trợ tốc độ tốt nhất. Đồ bơi này phải đảm bảo làm giảm sức cản nước lên cơ thể VĐV; và không làm cho họ trở nên vướng víu, nặng nề hơn trong khi bơi. Hãng Speedo đã sử dụng loại vải Spandex với những ô xám trơn láng ở ngực, lưng và chân. Chúng được cấu tạo từ 3 phần (tạm gọi là) vải khâu chìm với nhau (để hạn chế các mối hàn/đường may nổi trên bề mặt bộ đồ bơi).

H1: Đồ bơi (mô phỏng da cá heo) giúp làm giảm lực cản của nước. 

H2: Đồ bơi (burkini) giúp làm … tăng lực cản của nước (vui một chút).

Để tới đó, tôi phải chui qua 853 mét hang ngầm dưới độ sâu 44 mét

(Sưu tầm, trích)

Tôi (tác giả) biết Brian Kakuk của “Bahamas ngầm” trên tạp chí Advanced Diver hơn một năm trước. Great Marsh Harbour là thị trấn 5.000 người nhưng là thành phố lớn thứ ba của Bahamas. Tôi từng nghe nói về các lỗ xanh (Blue hole) Andros và Caverns Lucaya, về Grand Bahama, nhưng tôi chưa bao giờ coi Bahamas là điểm lặn đẹp!

... Thế rồi tôi đi lặn Bahamas.

… Tôi kinh ngạc trước vẻ đẹp của hang động này. Trong đời tôi chưa từng thấy những gì đẹp hơn thế, hùng vĩ hơn thế. Hàng ngàn măng đá và nhũ đá, một số nhỏ như ngón tay, số khác lớn như cây Sê qua khổng lồ. Những tinh thể nhũ đá màu sắc sống động, từ sáng trắng đến màu đỏ và có nhiều hoa văn. Các hang động như siêu thực, như từ một bộ phim thần thoại. Tôi đã lạc vào cung điện của Thủy tề.

Chuyến lặn thứ hai với độ sâu tối đa 43 mét trong 60 phút tại một điểm khác của hang Dean. Nó khác hẳn. Nó làm tôi liên tưởng tới một phiên bản cỡ lớn của Ginnie hay Jackson Blue, với những măng đá, nhũ đá và sự hình thành tinh thể. Các hóa thạch ở khắp mọi nơi. Hang Dean quả có nhiều gương mặt.

Hôm sau chúng tôi đi lặn trễ vì hang Broken Reel đang bị tác động mạnh mẽ của thủy triều ... Chúng tôi xuống 30 mét. Broken Reel là một hang khá hẹp. Tầm nhìn gần bằng không bởi phù sa khá nhiều và bị khấy đục do dòng chảy. Nhưng chỉ vài phút sau là quan sát được. Chúng tôi đã phải hai lần chống lại dòng chảy gặp trên đường đi và về … Sinh vật biển nhan nhản khắp mọi nơi. Hàng trăm con tôm hùm, cua, cá và nhiều loại sinh vật khác. Vách đá trong hang rất sắc và đầy bọt biển. Broken Reel không đẹp như hang Dean nhưng nó khác hẳn các hang động mà tôi đã từng lặn.

Tôi lặn lần nữa ở hang Dean. Brian (hướng dẫn viên địa phương) nói với tôi rằng anh ấy mới phát hiện ra một “đại sảnh đường” mà anh đặt tên là Wrigley Field. Từ ngõ nhập, bạn phải bơi 853 mét dưới độ sâu 44 mét mới tới được “đại sảnh đường”. Đây là một thách thức lớn hơn bao giờ hết với các thợ lặn hang động. Ở đó, các cột nhũ đá cao ngang tòa nhà nhiều tầng. Brian nói hang Dean không hiếm những “sảnh” cỡ như vậy. Thuyết phục mãi, cuối cùng Brian đã đưa tôi tới đó ... Đèn chiếu không sáng nổi các bức tường ... Đây là cuộc lặn tuyệt vời nhất mà tôi đã từng lặn.

Trên đường trở về mặt nước, lúc dừng giải áp(*), tôi không ngăn được ý muốn sẽ quay lại đây nhiều lần nữa. Tâm trí của tôi đã gửi lại Wrigley Field mất rồi.

(*) Xin xem trong “Tự điển Lanbien” ở trên cùng bên phải trang tin.
H 1, 2: Các hang động ngầm ở Bahama.
H 3: Sơ đồ mặt cắt của một hang động ngầm (để ví dụ).

Thuyền bằng sậy của người xưa vận chuyển đá tảng 10 tấn

Ven hồ Titicaca (*) của Bolivia, nơi mệnh danh là "nước mắt Thần Mặt trời", có các di tích cổ của thành phố Tiwanaku với những tác phẩm điêu khắc đá nguyên khối có tuổi đời lên đến 1.500 năm. Điều khiến cho di tích này trở nên đặc biệt không chỉ là kích thước, khối lượng của những tảng đá mà là xuất xứ của chúng. Với nhiều nhà khoa học, cách để những tảng đá nặng từ 9 - 40 tấn được vận chuyển qua một quãng đường khoảng 90 km là một bí ẩn.

Một nghiên cứu cho rằng, những tảng đá này đã được mang tới bằng thuyền làm từ cây sậy. Để kiểm chứng giả thuyết của mình, nhiếp ảnh gia Chris Knutson đã tham gia vào cuộc thám hiểm mang tên Yampu Qala - dự án nghiên cứu hành trình kỳ lạ của những tảng đá vượt hồ Titicaca.

Để tái hiện lại cuộc hành trình của những tảng đá, đoàn thám hiểm đã thuê gia đình Estebans làm thuyền sậy truyền thống một cách chính xác nhất để dựng lại chiếc thuyền lịch sử. Họ có đầy đủ kinh nghiệm và uy tín để tạo ra con thuyền vững chãi và kín nước, có khả năng đi ngày dài trên biển hay mang theo những vật nặng. Chiếc thuyền sậy Yampu Qala có chiều dài 14m, rộng 4,5m và cao khoảng 1,8m. Cần 3.000 bó sậy totora để làm chiếc thuyền này. Chiếc thuyền gồm hai bó sậy to bên ngoài được trói vào khung gỗ và bên trong là các bó sậy nhỏ hơn. Tất cả được buộc lại bằng dây thừng để không chỉ tạo ra hình dáng đặc trưng của con thuyền mà còn tăng tính chắc chắn. 

Trong khi con thuyền được đóng ở Huatajata, thì tại một thành phố gần Copacabana đã chuẩn bị cầu tàu và lối đi để đưa tảng đá lên thuyền. Mỗi tảng đá nặng 9-10 tấn. Để đảm bảo việc tái dựng chính xác theo phương pháp của người xưa, dự án đã di chuyển tảng đá bằng dây thừng, cây gỗ, chiếc rìu “ushu” truyền thống và rất nhiều nhân lực.

Họ sử dụng các cây gỗ tròn làm cây lăn cho tảng đá trượt lên. Họ đẩy từ phía sau và dùng dây thừng kéo tảng đá. Giây phút tảng đá 10 tấn khổng lồ này nằm gọn trong chiếc thuyền đã chứng minh giả thuyết đúng đắn của họ. Thay vì chìm ngay dưới sức nặng khủng khiếp, chiếc thuyền làm bằng sậy này vẫn nguyên vẹn, vững chãi. Mặc dù bị chậm trễ nhiều ngày do thời tiết xấu, việc hạ thủy của tảng đá đã diễn ra một cách tốt đẹp và thành công.

Con thuyền sậy Yampu Qala đã hoàn thành chặng đường 90 km, từ Copacabana đến Santa Rosa trên bán đảo Taraco, nhờ những cây sậy totora hấp thụ nước và đóng vai trò như một chiếc dằn tàu hoàn hảo. Chiếc thuyền đã mang theo tảng đá cập bến một cách dễ dàng. Điều này giúp nhóm nghiên cứu kết luận rằng, những chiếc thuyền với kích thước tương tự có thể đã thực hiện chuyến đi với gấp đôi trọng tải. Vì vậy sẽ là không khó khăn gì cho những chiếc thuyền to hơn có thể di chuyển các tảng đá khổng lồ đã được tìm thấy tại Tiwanaku. 

(*) Bạn đọc có thể vào đường dẫn "Titicaca" ở trên để biết về thuyền sậy truyền thống ở hồ "Nước mắt thần mặt trời", một hồ có diện tích 8.330 km2, độ sâu trung bình 100 m, sâu nhất 304 m.  

Đảo Cayman với 325 xác tàu đắm

Quần đảo Cayman gồm đảo Grand Cayman (197 km2), Cayman Brac (38 km2), Little Cayman (28,5 km2), nằm ở phía Tây vùng biển Caribbean, cách Miami 700 km về phía Nam, cách Cuba 366 km về phía Nam, cách Jamaica 500 km về phía Tây, trong đó Grand Cayman là đảo sầm uất nhất.

Sự
thu hút của quần đảo Cayman là lặn biển. Đảo này là nơi nhô lên của ngọn núi lớn, với sườn khá dốc, một số nơi thẳng đứng, với độ cao vài trăm mét so với mặt biển. Bức tường đá tự nhiên này được bao phủ bởi các rạn san hô, với nhiều loài cá và các sinh vật biển khác.

 

Thú vị nhất là khám phá xác tàu đắm. Có 325 con tàu chìm xung quanh Cayman, gồm những con tàu chìm "tự nhiên" và chìm "nhân tạo"(*). 

Năm 1970, một cặp vợ chồng trong khi bơi ở Grand Cayman đã phát hiện xác tàu 450 năm tuổi, bị mất tích vào năm 1522 trên đường từ Mexico tới Tây Ban Nha. Con tàu chứa 135 kg vàng, bạc, bạch kim và đồ trang sức.

Điểm lặn hấp dẫn nhất ở Cayman Brac là xác Khu trục hạm Keith Tibbetts, Nga, được Cayman dìm vào năm 1996, đã trở thành rạn san hô và là nhà của cá Grouper, Grunts cùng hơn 100 loài khác. Dài trên 100 m, Keith Tibbetts như một cao nguyên mini, kế bên vách đá thẳng đứng.

Xác tàu Cali ở độ sâu 6 mét trong vùng nước tĩnh và cách bờ chỉ 30 mét. Được chế tạo vào năm 1944, Cali là tàu buồm với cột buồm cao 66 mét, vào năm 1957 do bị đánh giá không đạt chuẩn vận hành, nên đã bị Anh tiêu hủy. Đây cũng là nơi có lượng sinh vật biển phong phú sinh sống.

Xác tàu sân bay USS Kittiwake. Đầu năm 2011, khi hết hạn sử dụng, Kittiwake được kéo đến phía Tây đảo Grand Cayman và dìm xuống biển. Kittiwake nằm gần như hoàn toàn thẳng đứng ở độ sâu 18 mét.

Hình: Xác tàu đắm ở Cayman.
(*) Trong bài, chìm "tự nhiên" gồm những con tàu bị chìm do thiên tai, địch họa, sự cố kỹ thuật nghiêm trọng. Thâm nhập xác tàu đắm rất nguy hiểm, thợ lặn cần được huấn luyện và bổ sung các trang, thiết bị cần thiết.
Chìm "nhân tạo" là do đơn vị làm dịch vụ lặn dìm xuống - sau khi đã làm vệ sinh và xử lí kĩ thuật để khách lặn có thể thâm nhập mà không bị nguy hiểm.

Cá nhà táng lập nhà trẻ

(Theo khoahoc.com.vn, trích)

Cá nhà táng là loài có bộ não lớn nhất so với mọi loài trên quả đất và là loài kiếm ăn ở độ sâu. Chúng có thể lặn xuống độ sâu 600 mét và ở đó một tiếng đồng hồ để tìm kiếm thức ăn.

Cá nhà táng có tốc độ sinh sản chậm. Hai lần đẻ liên tiếp của chúng cách nhau tới 5 năm. Cá con nặng xấp xỉ một tấn và uống chừng 200 lít sữa mỗi ngày (tùy mức độ trưởng thành). Tuy nhiên, những con non không thể lặn sâu và phải chờ đợi mẹ trên mặt nước. Trong lúc chờ mẹ, chúng sẽ trở thành mồi của các loài cá ăn thịt. 

Các nhà sinh vật học, Đại học St Andrews (Scotland), Đại học Durham (Anh), Đại học Dalhousie (Canada), phát hiện ra rằng một số cá nhà táng mẹ nhận trách nhiệm trông nom lũ cá con trong khi những con khác đi kiếm ăn.

Họ theo dõi 23 cá nhà táng sơ sinh và gia đình chúng trên biển Sargasso, phía bắc Đại tây dương, trong 2 năm trời bằng tàu ngầm nghiên cứu. Họ thấy trong mọi thời điểm chỉ có vài cá mẹ ở trên mặt nước để chăm sóc tất cả con non trong đàn. Sau đó chúng đi kiếm mồi khi một số con khác thay thế. 

Họ còn nhìn thấy một cá mẹ cho nhiều con non trong đàn bú mà trong đó chỉ có một con do nó sinh ra. Trong những đàn nhỏ, trách nhiệm chăm sóc lũ cá con được giao cho một con. Trong đàn lớn, các con mẹ thay phiên nhau trông con non. Hành vi đó được thực hiện theo kiểu có qua có lại.

Tuy cá cái hợp tác với nhau khi chăm sóc con, nhưng cá đực lại có xu hướng sống đơn độc. Chúng chỉ cặp với con cái trong mùa sinh sản.

H: Cá nhà táng đang chiến đấu với con mực dài 9 mét dưới độ sâu thăm thẳm (chụp vào ngày 15/10/2010).

Người nhái quân sự đi tập huấn

(bài của anh Nguyễn Hoài Vân, trích).

Tôi (tác giả) đi tập huấn 5 tuần tại Trung tâm Huấn luyện Người nhái St Mandrier của Hải quân Pháp. Sáng một giờ chạy bộ, lên xuống rồi lại lên xuống các ngọn đồi ở St Mandrier. Rồi đi lặn. Mỗi ngày có một mục tiêu huấn luyện. Không đạt được thì hôm sau phải thực hiện mục tiêu hôm trước cộng với mục tiêu của ngày hôm đó. Thất bại nữa thì hôm thứ ba phải đạt mục tiêu của cả ba ngày. Vẫn không thành công thì ... bị đuổi học. Buổi chiều học lý thuyết xong thì tập lặn hay tập bơi biển. Tuần đầu bơi 1 cây số, tuần thứ hai 2 cây số, tuần thứ ba 3 cây số, tuần thứ tư 4 cây số. Đến tuần cuối tàu bỏ chúng tôi ngoài khơi cách bờ 5 cây số, tự bơi về. Coi giờ tính điểm. 
(Các khóa trước còn có màn nhảy từ trực thăng xuống biển, tới khóa tôi thì bãi bỏ).

Hồ tập của trường có ba tàu cũ: Một tầu ngầm, một hộ tống hạm và một tàu đổ bộ đáy bằng. Màn nín hơi lặn qua đáy hai chiếc tàu tương đối gay cấn (khóa trước có một anh bị kẹt ở dưới). Một màn gay go khác là lặn xuống 18 thước, bỏ vòi thở, rồi vừa thở ra rất từ từ (để khỏi bể phổi), vừa trồi lên đến dưới chiếc tàu đáy bằng, tiếp đó bơi ngang ra để nổi lên mặt nước và ... thưởng thức không khí trời cho.

Tập chui qua mắt lưới phòng thủ quân cảng: Tháo quai đeo bình hơi, nhưng vẫn ngậm mồm thở, đưa bình hơi ra phía trước, qua mắt lưới, rồi bạn chui qua mắt lưới. Thường huấn luyện viên (HLV) chờ bên kia lưới, cướp bình hơi, lột kính lặn (có khi cướp luôn kính lặn), rồi bơi ra cách đó khoảng chục thước để thử phản ứng của học sinh. Bạn phải đeo lại kính, xả nước trong kính, rồi ngó xem HLV đang ở đâu để bơi đến “năn nỉ” xin lại bình hơi.

Mệt nhất là màn cứu người dưới 10 thước sâu. Không mang bình hơi, bạn phải đưa nạn nhân lên mặt nước rồi kéo hắn đi 50 thước (không dùng phao cá nhân Fenzi (1). Phải bơi sao cho nạn nhân không bị chìm xuống uống nước, nếu không phải làm lại từ đầu (và sau ba lần thì bị loại).

Ngại nhất là màn ở dưới sâu 30 thước, rồi vừa nổi lên (17 thước một phút) vừa dùng mồm thở bơm khí (bơm chút xíu thôi) vào phao cá nhân Fenzi. Nếu hơi vào nhiều thì phao sẽ nổi lên nhanh và bạn có thể bị tai nạn (bể phổi), đồng thời bạn phải “lọc” nước khi hít vào, vì mồm thở (4) “thời tiền sử” này đưa vào miệng nhiều nước hơn là không khí (2).

... Sau khi ra trường, có lần tôi gặp một vụ tai nạn khá hiếm hoi. Tàu chúng tôi đến gần đảo Porquerolles thì gặp một nhóm người nhái dân sự kêu cứu. Chúng tôi xuốn thuyền phao Zodiac đến nơi, thấy một người mê man, mang những triệu chứng bể phổi (surpression pulmonaire). Nạn nhân là HLV của nhóm này. Anh ấy lặn với một học trò. Dưới sâu, học trò bị hư mồm thở. HLV đưa mồm thở của mình cho học trò, và trong lúc hai người đi lên với một mồm thở (3), người học trò do bị hoảng loạn nên đã nhất quyết không trả lại mồm thở cho HLV, buộc HLV phải đi lên cấp tốc. Chúng tôi đưa anh về tàu và gọi trực thăng đến câu ảnh về bệnh viện.

(1) Khi chưa phát minh ra BCD (4), thợ lặn đeo trên cổ chiếc phao bơm, và khi ở trên mặt nước thì thổi hơi vào phao để giữ nổi.

(2) Tác giả muốn nói thiết bị dành cho huấn luyện có lỗi, thường do HLV “đánh pan” và/hoặc do quá cũ.

(3) Loại bình lặn chỉ có 1 mồm thở. Khi bạn lặn bị sự cố về thở, thợ lặn sẽ đưa mồm thở của mình cho bạn lặn để thở chung (đưa qua đưa lại).

(4) Xin xem tại “Tự điển Lanbien” ở trên cùng bên phải trang tin.

Chủ nhật xanh dưới đáy biển – dưới một góc nhìn

Chủ nhật xanh dưới đáy biển là chuyện đi lượm rác dưới đáy biển, cộng với lời nhắn “hãy cùng nhau giữ gìn môi trường biển xanh, sạch, đẹp”, còn ở đây, tôi xin nói về các cuộc “nghiệm thử” (để chuyện không quá lạt, tôi có bỏ vô chút muối tiêu).

Lượm rác không dễ như … lượm rác:

Rác dưới đáy biển đa phần bị phù sa che lấp, trừ phi chúng bám trên san hô, trên đá tảng. Nếu bạn dùng “công nghệ” lượm rác trên đất liền thì dễ dầu gì gặp chúng. Lúc đầu tôi đi mãi mà chẳng thấy rác đâu. Thế là thế nào? Chắc mình đui nên không thấy? Phải một lúc lâu sau tôi mới thấy rác … để mà lượm.

Lại nữa, khi lôi rác lên khỏi mặt cát, tức thì một màn phù sa bốc lên mịt mù, bạn vội vã lấy tay bịt mũi, may chiếc kính lặn nó chặn lại, chứ không thì … làm thật. Mà phải dòm cho kĩ nhen, kẻo quơ trúng ngạnh của một chú cá “giang hồ” nào đó, nó chích một phát la thấu trời (thấu đáy biển). Lôi miểng sắt, miểng gốm sứ lên coi chừng bị chém tay. Đừng quá tin vào chiếc găng tay bảo hộ lao động mà bạn đang đeo.

Dao thợ lặn cắt lưới:

Gỡ mảnh lưới đánh cá ra khỏi vỉa san hô không đơn giản, dùng dao thợ lặn cũng không dễ dàng gì, bởi nó bó chặt thân san hô, lựa thế cắt hoài không xiết, mà giật mạnh thì … cũng vậy, chưa kể sẽ làm hư san hô. Chà, nếu mình bị mảnh lưới trói lại và neo tuốt dưới đáy biển cho tới khi chai lặn hết khí thì sao nhỉ.

Cuộc lặn “solo”:

Lặn giải trí, bạn đi với Divemaster(*) – một anh chàng “thóc mách”, cứ một chặp lại lục vấn “Chai của bạn còn bao nhiêu khí vậy?”. Đi chặp nữa lại nhăn nhó “Đề nghị dồn đội hình”. Chẳng là khách khứa mải ngắm, mải nghía, đâm ra mỗi anh mỗi nẻo, không gom lại thì dễ bị lạc đường. Tai nạn thường gặp của Divemaster là khách bị lạc nhóm.

Còn đi lượm rác thì khác hẳn, mạnh ai nấy bới, nấy lượm. Bạn cứ việc tới tới mà không hề bị ai ràng buộc. Nó tạo cho bạn cảm giác như đang lặn solo vậy – mặc dù bạn không hề một mình, mặc dù bạn đã thông qua kế hoạch lặn: Nào là không xuống quá 10 mét, nào là đi theo hướng Nam và trở về theo hướng Bắc, nào là bạn hãy tự chọn cho mình một “tổ công tác”, nào là …

 

Trượt độ sâu:

Hình: Tay cầm bầu rượu, nắm nem,

Mải vui quên hết lời em dặn dò.

Nếu đáy biển ở đó có độ sâu bằng với độ sâu trong kế hoạch lặn thì không vấn đề, nhưng nếu bạn đi men theo bình độ và phải canh sao cho đúng với độ sâu trong kế hoạch, thì có thể có chuyện. Men theo bình độ, bạn mải mê tìm rác nên có thể dần dần di chuyển xuống dốc. Đó là trường hợp của “tổ” tôi, cứ đi xuống dần dần và cuối cùng là ở độ sâu 18 mét (quá 10 mét so với kế hoạch). Thế đấy, mải vui quên hết lời em (Divemaster) dặn dò là cần ngó chừng đồng hồ đo độ sâu.

Nửa chai ít hơn nửa chai:

Bạn đang xài chai nhôm 80 foot khối, nạp 200 bar, tức có 2,26 mét khối khí trời được nén vô trỏng. Sau cú lặn, chai còn 100 bar, tức còn phân nửa lượng khí. Cú lặn tiếp theo, với cùng thời gian và độ sâu như chuyến trước, bạn dự kiến sẽ xài nốt 1,13 m3 khí còn lại. Nếu bạn mong muốn cú lặn sau vẫn sẽ y hệt như cú lặn trước, thì có thể sai lầm.

Kết thúc cú lặn, chai của tôi còn 110 bar, chai của Ngọc Anh cũng vậy, chai của anh chàng Định – khá hơn – còn 130 bar. Cú lặn sau, tụi tôi lôi ra xài nốt. Lặn một chập, tôi coi đồng hồ giờ, vẫn còn thời gian để lặn trở lui (so sánh áng chừng với các cú lặn trước) ... Bỗng có kẻ vỗ vai, tôi ngó qua: Ngọc Anh ra hiệu “Con chỉ còn 20 bar khí, con đi lên đây”. Tôi dụi mắt coi đồng hồ khí của tôi “Ồ, chú cũng chỉ còn 20 bar, cùng đi lên nhé”. Tôi ngó quanh, gần đó có một thợ lặn khác. Tôi bơi tới, té ra Định. Tôi ra hiệu “Chú đi lên đây, con có đi lên cho dzui không?”. Hắn xua tay “Chú lên trước đi, con ở lại bới rác, dzui hơn”. 

Tôi và Ngọc Anh đi lên từ độ sâu 18 mét với 20 bar khí, lên chậm rãi đúng như sách đã biểu. Tới bề mặt, hai chú cháu bơm chút khí vào BCD là chai khí dường như vừa hết. 

Đường về tàu xa xôi diệu vợi, mà nằm đây chờ tàu tới rước thì tới Tết Công gô. Được cái, ông chú là “thợ bơi xuất sắc” nên dư sức kéo cô cháu cùng trở về tàu. Lên tàu, Divemaster nói “Tụi con nghiệm hoài rồi, nửa chai sau hết lẹ hơn nửa chai đầu”, còn tôi thì ngắn gọn rằng "nửa chai (sau) ít hơn nửa chai (đầu)".

(*) Xin xem “Tự điển Lanbien” ở trên cùng bên phải trang tin.

Căn bệnh sợ nước kinh niên và phác đồ “điều trị”

P3 – Học mà chơi, chơi mà học (bài trên Pi–C&E, trích).

Nước luôn luôn muốn nâng bạn lên, đó là bản chất của nước. Nước giúp bạn biết rằng, khi bạn vượt qua nỗi sợ nước, thì dù bạn nặng bao nhiêu, cao bao nhiêu, thì nước vẫn nâng bạn lên chẳng chút khó khăn gì.

Chọn bạn học: Bạn nên cùng một ai đó luyện tập (nếu có thể) và nếu kẻ đó cũng sợ nước như bạn thì thật tuyệt. Quan trọng là hai người phải là cổ động viên của nhau. Người đó sẽ không nói với bạn rằng sự sợ hãi của bạn là ngu ngốc. Ngược lại người đó sẽ khuyến khích bạn nhưng không ép bạn tập nhanh hơn ý bạn muốn. Người đó cũng là kẻ giúp bạn cảm thấy thích thú, bởi vui chơi là một khía cạnh chủ yếu của luyện tập. Bạn hãy luôn tự tán thưởng mình trong quá trình tập luyện.

Làm quen với nước: Bạn ngồi trên thành bể bơi, thả chân xuống nước, hít thở, thư giãn, sau đó xuống nước tại độ sâu mà bạn muốn, nhưng không sâu hơn ngực. Nếu bạn muốn đứng đó và tán dóc, thì cứ việc. Tới khi nào bạn cảm thấy mình đã sẵn sàng thì mới bước vào luyện tập.

 

Mục tiêu hành động: Bạn nổi được, bơi được một cách thoải mái theo lối bản năng, và di chuyển lòng vòng chừng 20 phút. 
Hình: Bạn chớ đặt ra mục tiêu phấn đấu, vì có phấn đấu nghĩa là có thúc dục, có ép uổng.

Bước 1 – Co chân: Nước ngang tầm ngực, bạn quay mặt vào thành bể và vịn hai tay vào thành bể. Tất cả những gì bạn phải làm là co một chân ra phía sau, co đầu gối một cách thoải mái và để nó rơi xuống. Nhắm mắt và cảm nhận nước đang nâng đỡ chân bạn như thế nào. Co và thả, co và thả. Rồi bạn thử với chân kia.

Bước 2 – Ấn tay: Đứng ở độ sâu như cũ, bạn quay lưng vào thành bể và vịn hai tay vào thành bể sao cho cơ thể hơi ngả ra phía ngoài. Hai cánh tay không tỳ vào sườn. Rồi bạn buông tay ra và ấn chúng xuống nước. Rồi thả lỏng chúng (giống như thả chân ở Bước 1). Ấn và thả, ấn và thả. Bạn sẽ cảm nhận rằng khi ấn cánh tay xuống nước, tay sẽ được nước đẩy trở lên. Càng ấn mạnh, tay càng được nước đẩy lên mạnh hơn.

Bước 3 – Nhảy: Đứng ở độ sâu như cũ, bạn nhẹ nhàng nhảy lên trong nước. Khi này hai tay hoạt động tùy theo ý thích của bạn. Bạn chú ý xem cơ thể bạn cảm thấy thế nào dưới nước. Nếu bạn làm động tác này cùng với người bạn sẽ giúp bạn khỏi bị xung quanh cho là bị "mát”, hoặc bạn đi với trẻ nhỏ - chúng sẽ là vỏ bọc cho hành vi “mát” này.

                                                                          

Bước 4 – Nhảy và co chân: Bạn ra chỗ sâu hơn (không nên sâu quá vai). Bạn nhảy lên như Bước 3. Thỉnh thoảng bạn nhảy cao hơn và co hai đầu gối vào sát ngực. Cú nhảy cao hơn này cho bạn cảm giác giống cú “bật nhảy”. Cứ nhảy và tăng dần khoảng thời gian chân bạn không chạm sàn bể.

Bước 5 – Nhảy và ấn tay: Bạn “bật nhảy” như Bước 4. Bạn ấn hai tay xuống nước (như Bước 2) khi cơ thể đi lên. Cứ chân nhảy lên thì tay ấn xuống. Bạn cảm thấy điều gì? Ấn tay xuống dường như nước đẩy bạn lên – bởi vì nước luôn luôn nâng bạn lên.

Bước 6 – Quạt tay: Bạn đứng yên dưới nước và quạt hai tay (sang hai bên) theo lối bản năng, khuỷu tay co lại và bàn tay hơi khum. Tất cả những gì bạn phải làm là quạt hai tay: Chúng đang thư giãn, chúng đang ở phía trước bạn. Bạn cảm thấy nước đang tiến lại với bạn.

Bước 7 – Nhảy và quạt tay: “Bật nhảy” kết hợp quạt hai tay theo bản năng. Hãy tăng dần thời gian chân bạn rời khỏi sàn bể bơi. Cứ làm cho tới khi bạn cảm thấy thoải mái như có thể.

Bước 8 – Di chuyển: Bây giờ bạn hãy bơi theo lối bơi bản năng (bơi chó) với hai chân hoàn toàn rời khỏi đáy bể. Bạn hãy thư giãn. Khi bơi, bạn dìm ngực xuống nước và cho mông nổi lên. Bạn thực hiện các động tác như thế nào không quan trọng, miễn bạn nổi là được. Bạn cảm thấy chân bạn đang chuyển động ở phía sau cơ thể; việc quạt tay giúp chân bạn nâng lên; việc dìm ngực xuống sẽ giúp cơ thể nâng lên; càng bơi bạn càng thấy mình nổi thật dễ dàng.

Bước 9. Vậy là bạn đã cảm thấy thoải mái trong nước rồi đó. Bạn hãy đăng kí học bơi đi thôi, có thể bắt đầu bằng kỹ thuật bơi trườn sấp cơ bản.

Điều mấu chốt: Trong quá trình luyện tập, bạn cần cảm thấy mình luôn ở trạng thái thoải mái. Bất cứ thời điểm nào bạn cảm thấy không thoải mái thì hãy quay lại một trong các bước trước đó và tiếp tục từ đó.

Căn bệnh sợ nước kinh niên và phác đồ "điều trị"

P1 – Căn bệnh sợ nước (bài trên Pi–C&E, trích)

Sợ nước (Aquaphobia) là thuật ngữ ghép gốc của ngôn ngữ La tinh cổ là "aqua" (nước) và ngôn ngữ Hy lạp cổ là "phobos" (sợ). Người mắc bệnh sợ nước cảm thấy lo lắng khi họ nhìn thấy nước ở biển, sông, hồ, suối, hoặc thậm chí là bồn tắm – một nỗi sợ dai dẳng và không bình thường. Họ tránh các hoạt động có liên quan tới nước.

Sợ nước, một trạng thái làm cơ thể cứng ngắc, một cảm giác tiêu cực, một phản ứng không mong muốn, ngăn cản họ xuống nước một cách thoải mái. Mức độ nhẹ của sợ nước là thiếu tự tin, và nặng hơn, đó là chứng sợ nước kinh niên.

Có thể sợ nước hình thành từ kết quả của những sự tiếp nhận các trải nghiệm trực tiếp, gián tiếp hoặc qua quá trình tiếp nhận của tiềm thức.

Tiếp nhận trực tiếp: Có nguồn gốc xúc giác, mà bạn đã từng thấy nó, trải nghiệm nó về mặt vật lý.

Tiếp nhận gián tiếp: Có nguồn gốc (của phương thức) thị giác, ví dụ như bạn đã từng chứng kiến vụ tai nạn chết đuối, xem phim (về đắm tàu, cá mập, cá Piranhas), sự ám ảnh trong giấc mơ về đuối nước,... và/hoặc có nguồn gốc (của phương thức) thính giác như thông qua trao đổi, nghe kể (và đọc chuyện).

Tiếp nhận của tiềm thức: Các trải nghiệm tiêu cực thời thơ ấu, giấc mơ từ thủa nhỏ, tự vệ theo bản năng (những cảm xúc và thái độ) khi đối mặt với vùng nước lớn.

P2 – Bạn cần biết nước là như thế nào.

Bạn học bơi để làm gì? Phải chăng để được an toàn khi ở trên tàu đang bị chìm? Bạn tính học bơi ếch hay bơi trườn sấp? Phải chăng bạn cần biết những gì để được an toàn trên mặt nước?

Không ít huấn luyện viên cho rằng, nếu sợ nước thì chỉ cần học bơi là xong. Trong hơn một trăm năm kể từ khi việc học bơi được dạy chính quy, một áp dụng phổ biến đối với những kẻ học bơi nhưng sợ nước đều bắt đầu từ tiên đề: Nếu luyện tập đủ lâu về một cái gì đó không dễ chịu, thì nó sẽ trở nên dễ chịu. (Thật sai lầm nếu bạn áp dụng điều này).

Phải chăng bạn cần biết cách quạt nước để mà bơi? Không, quạt nước chưa cần thiết. Bạn cần biết rằng, nếu bị rơi xuống nước thì đó không phải là tình huống khẩn cấp, bởi nước sẽ đẩy bạn trở lại bề mặt. Con người không thể ở lại dưới độ sâu để đi bộ dưới đó – nước không hoạt động theo cách đó.

                                                      

Ngay cả khi cơ thể bạn không có tính nổi cho lắm, hoặc bạn đang mặc nhiều quần áo, thì bạn có thể không nổi nhanh lên bề mặt hoặc thậm chí không nổi lên. Nhưng bạn đừng lo, điều này không nguy hiểm và bạn không có lý do để hoảng hốt – những người biết về nước đều biết rõ điều đó. Nhưng có bao nhiêu người biết về nước? Hầu hết những người bị chết đuối không biết về điều đó. Hầu hết những người hoảng sợ không biết điều đó. Do vậy, bạn cần hiểu cơ chế hoạt động của nước, đó là một trong các điểm chủ yếu trong học bơi.

Trong giờ học bơi đầu tiên (theo phác đồ này), hầu hết học viên đều ngạc nhiên khi được biết rằng nước làm cho cơ thể của họ rất khó chạm tới đáy bể bơi. Bởi những người sợ nước tin rằng nước hoạt động giống như không khí: Nó để cho cơ thể bạn rơi xuống tận đáy hồ và bạn sẽ ở lại đó – mà bạn chả cần phải làm gì cả.

Vừa rồi báo chí đăng tin có một người đàn ông, biết bơi, bị chết đuối chỉ trong bốn phút. Tôi nghĩ ông ấy cần biết thêm một vài điều nữa. Ông ấy (lúc đó) cần cảm nhận được sự khó chịu đang tiến tới ông ấy, và nhận thức rằng đã đến lúc chấm dứt sự mất kiểm soát bản thân. Còn nếu ông ấy cố vùng vẫy do sợ hãi, ông ấy sẽ không nhận được tín hiệu của cơ thể. Chắc chắn cơ thể đã báo cho ông ấy – giá như ông ấy chú ý.

Một tín hiệu nữa, là con người vốn có tính nổi: Trong bốn phút, ông ấy không thể chìm xuống đáy được. Một tín hiệu khác, đó là không khí luôn ở gần bên ông ấy (vì lúc đó ông ấy vẫn ở sát bề mặt nước). Nhưng khi bạn hoảng sợ thì hiển nhiên là bạn sẽ không biết gì nữa. Nếu bạn không biết làm thế nào để ngăn chặn hoảng sợ, thì bạn không thể chú ý đến các thông điệp an toàn mà cơ thể gửi tới cho bạn. Ngăn ngừa hoảng loạn là điều mà các bài học bơi cần có.

Một khi bạn hiểu về nước thì nước sẽ là một nơi vui thú. Nhưng vui thú không phải là lợi ích duy nhất. Biết về nước còn là vấn đề của an toàn và kỹ năng sống. Tuy nhiên, bạn không thể hiểu về nước, không thể học bơi, mà không được trải nghiệm với nước. Bạn cần có cảm giác nước. Khi có cảm giác nước, hiểu về nước, thì bạn có thể biết được nhiều quy luật khác biệt của nó. Nước không ứng xử (với bạn) giống như đất liền và trọng lực đâu.

(H1: Bạn cần biết làm thế nào để có thể cảm thấy an toàn, làm thế nào để cảm thấy thoải mái trong nước). 

Người sợ nước không cảm nhận được nước. Tâm lý của họ có xu hướng nghiêng về phía hoảng sợ. Mối quan tâm chính của họ là tránh bị chết đuối. Khi đó tâm trí của họ làm sao mà có thể dành chỗ cho họ vẫy chân và hít thở nhịp nhàng. Người sợ nước cần biết làm thế nào để có thể cảm thấy an toàn, làm thế nào để cảm thấy thoải mái trong nước, và có thể kiểm soát được mình trong nước – như khi ở trên bờ. Tới lúc đó tự bạn sẽ biết, rằng không được hít nước vào mũi, rằng không có lý do gì để hoảng sợ, rằng bạn sẽ nổi. Nếu bạn là người có tính nổi kém, thì cũng không sao, có những kỹ thuật đơn giản để giúp bạn nổi lên và ở lại trên mặt nước.

Vẫy chân và thở đều là một phần của tập bơi, và bạn lướt tới nhờ sức lực của bản thân – họ đã dạy cho bạn điều đó trước khi họ dạy cho bạn rằng nước hoạt động ra sao và làm thế nào để giữ được bình tĩnh. Đó là chuyện ngược đời giống như đặt chiếc xe bò đứng trước con bò. Tập như thế không giúp bạn nổi trên mặt nước được đâu!

Vậy tại sao bạn sợ nước nhưng lại muốn xuống nước? Tại sao bạn tự nguyện úp mặt xuống nước mà chân không chạm tới đáy bể? Bởi vì bạn muốn học bơi, bởi vì bạn cảm thấy đã được an toàn, bởi vì bạn biết bạn vẫn kiểm soát được bản thân trong khi học bơi, và bạn sẽ được trợ giúp khi cần. 
(H2: Tại sao bạn cảm thấy thoải mái khi ở trên bờ, bởi vì bạn thấy được an toàn).

Bạn đã bị chết đuối bao giờ chưa

P1 – Hãy làm bất cứ điều gì để ngăn không bị hoảng loạn (sưu tầm, trích)

Bạn có bao giờ tự hỏi điều gì thực sự làm cho con người bị chết đuối? Thật khó để tưởng tượng ra một cách chết khủng khiếp hơn!

Nguyên nhân chính gây ra tử vong do đuối nước là phổi của con người không được cấu tạo để lấy oxy trong nước, và khi hít nước vào sẽ làm ngưng sự cấp không khí. Vấn đề nữa, là khi đang dần dần chết đuối, cơ thể nạn nhân bị tích tụ quá nhiều khí CO2. Sự tích tụ nhanh CO2 đầu độc trái tim, làm cho nó ngừng đập.

Hoảng loạn đóng một vai trò lớn trong việc xác định liệu người đó sẽ bị chết đuối hay không. Đó là lý do tại sao bạn luôn được cảnh báo để bình tĩnh trong tình huống như vậy. Người bị chìm dưới mặt nước, vùng vẫy để nổi lên, chỉ cố gắng một cách tự nhiên để lấy oxy – một nỗ lực bản năng nhằm bảo vệ cuộc sống. Việc này sẽ dẫn tới việc hít nước vào khí quản và kéo theo phản ứng bản năng khác của cơ thể: nuốt xuống họng. Quá trình này cứ lặp đi lặp lại và đó là lý do tại sao ngay cả một người không bị chìm tới chết có thể ói ra một lượng nước đáng kể khi được cấp cứu. Cuộc đấu tranh cho sự sống dưới mặt nước cũng có tác dụng nhấn chìm cơ thể người đang chìm, thậm chí làm cho nó khó nổi lên mặt nước hơn. Càng uống nhiều nước, họ càng khó nổi lên.

Yếu tố để sống sót trong những tình huống như vậy rất đơn giản về lý thuyết, nhưng không nhiều trong thực tế. Giữ bình tĩnh, tránh hoảng loạn trong trường hợp thực sự bị chìm có tầm quan trọng sống còn. Điều này còn khó khăn hơn nếu tình hình nơi kẻ bị nạn đang xảy ra hỗn loạn.

Dù trong trường hợp nào, bạn hãy làm bất cứ điều gì để ngăn không bị hoảng loạn, có thể có ý nghĩa rất khác biệt giữa BỊ CHẾT và SỐNG SÓT.

(Hình: Dù trong trường hợp nào, bạn hãy làm bất cứ điều gì để khắc phục, thay vì than vãn).

P2 – Làm gì khi rơi xuống nước nhưng không biết bơi (bài của HLV Phạm Anh Tuấn).

Chết đuối là do nước sặc vào đường hô hấp gây phản ứng co thắt dẫn tới ngạt thở, gây tử vong. 

Người không biết bơi khi rơi xuống nước vẫn (có thể) tồn tại dưới nước khá lâu, chờ người đến cứu, hoặc lợi dụng dòng chảy để di chuyển vào chỗ nông hơn, nếu:

1. Bình tĩnh, nhắm mắt, ngậm miệng, nín thở (có thể lấy tay bịt mũi) để phổi không bị sặc nước. Cơ thể bạn sẽ trở thành cái phao đẩy người nổi dần lên.

2. Tiếp tục thả lỏng cơ thể để nước đẩy người lên sát mặt nước, trở về tư thế bập bênh, đầu ở sát mặt nước, chân ở phía dưới.

3. Dùng tay và/hoặc chân quạt nước đẩy đầu nhô khỏi mặt nước, và/hoặc có thể quạt nước xiên để di chuyển.

4. Trong qua trình bị trồi lên hụp xuống, hãy nhớ, khi đầu vừa nhô lên mặt nước là bạn nhanh chóng (chỉ dùng miệng) hít vào một hơi sâu. Khi đầu chìm dưới mặt nước, bạn ngậm miệng, thở ra từ từ bằng miệng hoặc bằng mũi.

Bơi kiểu ... sâu đo

(Bài “Tinh thần thể dục của sinh viên Việt nam ở Đại học Tổng hợp Odessa” của chị Trần Thị Phương, trích).

Thời bấy giờ chúng tôi còn trẻ, đầy sức sống nên chưa hề biết tới “suy van tĩnh mạch”, “thoát vị đĩa đệm” hay “choresterol trong máu”. Tinh thần thể dục hoàn toàn trong sáng và cao quý: vì cái Đẹp.

Thế là cứ đến lúc cây cối đâm chồi nảy lộc, trút bỏ bộ đồ mùa đông dày sụ để khoác những tấm áo váy mỏng manh ra phố, thì tinh thần thể dục của chúng tôi được khởi động. Mấy cô sáng sáng rủ nhau chạy bộ. Hành trình khởi xuất từ “ốp” (kí túc xá sinh viên), qua một tiệm sửa giày dép bé tí, một khu nhà dân, một quán cafeteria nơi có thể ghé vào uống ít nước quả và ăn món pelmeny, một cửa hàng thực phẩm gastronomia, rồi sau đó băng qua con đường lát đá mang tên Primorskaya để chạy về phía biển. Ngoài bờ biển có rất nhiều cây mơ, cây dâu, sau mùa hoa nở đến mùa đậu trái. Các cuộc chạy bộ có thể đi kèm leo trèo hái mơ, hay rung dâu, thu hoạch về bỏ vào các lọ to lọ nhỏ ướp đường làm nước giải khát. Nếu chạy xuôi sườn dốc là xuống đến các bãi tắm Arkadia, Delphin.

Khi mùa thi kết thúc cũng là lúc nước đã ấm lên, sẽ có thêm môn bơi lội. Mấy bạn nữ “ốp” chúng tôi học được nhiều kiểu bơi hay lắm: ngoài bơi ếch, bơi bướm, còn có cả bơi sâu đo nữa, nghĩa là bơi uốn mình như con sâu đo, với tốc độ hai mét trong mười lăm phút.

Khi nắng hè đã dịu, gió thu sắp hiu hiu thổi về, là bắt đầu mùa bóng. Do không am hiểu lĩnh vực này lắm nên tôi không dám đánh giá trình độ chuyên môn của các cầu thủ, nhưng đội Cheer leaders của Đại học Tổng hợp thì nhất định là số một rồi. Trong khi anh em cầu thủ đang tung hoành ngang dọc quanh cầu môn nhà mình thì phía bên ngoài rộn vang tiếng gõ xô chậu kèm các câu hò vè động viên, kiểu “chuồn chuồn bay thấp thì cao, bay cao thì thấp, bay vào thì ra”, để ca ngợi các đường bóng của anh em. Tác động quan trọng của đội cổ vũ này có thể được chứng minh bằng việc khi bước sang thập niên 90, lúc một số thành viên chủ chốt của đội cổ vũ về nước, thì đội bóng của Đại học Tổng hợp đã lần đầu tiên giành ngôi vô địch giải Thành đoàn.

H: Nếu những sinh viên ĐHSP-HN này biết bơi thì đâu tới nỗi phải leo tường vô lớp (vui một chút).

Truy tìm xác tàu HMS Ontario mất tích vào năm 1780

(sưu tầm, trích)

HMS Ontario là chiến hạm Anh quốc, loại 22 pháo, dài 24 mét, 130 người, bị chìm trong cuộc Cách mạng Mỹ. Đây là xác tàu cổ nhất của Anh được tìm thấy ở Hồ Lớn (Great Lakes) trong tình trạng còn nguyên vẹn. Sử gia Arthur Britton Smith, trong cuốn Legend of the Lake (Truyền thuyết về cái hồ) xác nhận: “Việc tìm thấy xác tàu có từ thời chiến tranh Cách mạng Mỹ trong tình trạng nguyên vẹn là chuyện không thể tin nổi. Đó là một phép màu khảo cổ học”.

Hai nhà thám hiểm, Jim Kennard và Dan Scoville, đã tìm thấy xác con tàu này, nằm ở độ sâu 150 mét: “Con tàu bị chìm trong một cơn bão lớn và nó vẫn còn gần như nguyên vẹn, thậm chí có hai cửa sổ chưa bị vỡ. Xác tàu bị nghiêng về một bên với hai cột buồm chính. “Thông thường khi tàu bị chìm trong bão nó thường bị tổn hại ít nhiều. Đó là một con tàu rất đẹp”. Họ từ chối cung cấp địa điểm chính xác nơi Ontario bị chìm.

Ontario mất tích khi gặp bão lớn vào ngày 31/10/1780. Tàu mới hạ thuỷ trước đó 5 tháng và dùng để vận chuyển binh lính và nhu yếu phẩm lên mặt trận New York. Sau khi nó mất tích, Anh tiến hành tìm kiếm, nhưng giấu kín tin tức, không để lọt vào tay đối thủ là George Washington. Tuy nhiên, chỉ vài ngày sau, các đồ vật trên tàu như la bàn, mũ, chăn nệm bắt đầu dạt vào bờ. Năm 1781, sáu thi thể từ tàu Ontario đã được tìm thấy gần New York.

Nhưng trong vòng hai thế kỷ tiếp theo, không ai biết tin gì về con tàu này. Ngày càng có nhiều người tìm kiếm. Nhiều con tàu nổi tiếng như Titanic, Ulu Burun, Cyprus... đã được tìm thấy, nhưng Ontario vẫn biệt tăm.

Kennard, kẻ có 40 năm lặn sâu và đã tìm thấy hơn 200 xác tàu đắm, cũng đã dành tới 35 năm để tìm Ontario và đã phải bỏ cuộc. Mấy năm gần đây, sau khi lấy lại quyết tâm, Kennard cùng Scoville, dùng tàu ngầm điều khiển từ xa để tìm kiếm Ontario. Cả hai đã tìm thấy thêm 7 xác tàu khác trong hồ, nhưng Ontario vẫn biệt tăm.

Rồi họ đi thu thập tài liệu từ các bảo tàng Anh và Canada. Sau vài năm, ông đã tìm được bản thiết kế của Ontario cùng nhiều tài liệu khác. Tuy vậy, họ cũng phải mất 3 năm lùng sục trên khu vực hồ rộng gần 19.000 km2 mới tìm thấy xác con tàu này.

Sau khi xác định vị trí xác tàu bằng thiết bị siêu âm, họ sử dụng tàu ngầm điều khiển từ xa xuống kiểm tra và ghi lại hình ảnh Ontario. Xem đoạn video này, Arthur Britton Smith nói “Nếu không kể những con hà bám vào thành tàu, trông nó giống như vừa chìm vào tuần trước”. Ông cho rằng chính làn nước tối và rất lạnh đã trở thành môi trường bảo quản hoàn hảo cho Ontario. Ở độ sâu 150 mét, không có ánh sáng cũng như khí oxy nào xuống để đẩy nhanh quá trình phân rã tàu. Cũng ít có sinh vật nào ở độ sâu đó gặm nhấm các mảnh gỗ thân tàu. Vì thế xác tàu đã được bảo quản nguyên vẹn.

Sau khi tìm thấy Ontario, hai ông tuyên bố, họ sẽ không đưa con tàu lên bờ hoặc lấy đi bất kỳ thứ gì từ nó, con tàu vẫn là tài sản của Hải quân Anh và nó sẽ ở lại dưới biển như một “nấm mồ của chiến tranh”. 

Những người thợ lặn trong “vụ án Thanh Nga”

(Nhớ lại chuyện xưa)

Vào giữa năm 1977, Sài gòn xảy ra vụ bắt cóc con trai của nghệ sĩ Kim Cương. 

Sau đó nghệ sĩ cải lương Thanh Nga (36 tuổi) và chồng bà bị bắn chết trên chiếc Volkswagen khi vừa dừng xe trước cổng nhà. Viên đạn trúng ngực trái nghệ sĩ này, được xác định là từ một khẩu súng ngắn P38. Do bà thủ vai Trưng Trắc phất cờ khởi nghĩa chống ngoại xâm phương Bắc (vở cải lương "Tiếng trống Mê linh"), nên cảnh sát điều tra theo hướng nghi ngờ "Đại lục".

Trong lúc cảnh sát đang ráo riết điều tra, lại xảy ra vụ bắt cóc con trai của bác sĩ Lã Hỷ.

Sau nhiều tháng tầm nã, Nguyễn Thanh Tân, thủ phạm chính của cả ba vụ án trên và đồng phạm đã bị bắt. Trong các bản cung, Tân đều khai đã vứt khẩu P38 xuống sông Sài gòn khi chạy qua cầu Bình Lợi. Cảnh sát xác định đây là khẩu súng mà hung thủ đã giết vợ chồng nghệ sĩ Thanh Nga, nên quyết tâm tìm cho được khẩu P38 này.

Đội cứu hộ cứu nạn đến cầu Bình Lợi lặn tìm tang vật vụ án. Các anh Nguyễn Văn Bảy, Võ Quang Hà, Nguyễn Ngọc Tốt, Ngô Văn Út, … thay phiên nhau lặn. Tháng 5 năm đó nước sông Sài Gòn chảy mạnh và khá sâu, có chỗ đột nhiên tụt xuống 30 mét, xuất hiện vùng hiệu ứng Turbulent (nhiễu loạn không quy luật) rất nguy hiểm. Anh Tốt kể: "Cái đói, cái rét nhức nhối đến bầm da, buốt óc nhưng chúng tôi không nản chí … Chỉ riêng nỗi ám ảnh về mìn địch gài chống đặc công phá cầu (gài từ trước 30/4/1975) cũng đủ khiến mọi người lo lắng, từng giây một".

Đội cứu hộ lặn suốt hai ngày 10-11/5/1979 nhưng không có kết quả. Trong cú lặn cuối cùng, vào hồi 13h ngày 12/5/1979, anh Bảy và anh Hà lặn xuống sông ở chân cầu Bình Lợi... Rồi không thấy hai anh ngoi lên. Anh Tốt, lúc này đã gần 60 tuổi, kể: “Chỗ các đồng đội tôi lặn bỗng sôi sục như có quái vật dưới sông - dưới độ sâu ấy, mìn dưới chân cầu đã phát nổ".

Trên bờ, anh Tốt kéo sợi dây bảo hiểm ... nhẹ tênh: "Hà ơi, Bảy ơi… sao lại thế này”. Thi thể anh Hà nổi lên mặt nước, còn anh Bảy mất tích. “Mãi tới khuya chúng tôi mới tìm được anh Bảy. Anh bị kẹt ở chân cầu Bình Lợi, rất thảm thương”.

Hung thủ đã gạt cơ quan điều tra, nhưng chính lời khai man ấy đã cướp thêm hai sinh mạng nữa. Ban Chuyên án sau đó đã thu được khẩu P38 gây án ở dưới hầm cầu nhà người em của tên Tân. Ba vụ án đã khép lại cùng một lúc. 

H1: Súng ngắn P38 (để minh họa)
H2: Nhân viên cứu hộ lặn sông ở Việt nam (hình không liên quan bài viết).

Thông báo của CLB Viet Divers


Các bạn lặn thân mến, 

Chiều Chủ Nhật ngày 16.06, thân mời các bạn đến tham gia buổi tọa đàm giới thiệu về bộ môn freedive - lặn tự do (lặn vo, lặn bộ, lặn nín thở):

. Thời gian: 15h ngày 16.06 
. Địa điểm: Văn Phòng Viet Divers C11-03, Riverview HAGL, 37 Nguyễn Văn Hưởng, Thảo Điền, Q2

Tại buổi tọa đàm, các bạn sẽ đến với 1 thế giới của những người thợ lặn không bị phụ thuộc vào thiết bị vật dụng nặng nề, chỉ có cơ thể tự do và một tinh thần thư thái để tận hưởng vẻ đẹp của thiên nhiên, môi trường kỳ ảo và những thử thách vượt qua giới hạn của bản thân.

Buổi nói chuyện được dẫn dắt bới các bạn lặn chuyên nghiệp trong bộ môn lặn tự do, sẵn sàng giải đáp các khúc mắc cho các bạn, đồng thời Viet Divers sẽ giới thiệu các kế hoạch dành riêng cho những người quan tâm và đam mê bộ môn này tại câu lạc bộ.

Các bạn quan tâm và tham gia buổi tọa đàm này vui lòng đăng ký tại đây và xác nhận qua email đến contact@vietdivers.net - subject: Tọa đàm freediving 16.06
cho Ngọc Anh nhé đẻ bọn mình sắp xếp chỗ ngồi.

Thân mến.
Viet Divers.

Xem thêm tại đây: Tọa đàm giới thiệu Freediving

Du khách kể chuyện lặn Hòn mun

Du khách thứ nhất kể chuyện lặn ở Hòn mun  (trích)

… Cả đám bọn tôi nhốn nháo thử chân vịt với bao trò vui nhộn bởi lần đầu mang “đôi dép hàng độc” như thế. Tranh thủ thời gian trên tàu, chúng tôi tham gia “lớp học” cấp tốc về các kỹ năng khi xuống biển và ngôn ngữ giao tiếp dưới biển. Nói là “học” chứ đơn giản chỉ là việc làm sao để cân bằng áp suất khi xuống sâu, và cách giao tiếp đơn giản dưới nước. “Lớp học” kết thúc thì vừa đến Hòn Mun.

Tôi vừa lặn xuống là thiên đường hiện ra, một quang cảnh tuyệt vời mà bất kỳ cảnh đẹp nào trên đất liền đều không thể so sánh. San hô đủ loại, muôn màu sắc đong đưa trong làn biển xanh, cả không gian được bao trùm trong một màu sắc tuyệt đẹp, một thứ ánh sáng đa sắc tuyệt vời được tạo ra bởi sự khúc xạ ánh sáng trong nước biển, những tia nắng trong biển đẹp lạ. Không biết diễn tả như thế nào cho đầy đủ, chính xác, chứ quang cảnh mà tôi nhìn thấy thật tuyệt vời. Những chú cá đủ màu sắc và kích cỡ, nhưng ở tầng nước cạn này, với độ sâu khoảng 4-6m, thì con lớn nhất mà tôi nhìn thấy cũng chỉ to bằng con cá tai tượng, chúng tản bộ, nghỉ ngơi hay ngụy trang trong những rạn san hô êm đềm, nhưng chỉ cần có hành động tấn công, xâm chiếm nào đó là chúng phóng với vận tốc không ngờ, chính vì thế mà cho dù mình chỉ muốn chạm nhẹ, vuốt ve chúng cũng không được, mặc dù chúng đáng yêu vô cùng. Cảnh đẹp thế, nhưng tiếc là với lần lặn đầu tiên, tôi đã không cân bằng áp suất khí tốt nên không thể lặn sâu hơn, để ngắm gần hơn, chạm tay vào những rạn san hô đẹp hơn. Cứ mỗi lần Hướng dẫn viên (HDV) kéo tôi xuống sâu hơn thì ngón cái của tôi lại ra dấu cho anh đi lên, bởi hai tai đau nhức, khó chịu, mặc dù tôi đã bịt mũi, cố nén khí ra tai, nhưng không làm được. HDV là người hướng dẫn và lặn cùng với tôi, chính xác là anh kéo tôi theo.

Không biết vì lặn lần hai tôi có kinh nghiệm hơn, cân bằng áp suất tốt hơn, mà tôi thấy khu vực này đẹp hơn. Vẫn được bao trùm một loại ánh sáng lạ, tất cả sắc màu đều hiện diện ở đây. Những cụm san hô mềm mại đủ màu: cam, vàng, đỏ, xanh và cả những màu sắc mà tôi không thể gọi tên, chỉ biết là nó vô cùng rực rỡ và cuốn hút. Có đi lặn mới biết. Những rạn san hô mềm mượt như nhung, cứ muốn thả toàn thân lên thảm nhung đó, thật tuyệt làm sao! Nếu như HDV không kéo mình đi thì có lẽ mình sẽ ở mãi trong những bụi san hô đó. Ra khỏi cụm san hô là cả một không gian thoáng đãng với cát vàng nước trong cùng những động vật biển. Cá ở đây cũng nhiều hơn và cũng lịch sự, thân thiện hơn, bởi chúng không phóng đi khi mình đến gần. Lần đầu tiên tôi thấy hải sâm, nó to bằng quả dưa hấu dài, màu trắng đục như con mực và có vây tua tủa.

Du khách thứ hai kể chuyện lặn ở Hòn mun (trích)

… Khu vực lặn nước trong vắt. Những ngày nắng đẹp nhìn từ trên tàu có thể thấy cả rạn san hô dưới đáy biển. Bạn sẽ được hướng dẫn cách dùng vòi thở, cách ra dấu bằng tay khi ở dưới nước. Huấn luyện viên lặn kèm bạn và hỗ trợ khi cần thiết, nhắc nhở bạn không bẻ san hô, tránh chạm vào những sinh vật có độc như hải quỳ… và đưa bạn đến những điểm có nhiều san hô, thủy tộc đẹp để quan sát. Vùng biển này có những điểm lặn thám hiểm như “Đá Madonna”, “Đường hầm đen” và “Vườn san hô” - nơi du khách sẽ thấy thế giới muôn màu của vùng rạn san hô nhiệt đới.

Lặn xuống độ sâu bạn sẽ thấy một chốn thủy cung đẹp không thể tả với các loài cá kỳ lạ như mào tiên đuôi vằn, mặt quỷ hay cá bướm. Thấy quang cảnh đẹp lộng lẫy của rạn san hô, khách cứ tưởng là cũng đã biết nhiều về thủy cung, nhưng hướng dẫn viên cho biết đó chỉ như “thám hiểm một khu rừng mà chỉ mới đi vào bìa rừng". Trong ánh sáng mặt trời mờ ảo lọc qua làn nước xanh, những tua hải quỳ co rụt như những con rắn biển, những cụm rong lá khẽ phơ phất, và đàn cá biển sặc sỡ dạn dĩ lượn sát bên người. Có nhiều hang động để khám phá. Có hang phải dùng đèn quan sát những sinh vật biển sống trong bóng tối.

Sau một chuyến lặn, trở lên mặt nước, du khách bàn tán rôm rả về những gì họ đã thấy dưới làn nước sâu. “Lúc đó, tôi không còn cảm thấy bản thân mình, dường như mình đã hòa tan vào nước biển. Thích đến mức khi lên mặt nước tôi chỉ muốn lặn thêm một chuyến”. 

H: Một đám cưới dưới đáy biển (không liên quan bài viết)

Anh và Tây Ban Nha tranh nhau kho báu dưới biển

(sưu tầm, trích)

Năm 1694, tàu chiến Anh HMS Sussex trọng tải 1.200 tấn, thuỷ thủ đoàn gần 500 người và 80 khẩu pháo, bị đắm cùng 12 tàu khác, khi một cơn bão tràn đến trong đêm ở ngoài khơi Gibralta. Thi thể chỉ huy tàu, đô đốc Francis Wheeler, bị cuốn lên bờ biển Tây Ban Nha hai ngày sau đó.

Vào năm 1995, các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng, lúc đó tàu Sussex đang chở vàng bạc để thanh toán cho Công tước xứ Savoy (nằm ở Đông Nam Pháp, Tây Thuỵ Sĩ và Tây Bắc Italy), đồng minh của Anh trong cuộc chiến chống Pháp. Ước tính kho báu trị giá 4 tỷ USD theo thời giá hiện nay.

Tháng 3/1998, chính phủ Anh cho phép công ty thăm dò Odyssey Marine Exploration (Mỹ) trục vớt tàu Sussex. Họ sẽ được hưởng 80% trong số 90 triệu USD được thu hồi đầu tiên, một nửa của số tài sản trị giá từ một tỷ USD trở xuống, hoặc sẽ được hưởng 40% nếu số tài sản thu được trị giá trên một tỷ USD. Phần còn lại thuộc chính phủ Anh. Tuy nhiên Odyssey sẽ không nhận được gì nếu trục vớt không thành công.

Odyssey đã thăm dò khu vực rộng 1.000 km2 dưới đáy Địa Trung Hải, sử dụng thiết bị định vị dưới nước bằng siêu âm và robot. Họ phát hiện 418 mục tiêu tiềm năng, trong đó có tàu của người Roman và Phinixi hơn 2.000 tuổi. Trong số đó chỉ có một tàu có pháo mà Odyssey tin tưởng đó là tàu Sussex. Hiện chi phí tìm kiếm đã lên tới hơn một triệu USD.

Xưa kia eo biển Gibralta là nơi xảy ra đụng độ giữa hải quân Anh và Tây Ban Nha. Giờ đây hai quốc gia này lại tranh chấp về xác tàu HMS Sussex. Theo luật quốc tế, nhà chức trách Anh có quyền tài phán đối với xác tàu Anh, cho dù nó nằm ở đâu. Nhưng chính quyền bang Andalucia thuộc Tây Ban Nha cho rằng, Odyssey phải có giấy phép của Tây Ban Nha thì mới được tiến hành thăm dò trong vùng biển nước họ.

H: Lặn xác tàu đắm - chiếc Tuần dương hạm Nurnberg SMS, lượng giãn nước 4.200 tấn, ở độ sâu 70m (không liên quan bài viết).