Bốn yếu tố có thể dẫn đến tai nạn lặn gây tử vong (P1)

(Bài của một huấn luyện viên, trích dịch)

1. Thủ tục có lỗi.

Những thủ tục lỗi gây tai nạn thường là: Không dừng giải nén an toàn(*), có vấn đề về kiểm soát nổi, ascents quá nhanh, quên kỹ năng cơ bản (thời nhập môn), gặp vấn đề về cân bằng tai, và nghiêm trọng nhất là không theo dõi đồng hồ áp lực khí dẫn tới hết khí thở ở dưới đáy.

Trong một số trường hợp, thợ lặn lặn hang động ngầm, hoặc thâm nhập xác tàu, hoặc lặn sâu nhưng thiếu sự đào tạo phù hợp. Trong trường hợp khác, thợ lặn tuy vẫn ở trong phạm vi đào tạo của mình, nhưng kỹ năng phản ứng khẩn cấp của họ đã không phù hợp.

Trong các trường hợp tử vong, thì đi lên khẩn cấp là yếu tố dẫn đến tử vong chiếm 26%. Không đủ khí thở chiếm 14%, không có khả năng đối phó với biển động và sóng mạnh chiếm 10%, có vấn đề về sức khỏe chiếm 9%, bị vướng, kẹt vào cạm bẫy chiếm 9%, các vấn đề về thiết bị chiếm 8% .

Dan Orr, đồng tác giả cuốn An toàn Scuba diving, nói: "Có ba chữ quan trọng giúp các thợ lặn chuẩn bị được tốt hơn, để đối phó với tình huống sai lệch, đó là thực hành, thực hành và thực hành”. “Việc thiếu kỹ năng, hoặc thiếu kinh nghiệm, hoặc thiết bị không quen thuộc, sẽ gia tăng sự căng thẳng cho thợ lặn khi gặp tình huống sai lệch, và có thể dẫn đến một phản ứng không thích hợp”.

2. Thay đổi môi trường.

Môi trường nước mở có thể biến đổi rất nhanh chóng, sẽ làm những thợ lặn đang lặn, hoặc đang chuẩn bị lặn, hoặc thể chất chưa/không có khả năng thích nghi với những thay đổi đó, có thể sẽ trở thành nạn nhân. Trước khi lặn, thợ lặn cần đánh giá sự tác động của nhiệt độ không khí và đáy biển, về dòng chảy, vế chuyển động sóng biển, về độ sâu và tầm nhìn.

Không phải ai cũng có kinh nghiệm lặn như ai. Ví dụ bạn là thợ lặn vùng nước ấm, thì khi lần đầu tiên lặn vùng nước lạnh thì tác động của nhiệt độ nước có thể là một cú sốc đối với bạn: Tuy chỉ lặn nông nhưng bạn sẽ ngạc nhiên vì khí thở bị hết quá nhanh, và tác động của trạng thái mê man nito sẽ có thể xuất hiện khi ở độ sâu chỉ 100 feet.

Phải đấu tranh với một sự kiện bất ngờ không phải là niềm vui của thợ lặn giải trí, đặc biệt là khi bạn không thể kiểm soát bản thân.

3. Thiết bị có vấn đề.

Con số tử vong từ lí do thiết bị có lỗi, gồm: do BCD(*) có vấn đề chiếm 7,5%, bộ điều chỉnh(*) có vấn đề là 6%, hệ thống trọng lượng(*) là 5%; kính, chân nhái, drysuit(*) và máy tính lặn gặp sự cố là 3%.

Dự đoán lỗi của các thiết bị lặn là việc có thể làm được, và không khó để khắc phục. Điều cần lưu ý ở đây, đó là không phải thiết bị có lỗi đã trực tiếp gây ra tử vong, mà là do phản ứng không phù hợp của thợ lặn khi thiết bị có lỗi, đã gây ra hậu quả tai hại hơn so với sự thất bại vật chất của thiết bị đó. Các vấn đề về thiết bị thường có thể thấy được trước khi lặn. Thợ lặn có thể quan sát để có một phòng ngừa tự cứu trước khi nhập nước.

Cách tốt nhất là bạn hãy kiểm tra thiết bị của bạn trước khi lên tàu lặn, bảo quản thiết bị của bạn một cách cẩn thận và làm theo tất cả các khuyến nghị.

(*) Xin xem tại Tự điển Lanbien ở trên cùng bên phải trang tin này. 

Chúc mừng năm mới Ất Mùi 2015

Nhân dịp năm mới Ất Mùi, Blog Lặn biên xin chúc tất cả các bạn lặn một năm mới mạnh khỏe, an khang và may mắn.
Chúc các bạn đi được tới những nơi mình muốn, lặn được ở những nơi mình thích, góp được sức cùng bảo vệ đại dương thân yêu.

Cá bị điếc là do con người

(Theo khoahọc.com.vn, trích đăng)

Chưa tính đến tiếng ồn do bom mìn dưới mặt biển, tiếng máy tàu thủy, sóng siêu âm và hạ âm do các thiết bị của con người phát ra,… chỉ riêng tình trạng axit hóa đại dương đã làm nhiều loài cá mất khả năng khứu giác, và hơn thế, bị mất khả năng nghe và phản ứng với tiếng động phát ra từ kẻ thù của chúng.

Từ thời Cách mạng công nghiệp, hơn một nửa lượng CO₂ sinh ra do quá trình đốt cháy nhiên liệu hóa thạch đã được đại dương hấp thu, khiến độ pH của nước biển giảm với tốc độ nhanh chưa từng thấy trong 650.000 năm qua.

Nhóm nghiên cứu thuộc Khoa Sinh học thuộc Đại học Bristol, Anh, nghiên cứu tác động của tình trạng axit hóa đại dương bằng việc nuôi một số con cá hề nhỏ trong những bồn nước với độ axit khác nhau. Trong mỗi bồn có một chiếc loa phát ra âm thanh mô tả âm thanh của đối thủ ăn thịt cá hề.

Kết quả cho thấy, với mức CO₂ bình thường trong nước, cá hề trốn tránh trong 3/4 thời gian. Nhưng khi nồng độ CO₂ tăng cao, cá hề không phản ứng gì dù loa vẫn phát ra âm thanh. “Điều này chứng tỏ chúng không thể nghe được hoặc không thể giải mã những tín hiệu cảnh bảo", giáo sư Steve Simpson, trưởng nhóm nghiên cứu, nói.

Trên thực tế, cá hề dựa vào âm thanh để tránh động vật ăn thịt cũng như tìm bạn đời, thức ăn. Vì vậy, loài cá này không thể tồn tại nếu mất khả năng thính giác. Các nhà khoa học tiếp tục nghiên cứu để lý giải tại sao sự thay đổi hàm lượng axit trong nước biển ảnh hưởng xấu đến thính giác của cá hề.

Phán đoán đúng các tình huống đều xuất phát từ kinh nghiệm…

(Sưu tầm, trích dịch)

Phán đoán đúng các tình huống đều xuất phát từ kinh nghiệm, nhưng kinh nghiệm lại phát sinh như là kết quả của sự phán đoán sai lầm.

Trong hơn mười năm qua, chúng tôi (tác giả) đã đúc kết được rất nhiều kinh nghiệm lặn, trong đó, Paul Heinerth, bạn tôi, và tôi, trong thời gian gần đây đã thường xuyên ở Yucatan để khám phá một hệ thống hang động mà chúng tôi đã phát hiện ra từ ba năm trước.

Paul và tôi dự kiến sử dụng sự hỗ trợ của một nhóm thợ lặn địa phương, nhưng khi đến nơi, chúng tôi mới biết rằng họ đã được mời tham gia với các doanh nghiệp du lịch giải trí. Tuy có chút bối rối nhưng chúng tôi vẫn quyết tâm lặn, vì Paul và tôi đã được trang bị các thiết bị đáng tin cậy. Với thiết bị Rebreathers(**) đời mới, khí thở sử dụng hỗn hợp Helium, chúng tôi đã chui vô những hang động ngầm dài tới 400 feet. Thiết bị đời mới thật tuyệt vời, chứ hồi xưa, Sistema Dos Ojos, người đầu tiên thăm dò hang động, đã phải mệt mỏi với hàng chùm chai khí trên người, hao tốn rất nhiều quyết tâm và sức lực. Một sự kết hợp của niềm đam mê và ý chí đã đưa đẩy Paul và tôi, trong hai ngày liên tiếp, chui sâu tới 400 feet.

... Và rồi một cái gì đó, không có cảnh báo trước, đã tác động lên cơ thể tôi: Cảm giác kiến ​​bò dưới da đùi của tôi tại độ sâu 60 feet trong khi giải nén(*). Nó tấn công vào tôi từ từ. Tôi có cảm giác ngứa và chỉ muốn gãi xuyên lớp trilaminate và lớp lót của bộ đồ lặn. Tôi chưa bao giờ bị một cảm giác như thế. Một cơn đau ngày càng tăng ở vai, tới mức làm cho tôi phải rất khó khăn để bỏ qua nó. Tôi kéo dài thời gian giải nén và thận trọng nổi lên mặt nước, nhưng vẫn không khỏi. Tôi mệt mỏi để làm bất cứ điều gì khác ngoài việc thở oxy và uống nước. Quyết tâm của tôi bị xói mòn. Tôi đã mất đi khả năng để tự giúp bản thân mình ... Tôi lo lắng ...

Nhìn lại, chúng tôi đã đúc kết được điều rất quan trọng:

Các triệu chứng DCS(*) thường vượt qua khả năng của thợ lặn làm họ bối rối. Tôi tin chắc rằng, lúc đó người bệnh tự biết được là họ cần sự giúp đỡ, nhưng đơn giản là họ không thể yêu cầu được. Nó làm cho họ cảm thấy như bị say rượu, và nó có thể ảnh hưởng đến sự phát huy khả năng của họ. Điều quan trọng là người khác trong nhóm phải biết và đưa ra quyết định giúp nạn nhân DCS.

Thứ hai, oxy là một đồng minh mạnh. Sử dụng khí giàu oxy đã cứu tôi khỏi sự cố nghiêm trọng.

Cuối cùng, các tác động tâm lý lâu dài của một sự cố DCS cần được thảo luận rộng rãi hơn. Chúng tôi đã loại bỏ hoàn toàn thuật ngữ, mà trong đó, chia bệnh giải nén (DCS) thành hai loại “đáng lo ngại” và “không đáng lo ngại”. Nó hoàn toàn không khác gì một chấn thương của cầu thủ bóng đá. Nó là một chấn thương thể thao theo đúng nghĩa đen.

(*) Xin xem Tự điển Lanbien ở trên cùng bên phải trang tin này.

(**) Rebreather là loại thiết bị thở tuần hoàn (thiết bị thở mạch kín). Ngoài chai khí nén và các phụ kiện giống như thiết bị Scuba thông dụng, chúng còn có bình hóa chất có tác dụng lọc khí CO2 từ hơi thở ra của thợ lặn, và đưa khí sạch trở về cho thợ lặn tái sử dụng. Dùng Rebreather rất “kinh tế” vì thợ lặn không cần mang theo nhiều chai khí.

H: Lặn hang động ngầm (hình chỉ có tính minh họa). 

Jeju - đảo thợ lặn

(Bài của một du khách, trích đăng)

Jeju rộng 1.845 km2, là đảo lớn nhất của Hàn Quốc, hình thành từ những đợt phun trào núi lửa, vì thế cảnh quan Jeju là đá đen. Đâu đâu cũng thấy đá đen nên những vườn quýt trĩu quả vàng ươm có nền để nổi bật. Chính các mỏm đá có hình thù đặc biệt và miệng núi lửa của đảo là nơi thu hút khách du lịch. 

Nền địa chất ở đây đã tạo cho Jeju một sự “bí hiểm” với “con đường ma quái” được phát hiện cách đây không lâu bởi một người tài xế taxi. Ma quái vì là một con dốc nhưng khi đi ngược dốc, dù xe tải, xe khách lớn hay taxi, xe đạp cũng tự leo lên được, không cần sức người, sức máy. Cũng có người giải thích đây chỉ là hiện tượng mang tính ảo giác. Nhưng dù là lý do gì thì người dân ở đây cũng thu bộn tiền từ việc bán vé đậu xe và bán các món ăn nhẹ dân dã như bắp nướng, bánh bao, khô mực… bởi bất cứ đoàn khách du lịch nào đến Jeju cũng ghé đến đây.

Seongeup là một bảo tàng sống về nhà cửa và cuộc sống của người dân Jeju thời kỳ trước, ở đây vẫn còn nguyên xi những nếp nhà lợp rơm, vại nước mưa được hứng từ trên cây bằng những bện rơm vàng óng, chiếc cầu tiêu đặc thù với con heo đen luẩn quẩn bên chiếc chuồng rộng phía dưới bảo vệ con người khỏi bị rắn tấn công, những lu nước địu trên lưng và cả chiếc nôi của trẻ con, được thiết kế rất tiện dụng cho mẹ chúng có thể vừa ru chúng ngủ vừa làm được những công việc khác…

Tiếp theo là đỉnh Seongsan nằm ở phía Đông Bắc cuối đảo, vốn là miệng núi lửa đã phun trào lần cuối cùng cách đây 100.000 năm. Đường lên đỉnh núi rất đẹp với những thảm cỏ trải rộng ngay sát bờ biển. Nhưng vốn không thích độ cao lắm nên tôi chọn con đường rẽ xuống biển, tôi muốn thăm những người phụ nữ lặn biển - các nàng tiên cá của Jeju... Có lẽ họ là những người phụ nữ lặn biển cuối cùng của Jeju, bởi phụ nữ trẻ ngày nay không ai mưu sinh bằng cái nghề nguy hiểm này nữa. Chẳng biết là nên buồn hay nên vui

H: Nữ thợ lặn (hình chỉ có tính minh họa).

Các loài cá biển có uống nước không

(Theo “Những bí ẩn quanh ta”)

Các loài cá biển, trước hết là các loài động vật có vú sống ở biển, đều sống trong môi trường nước mặn, tức môi trường hoàn toàn không có nước ngọt. Vậy phải chăng do quá trình tiến hóa mà chúng không có nhu cầu về nước ngọt? Còn nếu chúng cần thì chúng kiếm đâu ra?

Các loài động vật có vú sống ở biển chủ yếu dựa vào lượng nước có trong thực phẩm chúng ăn, chứ không phải uống. Ví dụ thức ăn chủ yếu của cá heo là các loài tôm, cá. Một tỷ lệ rất lớn mô cơ thể của tôm và cá là nước. Cá voi có răng thường ăn mực và cá lớn, trong khi cá voi sừng tấm nuốt một lượng lớn nước biển, và chắt lại thức ăn thông qua cấu tạo tấm sừng ở miệng, một bộ phận giống như cái lược chải tóc.

Đối với các loài cá "thực sự”, chúng hấp thụ nước thông qua bề mặt cơ thể. Mang và các lớp mô cho phép chuyển nước theo cách thẩm thấu. Vì nước biển có hàm lượng muối cao hơn hàm lượng muối trong cơ thể cá, nên lớp mô bán thấm này sẽ cho phép nước đi qua mà giữ phần lớn muối ở lại bên ngoài. Sau đó cá phải dự trữ lượng nước ngọt đã qua xử lý này, vì vậy chúng thải ra rất ít (tức gần như không “đi tiểu”) – chúng dùng rất ít nước cho quá trình dị hóa.

Sông ngầm và hang động ngầm ở Puerto Princesa, Philippines

(vnexpress.net, trích đăng)

Quần đảo Palawan, thủ phủ là Puerto Princesa, thành phố xanh, sạch nhất Philippines, với 2/3 diện tích rừng bao phủ. Nơi đây có Vườn quốc gia sông ngầm, nằm trong dãy núi St Paul về phía tây bắc của đảo. 

Vườn quốc gia sông ngầm Puerto Princesa là nơi bảo tồn đa dạng sinh học hệ sinh vật núi - biển quan trọng nhất của Philippines. Điều đặc biệt nhất của vườn là cảnh quan đá vôi ngoạn mục, hệ thống sông ngầm dài và hang ngầm rộng lớn. Dòng sông ngầm bắt nguồn từ núi St Paul, ở độ cao 100 m, chảy ngầm 8,2 km trước khi đổ ra biển.

Chuyến đi một vòng của du khách nước ngoài trong đoạn hang dài hơn 2 km, kéo dài 45 phút, giống như cuộc trò chuyện với thượng đế, bởi sự hình thành các vòm, cột, vách đá, nhũ và măng đá cùng màu sắc tự nhiên tạo nên rất nhiều hình ảnh tôn giáo trong kinh thánh, như Mẹ Maria, gương mặt chúa Jesus, gia đình thánh, các thiên thần, ba vị vua chào đón chúa hài đồng và cây nến. Vòm hang được ví như những mái vòm của các thánh đường với nhiều hốc hang cao 60 m, rộng đến 120 m.

Những cây cột đá khổng lồ. Những cột nấm lớn, hình thù đại bàng, gà, ngựa, mèo, rắn... cho đến hoa chuối, ngọn núi, hoặc phụ nữ khoe những đường cong tuyệt mỹ đều được hướng dẫn viên đưa vào câu chuyện. Những giọt nước chảy xuống từ đỉnh cao nhất của vòm hang giống như những giọt nước thánh trong lành.

Có nhiều hốc, khoang nhỏ trong hang mà thuyền không thể tiến vào để du khách tham quan. Có những vách ngăn chạm mặt nước cản trở du khách. Nhưng những điều này lại lý tưởng đối với các nhà nhà khoa học, nghiên cứu và nhà thám hiểm về giá trị của quần thể đối với kiến tạo trái đất.

Trước năm 2010, hệ thống sông và hang ngầm đá vôi ở đây chưa được ai nhắc tới. Trong hành trình “khám phá hàng loạt điều kỳ diệu của trái đất”, các nhà khoa học Italia đã tìm ra chúng. Họ đưa ra 6 điều độc đáo của chúng:

Thứ nhất, đây là dòng sông ngầm hiếm hoi có dòng chảy trực tiếp ra biển. Thủy triều ảnh hưởng đến mực nước ngầm với hơn 5 km, nguồn nước lợ nằm ở phần dưới của sông do sự pha trộn giữa nước ngọt và nước mặn.

Thứ hai, dòng sông có hệ thống núi đá vôi, hang động phức tạp. Hàng triệu chim yến và dơi sống trong hang cùng với sinh vật biển theo thủy triều vào hang tạo nên cuộc sống nhiệt đới hang ngầm phong phú. Hệ thống sinh vật, ít khi sống tại những hang động sâu, được tìm thấy trong hang cho thấy sự đa dạng sinh học tại đây.

Thứ ba, hang ngầm chứa nguồn năng lượng lớn nhờ vị trí địa lý tại đường xích đạo ấm cộng khí hậu siêu hải dương, khiến môi trường trong hang ấm áp. Uớc tính dòng khí lưu thông phù hợp cho 150.000 lượt người ra vào hang mỗi ngày.

Thứ tư, hang động chứa những đặc trưng về sự hình thành hang động độc đáo về thẩm mỹ và khoa học. Hệ đá vôi của hang động bên trên sông ngầm là một ngoại lệ trên thế giới. Khoáng vật tự nhiên Robertsite mới được tìm thấy, hứa hẹn về việc tìm ra những khoáng sản mới thuộc về hang động.

Thứ năm, dòng sông sở hữu những hình thái vĩ mô, vi mô đặc biệt của vùng đá vôi và sự hình thành hang động, giúp các nhà nghiên cứu hiểu hơn về sự thay đổi của trái đất.

Thứ sáu, hóa thạch động vật biển có vú Sorenia (bò biển), được tìm thấy trong hang có tình trạng tốt. Hóa thạch 20 triệu năm tuổi này trồi ngay trên vách hang, do sự xói mòn của đá vôi trong hang động.

Trong lòng biển thợ lặn thở như thế nào

(Bài của một vận động viên, trích dịch)

Hình thức cơ bản nhất của kỹ năng lặn scuba là điều khiển chuyển động của cơ thể dưới nước. Đối với một cú lặn hoàn hảo, điều quan trọng là bạn biết làm thế nào để di chuyển mà không gặp nguy cơ bị khó thở hoặc mệt mỏi.

Nước đặc hơn không khí và kết quả là khả năng bạn chống lại lực cản của nước là rất lớn. Bạn hãy dùng một mức năng lượng khi di chuyển dưới nước giống như lúc bạn di chuyển trên đất liền xem nào? Bạn sẽ làm được điều này nếu di chuyển chậm và ổn định. Hãy dành thời gian tìm hiểu xem làm thế nào để bạn được thoải mái khi lặn. Sự cố gắng hoặc bơi lẹ sẽ chỉ khiến bạn mất nhiều năng lượng, sẽ làm cho bạn nhanh chóng mệt mỏi.

Trái ngược với những gì bạn cho là đúng, việc dùng tay quạt nước, trên thực tế, sẽ làm giảm động lực tiến của bạn ở dưới nước.

Để cải thiện các kỹ năng, khi lặn, cơ thể bạn nên ở vị trí nằm ngang (Trim). Tránh thay đổi hướng đột ngột. Hãy duy trì ở một độ sâu và thẳng hướng. Thân mình nằm ngang giúp bạn làm chủ được mình. Kiểm soát độ nổi trung tính(*) là một trong những kỹ năng quan trọng nhất mà bạn cần nắm vững. Bạn đã được học khi nhập môn, nhưng điều quan trọng là bạn cần luyện tập để thực sự duy trì độ nổi trung tính.

Thở dưới nước là một bước quan trọng trong việc thích nghi với môi trường nước. Vì phải dùng không khí mang theo, nên bạn phải biết cách bảo tồn càng nhiều càng tốt lượng không khí mang theo đó. Hít thở chậm và sâu sẽ có hiệu quả. Không bao giờ giữ hơi thở khi lặn. Bạn phải hiểu rằng cơ thể có cái gọi là “không khí chết”. Vì không khí phải đi qua cổ họng và miệng rồi mới ra/vào phổi bạn, nên trong quá trình hít thở sẽ tồn đọng một lượng khí đã được làm giàu CO2, với nồng độ càng ngày càng tăng. Để bù đắp sự thiếu hụt oxy cho phổi, bạn sẽ phải hít thở nhiều hơn. Nếu bạn hít thở nông, bạn sẽ được hưởng lượng không khí chết này. Trường hợp này, mỗi hơi thở của bạn sẽ có một lượng tương đối cao CO2. Nếu hít thở sâu, bạn sẽ hít được nhiều không khí và bạn sẽ nhận được không khí trong lành với một tỷ lệ lớn hơn – trong mỗi hơi thở. Vì vậy, khi lặn, bạn nên hít thở chậm hơn và sâu hơn bình thường.

Thở không chỉ là hít vào và thở ra (bài của vận động viên thứ hai, trích dịch)

Khi ở dưới nước, bạn sẽ bị các lực đẩy từ mọi phía. Hãy tưởng tượng đang có một người đang đẩy bạn từ phía trước, người thứ hai đẩy bạn từ phía sau và hai người khác đẩy bạn từ bên phải và trái. Tức là cơ thể bạn phải đối phó với áp lực từ tất cả các hướng. Lồng ngực và các cơ bắp, dây chằng của bạn sẽ cứu bạn – chúng phải chịu áp lực rất lớn. Điều quan trọng là bạn phải hiểu được áp lực nước. Có vẻ như không thể tin được khi tôi nói có gần 6-7 kg lực trên một inch vuông khi bạn lặn sâu 10 mét.

Tuy nhiên, bởi vì các xương sườn và cơ bắp rất linh hoạt, chúng trở nên vững chắc để cân bằng áp lực bên ngoài và trong. Điều này đã tác động trực tiếp vào phổi, là nguyên nhân gây ép khí với bạn. Vì vậy, phổi của bạn không thể hoạt động ở công suất bình thường khi ở dưới nước. Và khi bạn tiếp tục xuống sâu hơn, phổi của bạn càng gặp khó khăn hơn.

Mặt khác, áp lực của nước sẽ nén không khí trong phổi của bạn tới mức độ nào đó. Do đó, phổi của bạn bạn phải làm việc nhiều hơn để có đủ lượng oxy cho cơ thể.

Thiết bị lặn sẽ giải thoát cho bạn. Chai khí nén cung cấp không khí cho bạn ở mức bằng áp lực của nước, và bạn có thể thở dễ dàng dưới độ sâu trung bình. Bạn cần nhiều ôxy hơn vì áp lực của nước. Vì vậy, bạn phải học kỹ năng bảo tồn oxy, trong đó, bạn có thể làm bằng cách bơi chậm và sử dụng thiết bị một cách khéo léo.

Ngoài ra, bạn phải giữ bình tĩnh dưới nước để giữ cho nhịp tim ổn định. Nếu bạn hưng phấn hoặc bị căng thẳng, thì bạn sẽ cần nhiều oxy hơn. Vì vậy, bạn sẽ thấy hơi thở dưới nước không phải chỉ là hít vào và thở ra.

(*) Xin xem trong Tự điển Lanbien ở trên cùng bên phải trang tin này.

Lặn biển scuba - Một thú chơi lạ

(Bài của bạn Việt, trích đăng)

... Nước lạnh và mặn bất chợt ùa vào mặt. Tôi đâm ra hoảng loạn ở độ sâu 4 mét. Anh Trị (hướng dẫn viên lặn) giữ chặt vai tôi, giúp tôi bình tĩnh và ra hiệu cho tôi hít vào bằng đường miệng để thở tiếp.

Tháo rửa kính là một trong những thao tác cơ bản mà một người muốn gắn bó lâu dài với thú vui lặn biển cần học. Kỹ năng này được dùng trong trường hợp mặt kính bị đọng sương, hoặc nước bị lọt vào trong kính. Ba nội dung cụ thể là cho nước vào lưng chừng kính lặn, rồi thở ra bằng mũi để đẩy nước ra ngoài; cho nước vào đầy kính; cuối cùng là tháo hẳn kính ra, đeo vào và đẩy hết nước ra. Trong trường hợp người lặn không kiểm soát được bản thân sẽ thở ra đường mũi hay qua đường miệng, lúc thở ra nước sẽ vẫn ở trong mắt kính, sau đó hít vào lại hít bằng mũi thì sẽ bị sặc nước. Ngoài ra, người đam mê lặn biển còn cần trang bị các kĩ năng như tháo lắp thiết bị, mặc và cởi thiết bị lặn BCD, bơm và xả BCD để đạt độ cân bằng dưới nước, đeo và tháo dây chì … Nhưng bài học chủ yếu là không hoảng hốt khi đang ở dưới nước. Nếu rơi vào trạng thái hoang mang hoặc sợ hãi khi đang lặn bạn thì hãy dừng lại và thư giãn.

Dưới làn nước xanh trong suốt cùng tiếng rì rào huyền hoặc của biển cả, đàn cá tung tăng bơi lượn quanh những cụm san hô với đủ loại màu sắc, hình dạng “hớp hồn” không ít kẻ săn tìm cảm giác lạ dưới đáy đại dương.

Lặn đêm thì cũng không đi nhanh và xa được, chỉ là bám sát đáy biển, nhìn la bàn, soi đèn pin gặp con gì thấy con nấy thôi. Được cái buổi tối thì cá phần lớn hơi lờ đờ nên nó đứng yên ngủ cho mình nhìn...

H: Dưới đáy biển, kẻ lần đầu tiên lặn scuba ở tuổi 60 này đang chuẩn bị ra một “đòn” mà võ Kungfu gọi là “mãnh hổ vồ mồi” (nói vui). (Hình do anh Hoàng Quang cung cấp).

Lặn giúp giảm căng thẳng và khởi động các động lực bảo vệ cơ thể

(Theo Tiếng nói nước Nga, trích dịch)

Các nhà khoa học St Petersburg, Nga, qua nhiều năm nghiên cứu các động vật có vú biết lặn, đã đi tới kết luận rằng, ngụp lặn trong nước lạnh giúp giảm bớt căng thẳng và khởi động các động lực bảo vệ cơ thể. Họ quan sát rái cá, hải ly, chuột nước và hàng loạt động vật có vú biết bơi lặn khác. Giống với con người, khi đắm mình trong nước lạnh, các động vật cũng chịu hàng loạt tác động cực đoan. Nhờ giai đoạn tiến hóa dài, chúng đã tôi luyện cho bản thân cơ chế bảo vệ hệ thống tim mạch.

Khi lặn vào nước, các động vật chuyển sang chế độ tiêu thụ tiết kiệm oxy, nhịp tim đập chậm lại và lưu lượng máu tuần hoàn cũng giảm. Cơ thể tái phân phối máu từ các chi đổ về những cơ quan không thể thiếu oxy là tim và não. Quá trình ngược lại diễn ra khi động vật bơi ngoi lên bề mặt nước: máu rút bớt khỏi não và tim, phân bổ đều khắp các cơ quan của cơ thể.

Cơ chế điều tiết này cũng có ở con người (nhưng đã bị con người lãng quên khi trở thành “động vật trên cạn”), gọi là “phản xạ lặn”. Các bác sĩ ghi nhận trong quá trình ngụp lặn, tần số nhịp tim sẽ giảm –có thể tới một nửa, hay nói cách khác tức là hiệu quả hô hấp tăng, hay nói cách khác “đánh thức phản xạ lặn”. Ngoài ra, phản xạ lặn kích hoạt cơ chế bảo vệ chống căng thẳng và hạn chế tiết ra quá nhiều Adrenaline dẫn tới làm suy nhược cơ thể. Tất nhiên trước khi tập lặn, bạn nên tham khảo ý kiến ​​bác sĩ, đặc biệt là xác định chế độ và tần số lặn. (Tần số: số lần phải tác động trong một khoảng thời gian xác định).

Với những người không có điều kiện đi lặn thì, đơn giản hơn, có thể ngâm mặt trong nước lạnh nhằm giúp giải phóng khỏi chuyện nhịp tim đập nhanh, xóa căng thẳng và nâng sức miễn dịch. Phương pháp này hỗ trợ những người bệnh bị hạn chế tập luyện thể dục. 

Chúc mừng năm mới 2015!

Chúc mừng năm mới 2015! 

Chúc các bạn lặn gần xa một năm mới khỏe mạnh 

và thành công!

Đảo đột ngột nổi lên ở vùng biển Gwadar, Pakisan

(Theo NLDO, trích)

Ngày 24-9-2013, một hòn đảo nhỏ mọc lên ở vùng bờ biển Gwadar, Pakistan, sau trận động đất 7,8 độ Richter

Trận động đất ở thị trấn Awaran, tỉnh Balochistan đã khiến 330 người thiệt mạng và hàng ngàn nhà cửa bị phá hủy. Tuy nhiên, tâm điểm chú ý lại là hòn đảo mới nhô lên trên mặt biển gần cảng Gwadar, cách tâm chấn khoảng 400 km.

Người dân Pakistan gọi hòn đảo đó là Zalzala Jazeera – “đảo nổi lên sau động đất”. Hòn đảo này cao khoảng 18 - 21 m, rộng 30 m, dài hơn 75 m.

Đây là hòn đảo thứ tư xuất hiện ở khu vực này và là hòn đảo thứ 3 mọc lên trong 15 năm qua. Trước đó, 2 hòn đảo nổi lên vào năm 1999 và 2011 ở cách bờ biển Makran 2 km nhưng trước đó không hề xảy ra động đất. Riêng hòn đảo năm 1945 hiện ra sau trận động đất 8,1 độ Richter

Nhà địa chất Stephan Graham của Stanford cho biết hòn đảo có thể được hình thành do hiện tượng núi lửa bùn (quá trình phun trào bùn, cát và nước từ dưới đáy biển lên bề mặt khi có áp suất cao). không thể chắc hòn đảo này tồn tại được bao lâu hay sẽ biến mất đột ngột trong vài ngày tới.

Muhammad Danish, một nhà hải dương học đến từ Viện Hải dương học Pakistan, cho biết một nhóm các chuyên gia đã lên hòn đảo và phát hiện có khí metan thoát ra từ bề mặt đảo. Các chuyên gia cảnh báo người dân không đến gần hòn đảo do bọt khí metan có thể gây cháy.

Hôm 25-9 một trận động đất khác có cường độ 7 độ Richter đã làm rung chuyển bờ biển Acari thuộc khu vực miền Nam Arequipa của Peru, gây sạt lở đất. Tâm chấn ở độ sâu 46 km dưới Thái Bình Dương.

Năm lời khuyên cho bơi sải (trườn sấp, tự do)

(Bài trên instabeat.me, trích dịch)

Bạn muốn bơi nhanh và hùng dũng, nhưng bạn vẫn phải duy trì kỹ thuật tốt và động tác đẹp. Ngay cả các nhà vô địch bơi lội Olympic vẫn luôn phải cải thiện kỹ năng bơi của họ, bởi vì họ vẫn luôn còn một số sai lầm, bởi vì bơi lội là môn thể thao kỹ thuật.

Nếu bạn muốn nâng cao kỹ thuật bơi, sau đây là 5 sai lầm phổ biến nhất mà bạn nên tránh:

1. Ngóc đầu lên để thở hoặc để nhìn về phía trước:

Làm như vậy sẽ phá hủy vị trí cơ thể của bạn, bởi lúc đó phần phía sau của cơ thể sẽ bị chìm xuống, làm cho bạn bị mất tốc độ và lãng phí sức lực của bạn (chưa kể khi ngóc lên, bạn đã vô tình làm tăng thiết diện cản nước của cơ thể). Cố gắng tìm cách sử dụng sự thuôn dòng cơ thể, và hãy chỉ nhìn xuống đáy hồ (1), trừ lúc bạn phải nghiêng đầu sang một hoặc hai bên để hít hơi.

2. Bơi phẳng (2):

Bơi phẳng là một trong những sai lầm phổ biến nhất được thực hiện trong nước. Nó tạo ra rất nhiều lực cản tác động lên cơ thể của bạn và làm ngắn đi độ dài của động tác duỗi tay – trong mỗi cú quạt tay (stroke). Vì vậy, cơ thể của bạn phải khoan xoáy trong nước, hãy xoáy! Xoáy!

3. Quạt chân (kick) yếu :

Một cú kich tốt sẽ giúp bạn di chuyển về phía trước, tuy nhiên, cú kich yếu sẽ tạo ra nhiều sự vô ích. Nó sẽ làm cho bạn muốn kich nhiều lên (sẽ làm tăng tần số strokes) và đó là cách bạn đã lãng phí năng lượng của bạn. Bơi với cú kich mạnh mẽ (3); chân thẳng và lực kich xuất phát từ hông, điều đó chắc chắn sẽ mang đến tốc độ cho bạn. Bạn có thể thực hành với một kick board.

4. Quạt tay ngắn :  

Bằng cách rút ngắn chiều dài cú quạt tay (stroke), bạn đã làm mất nhiều calo hơn, mà trong đó, sẽ không giúp gì cho tốc độ của bạn (4). Cánh tay bạn hãy vươn duỗi thật dài và sẽ cho bạn kết quả tốt hơn (5).

5. Thời điểm lấy hơi:

Bạn hít thở không đều, bạn lấy hơi khi bàn tay bạn chưa ra khỏi nước, sẽ làm tổn hại đến vị trí cơ thể của bạn. Bạn nên lấy hơi khi nghiêng đầu (khi cơ thể nghiêng hết sang một bên), và tất nhiên, không giữ hơi thở.

(1) Một trường phái khác khuyên đầu nên luôn luôn “khóa chết” với cơ thể (tức cơ thể xoáy tới đâu thì đầu xoáy theo tới đấy). Mỗi trường phái đều có cái hay và cái dở riêng, vấn đề là bạn sẽ phù hợp với “thứ nào”.

(2) Ý tác giả nói cơ thể chỉ thuần túy tịnh tiến về phía trước, tức chỉ cố sức húc đầu vào bức tường nước để tiến lên.

(3) Ở đây, tác giả nói với những người “lười kich", chứ không đòi hỏi kẻ đã kich đúng phải kich mạnh hơn.

(4) Đồng nghĩa với việc tăng tần số strokes – tức làm tăng lực cản của nước. Tăng tần số strokes là cái mà nhiều VĐV chuyên nghiệp, nhưng do có chiều cao khiêm tốn, đành phải chấp nhận. Nếu bạn cũng khiêm tốn chiều cao và muốn bơi tốc độ cao thì sẽ phải chấp nhận lỗi này. 

(5) Cố gắng duỗi tay thật dài còn để cho vai bên đó được nghiêng về phía trước – giúp làm giảm thiết diện cản nước của cơ thể.

Lời góp của NST: Một anh bạn chừng 40 tuổi, cơ bắp chắc nịch, đen bóng, khả năng hồi phục sức khỏe rất nhanh chóng. Ảnh thường xuyên luyện bơi sải, 5-6 buổi/tuần (NV hồ bơi nói vậy). Ảnh quạt tay, quạt chân dữ dội, nước bắn tung tóe, sóng cuồn cuộn, chứng tỏ ảnh có một thể lực rất tốt. Chỉ một điều đáng tiếc cho ảnh là đa số các khách bơi khác (đều là vận động viên “chân đất” như chúng ta), bao gồm cả tụi tui (những lão già 60-70 tuổi), đều có thể bơi vượt qua ảnh một cách dễ dàng. Lý do là ảnh phạm nhiều sai lầm về kỹ thuật (trong đó có 4/5 lỗi nói trên), nhưng tui nghĩ có thể là ảnh không khoái cải thiện về kỹ năng bơi của ảnh (ví dụ cái ảnh cần là tập cơ bắp và bơi lội chỉ là công cụ).

Cá heo đặt tên gọi riêng cho nhau

(Theo báo NLĐ, trích đăng)

Từ lâu, người ta nghi vấn rằng cá heo có những tiếng rít khác biệt nhau, theo cách giống như con người sử dụng tên riêng để giao tiếp với nhau. Những nghiên cứu trước đây phát hiện rằng những tiếng gọi này được sử dụng thường xuyên hơn và cá heo chung một nhóm có thể học và bắt chước những tiếng kêu mà chúng không thường sử dụng.

 

Nhóm nghiên cứu của đại học St Andrews ở Scotland có bằng chứng là cá heo biết dùng tín hiệu riêng để thông báo và nhận phản hồi tới từng cá thể trong đàn. TS Vincent Janik, bộ phận nghiên về động vật có vú biển, đại học Andrews, giải thích rằng cá heo sống trong môi trường ngoài khơi, xa bờ và trong không gian ba chiều nên có nhiều hiểm nguy hơn động vật có vú trên cạn. Ông nói: “Loài động vật này sống trong môi trường cần có hệ thống liên lạc với nhau thật hữu hiệu”.

Nghiên cứu mới lần đầu tiên cho thấy loài vật này phản ứng khi được đồng loại gọi “tên riêng”. Để khảo sát, các nhà khoa học đã thu âm tiếng rít mang tín hiệu riêng của một nhóm cá heo và phát lại qua loa phóng thanh dưới nước. Họ nhận thấy chỉ những cá thể riêng biệt phản ứng với tiếng rít riêng dành cho nó và rít lại để trả lời.

Janik cho rằng kỹ năng này giúp cá heo gắn kết với nhau với đàn trong môi trường sống quá rộng dưới nước. Vì hầu hết thời gian, chúng không nhìn thấy nhau, không thể đánh hơi được trong môi trường nước và cũng không có tổ hay hang để trú ẩn như những động vật trên cạn nên chúng phải có được "kỹ năng gọi tên nhau” để bù đắp. 

H: Cá heo đang "tâm sự" với một em bé (hình không liên quan bài viết).

Đi lên từ độ sâu 38 mét với 20 bar khí có được không

(Sưu tầm, trích dịch)

Allison và Mary đều ở độ tuổi bốn mươi. Họ thường xuyên chèo thuyền và lặn biển. Cả hai có hàng trăm cú lặn và có sức khỏe tuyệt vời. Bạn bè khâm phục các kỹ năng của họ và khả năng phục hồi sức khoẻ nhanh chóng của họ. Đó là niềm tự hào của họ, và do đó, hai người tin là họ có thể đánh bại được các trở ngại khác.

Hôm đó, cú lặn thứ nhất, hai phụ nữ này lặn ở độ sâu 42 mét. Cú lặn thứ hai, Allison lặn với túi nâng hàng loại 100 pound để trục vớt đống mảnh vụn dưới đáy biển. Do cô chưa từng làm việc với túi nâng hàng nên cô liên tục bị vướng với nó, trong đó hai lần cô suýt bị nó kéo vụt lên bề mặt do không kiểm soát được. Sau ba lần thất bại, tới lần thứ tư, Allison đã phải thở hổn hển khi vật lộn để đưa túi hàng 100 pound đi lên. Cô không còn tâm trí để nhìn đồng hồ khí đang ẩn hiện trong lớp phù sa bị cô khấy đục. Cuối cùng Allison quyết định để cho túi tự đi lên. Cô bơm thật nhiều khí vào túi nâng, và giật mình khi nhìn đồng hồ: bình khí chỉ còn 20 bar, tại độ sâu 38 mét.

Nhận thức sự nguy hiểm, Allison lập tức đi tìm Mary. Đám mây bùn mà cô gây ra đã lắng, cô đã thấy Mary. Cô bơi tới. Mary đưa cô mồm thở(*) dự bị của mình. Do bình khí của Maria không còn nhiều nên cả hai quyết định đi lên. Allison đi lên vội vã, bỏ qua dừng giải áp(*), kéo theo cả Maria. Maria cố kìm bạn lại, nhưng không thể làm gì được đối với một kẻ hoảng loạn đang giữ rịt vòi thở dự bị của cô.

Tới bề mặt, Allison trấn tĩnh lại và hiểu rằng cô đã bỏ qua giải áp. Allison cảm thấy sức khỏe của cô có vấn đề. Mary an ủi bạn và kêu tàu lặn ném cho họ chiếc phao dây. Lên tàu, Allison lập tức được thở oxy. Tàu nhanh chóng trở về bờ. Allison qua đêm tại trạm y tế địa phương và không bị tổn thương nào về thể chất.

Thợ lặn nói:

Giống như các cú lặn sai, chuyện này bắt đầu từ cái “tôi”. Họ là thợ lặn xuất sắc nhưng chưa qua đào tạo trục vớt hàng bằng túi nâng. Đồng thời họ đã lặn sâu vượt quá giới hạn của họ. Và đối với việc nâng hàng ở độ sâu này, thợ lặn phải có bình khí dự phòng. Họ cũng không dừng giải áp (máy tính lặn của Allison tiết lộ rằng cô đã bỏ qua 8 phút dừng giải áp).

Cuối cùng, thiết bị của Maria đã không được bảo trì. Nó đã bị bỏ quên hơn hai năm qua. Và vào tháng trước, cô có thay cụm bạch tuộc(*), nhưng thật không may, cô đã siết tie zip không đủ chặt. Tuy nhiên, ngay cả khi bị hết khí thở, Allison vẫn có những cách khắc phục, nếu như cô không hoảng loạn.

Bài học:

-Cần bảo trì trang thiết bị theo định kì hàng năm, và bạn luôn nên kiểm tra an toàn của các bộ phận dường như rất phụ.
-Cần kiểm tra các thiết bị trong vùng nước nông, trước chuyến lặn sâu. Cần tìm hiểu cách sử dụng các thiết bị chuyên ngành, mà ở đây là thiết bị nâng hàng.
-Bỏ cái “tôi” vào trong túi BCD của bạn, vì nó sẽ góp phần đe dọa sự an toàn của bạn.

H: Về khí thở, lặn sâu 40m không phải là cuộc lặn sâu 30m cộng thêm chút ít khí thở nữa.

(*) Xin xem trong Tự điển Lanbien ở trên cùng bên phải trang tin này.

Đảo Socotra (Soqutra) – hòn đảo hạnh phúc

(Theo kenh14.vn, trích đăng)

Socotra, tức Soqotra, là một trong số 4 quần đảo lớn của Ấn độ dương. Quần đảo Socotra gồm các đảo: Socotra, Abd al Kuri, Samhah và Darsa, với tổng diện tích khoảng 3.800km2, thuộc cộng hòa Yemen (Tây nam Á). 

“Socotra” là một từ thuộc ngôn ngữ Sanskrit, ngôn ngữ cổ Ấn độ, có nghĩa “hòn đảo hạnh phúc”. Socotra biệt lập với thế giới bên ngoài và có hệ sinh thái mang bản sắc riêng, có những bãi biển đẹp, thơ mộng và các hang động đá vôi dài đến 7km.

Đảo Socotra cách châu Phi 240km về phía Đông và cách bán đảo Ả rập 380km về phía Nam. Gọi là đảo (thường hình thành do núi lửa phun trào) nhưng Socotra lại có nguồn gốc lục địa nên các nhà địa chất không tìm thấy dấu vết núi lửa tại đây. 

Khí hậu khô nóng khắc nghiệt đã khiến hệ thực vật kỳ lạ phát triển mạnh ở hòn đảo này. Hệ động thực vật ở Socotra vô cùng phong phú với hơn 700 loài, và đặc biệt là hơn 1/3 số đó không hề được tìm thấy ở bất cứ nơi nào khác trên Trái đất. Nhiều loài thực vật ở đây đã có hơn 20 triệu năm tuổi. 

Đầu tiên là giống cây máu rồng (Dragon’s Blood Tree). Đây là nguyên liệu cho rất nhiều loại thuốc chữa bệnh, thuốc nhuộm được dự đoán là sử dụng trong các nghi lễ thời trung cổ. Nhánh cây rất dài, trải rộng như bầu trời đang bao phủ mặt đất. Nhìn từ trên cao xuống sẽ thấy chúng giống những cây nấm khổng lồ. Một loài cây đặc biệt khác là hoa hồng sa mạc (Desert Rose, tên khoa học: Adenium obesium) với phần thân to như chân voi. Loài Dorstenia gigas có thể sinh trưởng mà không cần đất, cát. Rễ của chúng bám trên các ngọn núi đá. 

Socotra là thiên đường của hơn 140 loài chim, 10 trong số đó là loài đặc hữu của đảo, nghĩa là bạn sẽ không tìm thấy chúng ở bất cứ nơi nào khác, gồm chim chích Socotra độc đáo, chim sáo đá, chim sẻ, chim cốc… được phát hiện tại nơi đây. 

Tháng 7 năm 2008, Socotra đã được UNESCO công nhận là di sản thiên nhiên thế giới vì vẻ đẹp độc đáo, hoang sơ chưa bị con người tác động.

Các hình ảnh về Socotra.

Kỹ năng là gì

(Bài của anh Bùi Trọng Giao, trích đăng) 
(NST có sửa một chút - không ảnh hưởng tới nội dung)

Kỹ năng, ví dụ như kỹ năng sống, kỹ năng mềm, kỹ năng chuyên môn, kỹ năng lặn scuba (NST thêm), … là gì? 

Có nhiều định nghĩa khác nhau về kỹ năng. Những định nghĩa này thường bắt nguồn từ góc nhìn chuyên môn và quan niệm cá nhân của người viết. Tuy nhiên hầu hết chúng ta đều thừa nhận rằng kỹ năng được hình thành khi chúng ta áp dụng kiến thức vào thực tiễn. Kỹ năng học được do quá trình lặp đi lặp lại một hoặc một nhóm hành động nhất định nào đó. Kỹ năng luôn có chủ đích và định hướng rõ ràng. 

Kỹ năng là năng lực hay khả năng của chủ thể thực hiện thuần thục một hay một chuỗi hành động trên cơ sở hiểu biết (kiến thức hoặc kinh nghiệm) nhằm tạo ra kết quả mong đợi. 

Cần thiết phải phân biệt kỹ năng với một số thứ có vẻ giống kỹ năng: 

1. Sự khác nhau giữa kỹ năng và phản xạ: Phản xạ là phản ứng của cơ thể với môi trường. Phản xạ mang tính thụ động. Kỹ năng ngược lại là phản ứng có ý thức và hoàn toàn mang tính chủ động. Ví dụ: Cùng là đám cháy, nếu theo phản xạ thì con người có xu hướng bỏ chạy khỏi đám cháy, nhưng nếu là lính chữa cháy (đã được rèn luyện kỹ năng đấu tranh với lửa) thì anh ta lại chạy lại đám cháy và dùng các kỹ năng dập lửa.

2. Sự khác nhau giữa kỹ năng và thói quen: Hầu hết các thói quen hình thành một cách vô thức và khó kiểm soát. Trong khi đó kỹ năng được hình thành một cách có ý thức do quá trình luyện tập.

3. Thói quen rất khác với kiến thức. Thậm chí có một số người còn nhầm lẫn kiến thức là kỹ năng cứng. Vậy đâu là khác biệt. Kiến thức là biết, là hiểu nhưng chưa làm, thậm chí không làm. Trong khi đó kỹ năng lại là hành động thuần thục trên nền tảng kiến thức. Vì không tác động vào thực tại khách quan nên kiến thức thường ít tạo ra những thành quả cụ thể cho cuộc đời. Nhiều giáo viên suốt đời dậy về lý thuyết kinh tế và không tham gia làm kinh doanh, nên cho dù họ có hiểu rõ về nguyên lý của thị trường đến mấy nhưng bản thân họ cũng không làm ra nhiều tiền. Nhiều học giả cho rằng chỉ kiến thức thì chưa phải là sức mạnh, mà phải sử dụng kiến thức mới là sức mạnh. Nói một cách khác kỹ năng chính là sức mạnh.

Phân loại kỹ năng:

Có nhiều cách phân loại kỹ năng khác nhau. Xin nêu ra một số cách điển hình.

- Nếu xét theo tổng quan thì kỹ năng phân ra làm 3 loại: Kỹ năng chuyên môn, kỹ năng sống và kỹ năng làm việc.

- Nếu xét theo liên đới chuyên môn: Kỹ năng cứng, kỹ năng mềm và kỹ năng hỗn hợp.

- Theo tính hữu ích cộng đồng: Hữu ích và phản lợi ích xã hội.

Cần nói thêm rằng kỹ năng mềm hay kỹ năng sống cũng chỉ là một nhóm kỹ năng với tên gọi khác nhau. 

Chúng ta cũng nhận thấy rằng kỹ năng mềm hay kỹ năng sống là những nhóm kỹ năng thiết yếu giúp cho chủ thể tồn tại và thăng hoa trong cuộc sống. Đã nhiều lần chúng tôi thử lý giải tại sao lại gọi kỹ năng sống là kỹ năng “mềm”.

Trước hết cũng có thể đây là nhóm kỹ năng mang tính linh hoạt, cơ động và một số quốc gia không bắt buộc mọi người phải học những kỹ năng này. Cũng có thể đây là góc nhìn và thuật ngữ của những người quản trị sản xuất trước đây, họ cho rằng chỉ có cái gì liên quan đến máy móc thiết bị mới là “cứng” còn phần còn lại là “mềm”. Một giả thiết khác là cách gọi của dân công nghệ thông tin khi mà mọi chuyện thường được qui ra “phần cứng” và “phần mềm”.

Cá nhân tôi thì cho rằng cách gọi như trên đã gây nhiều thất thiệt cho một nhóm kỹ năng quan trọng như “kỹ năng sống”. Nếu gọi đó là kỹ năng “mềm” thì nhiều người sẽ cho rằng đó những thứ không cần thiết, có cũng được mà không cũng không sao. Với một khoảng thời gian dài thì quan niệm này sẽ tác động lên cả hệ thống giáo dục chứ không còn là chuyện nhỏ của mỗi cá nhân nữa. Một khi không coi trọng, không dành sự quan tâm đúng mức, không đầu tư thích đáng, không tìm tòi thực sự, không nghiên cứu và học hỏi đến nơi đến chốn thì không thể sở hữu “kỹ năng sống” một cách đầy đủ. Và hậu quả của nó là mỗi cá nhân dễ trở thành những con người lệch lạc, thiếu hoàn thiện và cuộc sống bị bấp bênh và chất lượng sống không cao. Nên chăng đã đến lúc thống nhất lại cách gọi cho “kỹ năng sống”. (Chúng ta sẽ bàn kỹ hơn về các kỹ năng sống và vị trí của nó trong ngành giáo dục).

Kỹ năng được hình thành ra sao?

Bất cứ một kỹ năng nào được hình thành nhanh hay chậm, bền vững hay lỏng lẻo đều phụ thuộc vào khát khao, quyết tâm, năng lực tiếp nhận của chủ thể, cách luyện tập, tính phức tạp của chính kỹ năng đó. Dù hình thành nhanh hay chậm thì kỹ năng cũng đều trải qua những bước sau đây:

- Hình thành mục đích. Lúc này thường thì chủ thể tự mình trả lời câu hỏi “Tại sao tôi phải sở hữu kỹ năng đó?”; “Sở hữu kỹ năng đó tôi có lợi gì?”…
- Lên kế hoạch để có kỹ năng đó. Thường cũng là tự làm. Cũng có những kế hoạch chi tiết và cũng có những kế hoạch đơn giản như là “ngày mai tôi bắt đầu luyện kỹ năng đó”.
- Cập nhật kiến thức / lý thuyết liên quan đến kỹ năng đó. Thông qua tài liệu, báo chí hoặc buổi thuyết trình nào đó. Phần lớn thì những kiến thức này chúng ta được học từ trường và từ thày của mình.
- Luyện tập kỹ năng. Bạn có thể luyện tập ngay trong công việc, luyện với thày hoặc tự mình luyện tập.
- Ứng dụng và hiệu chỉnh. Để sở hữu thực sự một kỹ năng chúng ta phải ứng dụng nó trong cuộc sống và công việc. Công việc và cuộc sống thì biến động không ngừng nên việc hiệu chỉnh là quá trình diễn ra thường xuyên nhằm hướng tới việc hoàn thiện kỹ năng của chúng ta. Một khi bạn hoàn thiện kỹ năng thì cũng có nghĩa là bạn đang hoàn thiện bản thân mình.

Nếu tôi là một người trẻ tôi sẽ làm gì?

Sau khi đã hiểu được kỹ năng là gì và cần làm gì để có kỹ năng, tôi sẽ xây dựng cho mình những mục tiêu cụ thể trong đó phải có những nhóm kỹ năng mà tôi muốn sở hữu. Tôi sẽ tuân thủ các bước để cập nhật các kỹ năng mục tiêu quan trọng đó.

Khi hiểu đúng về kỹ năng, học đúng kỹ năng và sống với những kỹ năng thuần thục và chuyên nghiệp, cuộc đời của mỗi chúng ta sẽ tuyệt vời hơn rất nhiều. Tôi mong ước có nhiều bạn trẻ được tiếp xúc với những thông tin này và có nhiều người gửi thư và gọi điện cho chúng tôi để tham vấn, trao đổi và tranh luận cùng chúng tôi. Chỉ khi đó chúng ta mới vui và hiểu ra rằng kỹ năng thật sự là vấn đề quan trọng của ngày hôm nay và vẫn còn là vấn đề nóng bỏng của tương lai, phải không các bạn?