Kỹ thuật bơi sải – So sánh giữa Sun Yang và Katie Ledecky (P2-P3)

3. Một nhịp điệu tuyệt vời của Sun Yang.

Dưới đây là bảng phân tích của Sun Yang trong mỗi 50 m của cuộc đua 1.500 m. Bạn chú ý nhịp độ bơi tăng cho đến khi kết thúc nước rút – tính cho 100 m cuối cùng, với phân đoạn 50 m một (chúng chỉ lệch nhau một vài phần mười của một giây): vì số liệu này đi quá sâu vào kỹ xảo nên chúng tôi tạm không đăng, trừ phi bạn đọc yêu cầu.

Đạt tốc độ cao là một cái gì đó mà tất cả những người bơi lội không ưu tú bị thiếu. Lúc đầu bạn có thể bơi được rất nhanh nhưng về tổng thể bạn sẽ tới đích chậm hơn người ta.
Một cách để giúp bạn cải thiện nhịp điệu của bạn là thiết lập một Tempo Trainer Pro với ấn định thời điểm bạn buộc phải chạm đích.  
 

Các lời góp cho bài viết nói trên (P3).

VĐV 1 – Nhận xét về bàn tay nhập nước (hand entry) của Katie Ledecky:  

Katie Ledecky đã gây sốc cho thế giới để giành chiến thắng vàng 800m tại Thế vận hội London ở tuổi 15 và bây giờ là bốn huy chương vàng tại giải vô địch thế giới (400m/800m/1500m/4x200m) chỉ một năm sau đó. Cô là siêu sao mới lên của bơi cự li dài.

Cô ấy bắt nước và kéo nước thật tuyệt vời, và có thể nói kỹ thuật stroke của cô ấy là hoàn hảo chăng ? Không hoàn toàn như vậy, ngón tay cái của cô nhập nước trước – tức lòng bàn tay quay ra phía ngoài – sẽ tạo ra một áp lực xoắn lên vai cô, có thể động tác này sẽ mang lại một sự cải thiện về tốc độ, nhưng sẽ có thể bị chấn thương vai trong những năm tới. Nếu bạn bị đau vai khi bơi, việc đầu tiên xem xét là có phải bàn tay bạn nhập nước với ngón tay cái hay không !

VĐV 2 – Bơi vùng nước mở (Races Open Water)

Bơi marathon cự li 10 km là trận chiến kinh điển giữa các Swinger về tương quan trong kỹ năng bơi sải. Giải nam, Spyridon Gianniotis về nhất, Thomas Lurz về nhì, ta thấy tốc độ của cả hai chừng 92–95 SPM (strokes/phút) trong suốt cuộc đua, Oussama Mellouli thứ ba với 68–70 SPM. Giải nữ, Poliona Okimoto Cintra về nhất, Ana Marcela Cunha nhì, tốc độ của cả hai chừng 90–95 SPM. Kết quả bơi đã nổi lên một thực tế, là những VĐV stroke nhanh có xu hướng nổi trội hơn trong vùng nước mở. Rằng nhịp điệu punchy nhanh hơn giúp họ bơi hiệu quả hơn trong vùng nước bị sóng xáo trộn.

Tại một giải vô địch thế giới cụ thể nào đó, chúng ta thấy nhiều phong cách stroke khác nhau. Tương ứng với chiều cao của mình, mỗi VĐV sẽ chọn một phong cách stroke khác nhau. Điều này cho thấy rằng, không có một phong cách nào là lý tưởng cho tất cả. Khi bạn luyện bơi nâng cao, bạn cố gắng không để rơi vào cái bẫy – cho rằng mình cần phải bơi với một phong cách bất di bất dịch (một kỹ thuật lý tưởng), bởi phong cách mà bạn đang áp dụng có thể là phong cách không phù hợp với bạn. Thay vào đó, trong từng chi tiết nhỏ, bạn hãy tự cảm nhận để cải thiện, như cải thiện kỹ thuật thở, kỹ thuật stroke, cải thiện về vị trí cơ thể trong nước (sự thuôn dòng), kỹ thuật bắt nước, kéo nước và hồi phục, ...

VĐV 3 – Bạn hãy xem thông số Bơi sải cự li 800m, 1500m

Winner Nữ 800m : Katie Ledecky (USA), 16 tuổi
Chiều cao 1.78m
38 Strokes mỗi Length / 81 Strokes Per Minute (SPM)
Khoảng cách giữa (Gap between strokes)* Bên trái: 0,00 giây , Right: 0,00 giây
Thời gian : 8:13.86 (61.7s/100m)

Loại bơi : Smooth Nữ 800m : Lotte Friis (Đan Mạch), 25 tuổi.
Chiều cao 1.84m
44 Strokes mỗi Length / 95 Strokes Per Minute
Khoảng cách giữa * Bên trái: -0.12 giây, Right: -0.12 giây
Thời gian : 8:16.32 (62.0s/100m)

Winner Nam 1500m : Sun Yang (Trung Quốc), 21 tuổi.
Chiều cao 1.98m
28 Strokes mỗi Length / 60 Strokes Per Minute
Khoảng cách giữa * : Trái : 0.16 , phải : 0.22
Khoảng cách giữa * (nước rút về đích) : Trái : 0.00 , phải : -0.12 (85 SPM)
Thời gian : 14:41.15 (58.7s/100m)

Smooth Nam 1500 : Ryan Cochrane (Canada), 24 tuổi.
Chiều cao 1.93m
36 Strokes mỗi Length / 82 Strokes Per Minute
Khoảng cách giữa * : Trái : 0.00 , phải : 0.00
Khoảng cách giữa * (nước rút về đích) : Trái : -0.12 , phải: -0.08 (99 SPM)
Thời gian : 14:42.48 (58.8s/100m)

*  Là khoảng thời gian giữa các cú stroke đã hoàn thiện ở phía sau và bắt đầu tiếp theo ở phía trước – con số trung bình trong một số stroke tiêu biểu được hiển thị trên video (the time gap between the stroke finishing at the rear and the next starting).

- Ghi chú: VĐV có chiều cao sẽ có xu hướng giảm tần số strokes - so với VĐV thấp.

Kỹ thuật bơi sải – So sánh giữa Sun Yang và Katie Ledecky (P1)

(Bài trên feelforthewater.com, trích dịch)  

Trong bài này, chúng tôi (tác giả) đối chiếu một số động tác nổi bật trong kỹ thuật quạt tay (stroke) và chiến thuật bơi sải cự ly 800 mét và 1.500 mét Nữ của vận động viên (VĐV) Sun Yang (Trung quốc) và VĐV Katie Ledecky (Mỹ).

Cả Yang và Ledecky đều thuộc type bơi vươn duỗi và êm dịu (long smooth) với 6 kick (6 quạt chân trong 1 chu kì, tức 6 kich 2 stroke) mạnh mẽ trong toàn bộ cuộc đua. Đáng chú ý là cả hai VĐV đều kick vẩy gót, đã tiết kiệm được khá nhiều sức lực của họ. Đó chính là một kỹ năng smooth. Biến thể kỹ năng smooth cũng được áp dụng trong bơi đua cự li ngắn, và có xu hướng chiếm ưu thế khi bơi nước rút khi gần về tới đích. Đáng chú ý là trong những kẻ sử dụng kỹ thuật “bơi nước rút nhưng vẫn êm dịu” có các danh thủ Alexander Popov, Ian Thorpe, Michael Phelps.

Kỹ thuật smooth của họ cũng là một cách lý tưởng để bơi sải đường dài đối với những Swinger không nổi tiếng. Điều thú vị là đối thủ của Yang và Ledecky lại là VĐV Ryan Cochrane và VĐV Lotte Friis – cả hai đều sử dụng phong cách punchier ngắn hơn trong cú stroke. Đặc biệt Friis ủng hộ phong cách hồi xưa là phục hồi (Back stroke) với cánh tay thẳng trên mặt nước.

Mặc dù cả hai có lợi thế về chiều cao (Friis: 1.84m, Ledecky: 1.78m) nhưng Friis đã quạt 44 stroke cho mỗi 50 m và Ledecky là 38 stroke. Friis có cú stroke ngắn, quạt ​​với 95 stroke trong mỗi phút (95 SPM – Strokes Per Minute) nhanh hơn so với 81 SPM của Ledecky. Đó là một sự khác biệt lớn giữa hai VĐV. Rõ ràng  là cú stroke dài không nhất thiết là tốt hơn so với cú stroke ngắn. Mỗi VĐV sẽ tìm kiếm cho mình một phong cách stroke riêng. Nếu Friis cố gắng bơi với phong cách stroke của Ledecky hoặc ngược lại, thì kết quả sẽ chỉ làm cho mỗi họ bơi bị chậm hơn.

Nếu bạn có Tempo Trainer Pro (kế hoạch về tiến độ luyện tập) của mình, bạn hãy thử nghiệm cả hai phong cách stroke (Ledecky: 81 SPM, Friis: 95 SPM) trên quãng đường 25 m. Tốc độ 95 SPM rõ ràng là rất nhanh, còn 81 SPM thì … cũng không khác là bao (đối với bạn – một Swinger không nổi tiếng). Bí quyết để Ledecky có tốc độ cao là cú stroke thực sự vươn duỗi nhưng nhanh chóng.

Tiếp theo, tác giả phân tích chiến thuật của Yang và Ledecky để thắng Cochrane và Friis, trong đua cự li 800 mét và 1.500 mét, về tiểu xảo “lấn lướt” VĐV bơi ở luồng kế bên.

Nếu bạn đã luyện được kiểu bơi êm dịu thì sẽ thấy được ở đây một bài học về chiến thuật, đặc biệt là nếu bạn đang luyện bơi vùng nước mở hoặc ba môn phối hợp, có thể bạn sẽ cảm thấy một sự cám dỗ mạnh mẽ để hi vọng vượt lên đầu đoàn đua. Bạn có thể học hỏi những gì từ những VĐV tuyệt vời? Tôi muốn nêu lên ba điều quan trọng :

1. Không nên glide từ Katie Ledecky:

Nghiên cứu cú stroke của Ledecky, bạn có thể thấy như thế nào là stroke. Cô thực hiện những cú strokes mạnh mẽ ngay lúc bắt đầu và lúc về đích. Katie thì lướt đi với cú strokes siêu êm dịu, đẩy cô đi rất mượt mà và không bị gián đoạn.

Quan điểm cho rằng kỹ thuật bơi tuyệt vời nghĩa là “lướt đi không chút gián đoạn” là quan niệm sai lầm lớn nhất trong luyện bơi – một cái gì đó mà chúng tôi sẵn sàng xua tan khi áp dụng bơi smooth, xem như nó là một ý tưởng làm hại kỹ thuật stroke cho nhiều VĐV và hạn chế thành tích của họ.

2. Một kỹ năng của của Sun Yang là bắt nước và kéo nước mạnh mẽ trong tất cả các cú stroke:

Ở cấp độ đơn giản nhất, lực đẩy trong bơi lội là tạo phản lực về phía sau để bạn được đẩy về phía trước. Sun Yang đã làm như ở trên. Còn bạn, bạn không nên tìm cách xoay cánh tay theo một vòng tròn lớn như cái guồng quạt nước, mà tay bạn hãy nhập nước và duỗi thẳng về phía trước, rồi quạt cho đến khi kết thúc chu kì stroke.
(còn nữa)

Bốn yếu tố có thể dẫn đến tai nạn lặn gây tử vong (P2)

4. Sức khỏe có vấn đề.

Yếu tố sức khỏe có thể ảnh hưởng đến an toàn của thợ lặn, bao gồm bệnh béo phì, bệnh tim, huyết áp cao, khó thở tạm thời hoặc mãn tính, do ít tập thể dục, do bị chấn thương từ trước, và do bị mất nước. 74 % trường hợp gây tử vong có liên quan với chỉ số thừa cân hoặc béo phì, và khoảng 15 % từ bệnh cao huyết áp hoặc bệnh tim.

Ngày nay, môn lặn đã mở cửa cho mọi người kèm với một số điều kiện y tế (hồi xưa họ bị cấm tham gia môn thể thao này). Tuy nhiên, nếu bạn bị một trong các bệnh trên, thì bạn phải theo dõi và tự quản lý tình hình sức khỏe của bạn. Kiểm soát được bệnh huyết áp cao, ví dụ bạn bị, có thể sẽ không tạo ra hầu hết “các yếu tố nguy cơ của huyết áp cao nhưng không kiểm soát được”.

Bị yếu sức khỏe tạm thời, như đang bị cảm lạnh hay dị ứng nặng, cũng có thể phát sinh vấn đề. Cho dù thường xuyên hoặc tạm thời, bất kỳ sự yếu sức khỏe mà gây cản trở khả năng lặn của bạn, thì bạn phải nhận ra và bạn cần đáp ứng với điều kiện môi trường đó. Bạn cần bổ sung cho kế hoạch an toàn lặn và nên Contraindicate.

Sau khi bệnh của bạn đã được điều trị xong, thì cơ thể bạn vẫn cần thời gian để khắc phục những hậu quả của biến chứng. Ví dụ bệnh phổi của bạn đã được giải quyết, nhưng bạn vẫn có thể bị tắc nghẽn khi thở. Khi này, nếu bạn nhập nước, bạn có thể khó hít thở sâu, và sẽ làm cơ thể bạn bị thiếu khí thở, có thể dẫn đến hoảng loạn. Trong trường hợp này, bạn hãy cố gắng hít thở sâu.

5. Lời khuyên chung.

Hãy lặn trong phạm vi giới hạn đào tạo của bạn. Trên thế giới năm nào cũng có thợ lặn bị chết trong hang động, trong xác tàu đắm bởi lí do họ chưa có đủ kỹ năng cho việc này.

Các thiết bị lặn là thiết bị hỗ trợ sự sống của bạn, chúng cần được bảo trì thường xuyên và cần kiểm tra trước mỗi khi lặn.

Ngay cả khi lặn trong phạm vi giới hạn đào tạo, bạn vẫn nên tham gia một khóa ôn lại các kỹ năng cũ – chúng có thể đã bị quên lãng, và sau đó bạn sẽ lặn với nhiều thú vị hơn bởi vì bạn tự tin hơn: các kỹ năng cơ bản về an toàn, như bị nước vào kính, bị tuột mồm thở, thở chung bình khí với bạn lặn,…

Mỗi thợ lặn nên biết làm thế nào để tự xử lí trong trường hợp khẩn cấp. Cần duy trì một mức độ tập thể dục, thể thao, để từ đó, cơ thể của bạn sẽ có thể đáp ứng được với bất kỳ tình huống nào. Không lặn nếu bạn cảm thấy không thoải mái. Lặn giải trí là vui chơi giải trí, không có gì mắc cỡ khi bạn nói “tôi không muốn…”. 

Bốn yếu tố có thể dẫn đến tai nạn lặn gây tử vong (P1)

(Bài của một huấn luyện viên, trích dịch)

1. Thủ tục có lỗi.

Những thủ tục lỗi gây tai nạn thường là: Không dừng giải nén an toàn(*), có vấn đề về kiểm soát nổi, ascents quá nhanh, quên kỹ năng cơ bản (thời nhập môn), gặp vấn đề về cân bằng tai, và nghiêm trọng nhất là không theo dõi đồng hồ áp lực khí dẫn tới hết khí thở ở dưới đáy.

Trong một số trường hợp, thợ lặn lặn hang động ngầm, hoặc thâm nhập xác tàu, hoặc lặn sâu nhưng thiếu sự đào tạo phù hợp. Trong trường hợp khác, thợ lặn tuy vẫn ở trong phạm vi đào tạo của mình, nhưng kỹ năng phản ứng khẩn cấp của họ đã không phù hợp.

Trong các trường hợp tử vong, thì đi lên khẩn cấp là yếu tố dẫn đến tử vong chiếm 26%. Không đủ khí thở chiếm 14%, không có khả năng đối phó với biển động và sóng mạnh chiếm 10%, có vấn đề về sức khỏe chiếm 9%, bị vướng, kẹt vào cạm bẫy chiếm 9%, các vấn đề về thiết bị chiếm 8% .

Dan Orr, đồng tác giả cuốn An toàn Scuba diving, nói: "Có ba chữ quan trọng giúp các thợ lặn chuẩn bị được tốt hơn, để đối phó với tình huống sai lệch, đó là thực hành, thực hành và thực hành”. “Việc thiếu kỹ năng, hoặc thiếu kinh nghiệm, hoặc thiết bị không quen thuộc, sẽ gia tăng sự căng thẳng cho thợ lặn khi gặp tình huống sai lệch, và có thể dẫn đến một phản ứng không thích hợp”.

2. Thay đổi môi trường.

Môi trường nước mở có thể biến đổi rất nhanh chóng, sẽ làm những thợ lặn đang lặn, hoặc đang chuẩn bị lặn, hoặc thể chất chưa/không có khả năng thích nghi với những thay đổi đó, có thể sẽ trở thành nạn nhân. Trước khi lặn, thợ lặn cần đánh giá sự tác động của nhiệt độ không khí và đáy biển, về dòng chảy, vế chuyển động sóng biển, về độ sâu và tầm nhìn.

Không phải ai cũng có kinh nghiệm lặn như ai. Ví dụ bạn là thợ lặn vùng nước ấm, thì khi lần đầu tiên lặn vùng nước lạnh thì tác động của nhiệt độ nước có thể là một cú sốc đối với bạn: Tuy chỉ lặn nông nhưng bạn sẽ ngạc nhiên vì khí thở bị hết quá nhanh, và tác động của trạng thái mê man nito sẽ có thể xuất hiện khi ở độ sâu chỉ 100 feet.

Phải đấu tranh với một sự kiện bất ngờ không phải là niềm vui của thợ lặn giải trí, đặc biệt là khi bạn không thể kiểm soát bản thân.

3. Thiết bị có vấn đề.

Con số tử vong từ lí do thiết bị có lỗi, gồm: do BCD(*) có vấn đề chiếm 7,5%, bộ điều chỉnh(*) có vấn đề là 6%, hệ thống trọng lượng(*) là 5%; kính, chân nhái, drysuit(*) và máy tính lặn gặp sự cố là 3%.

Dự đoán lỗi của các thiết bị lặn là việc có thể làm được, và không khó để khắc phục. Điều cần lưu ý ở đây, đó là không phải thiết bị có lỗi đã trực tiếp gây ra tử vong, mà là do phản ứng không phù hợp của thợ lặn khi thiết bị có lỗi, đã gây ra hậu quả tai hại hơn so với sự thất bại vật chất của thiết bị đó. Các vấn đề về thiết bị thường có thể thấy được trước khi lặn. Thợ lặn có thể quan sát để có một phòng ngừa tự cứu trước khi nhập nước.

Cách tốt nhất là bạn hãy kiểm tra thiết bị của bạn trước khi lên tàu lặn, bảo quản thiết bị của bạn một cách cẩn thận và làm theo tất cả các khuyến nghị.

(*) Xin xem tại Tự điển Lanbien ở trên cùng bên phải trang tin này. 

Chúc mừng năm mới Ất Mùi 2015

Nhân dịp năm mới Ất Mùi, Blog Lặn biên xin chúc tất cả các bạn lặn một năm mới mạnh khỏe, an khang và may mắn.
Chúc các bạn đi được tới những nơi mình muốn, lặn được ở những nơi mình thích, góp được sức cùng bảo vệ đại dương thân yêu.

Cá bị điếc là do con người

(Theo khoahọc.com.vn, trích đăng)

Chưa tính đến tiếng ồn do bom mìn dưới mặt biển, tiếng máy tàu thủy, sóng siêu âm và hạ âm do các thiết bị của con người phát ra,… chỉ riêng tình trạng axit hóa đại dương đã làm nhiều loài cá mất khả năng khứu giác, và hơn thế, bị mất khả năng nghe và phản ứng với tiếng động phát ra từ kẻ thù của chúng.

Từ thời Cách mạng công nghiệp, hơn một nửa lượng CO₂ sinh ra do quá trình đốt cháy nhiên liệu hóa thạch đã được đại dương hấp thu, khiến độ pH của nước biển giảm với tốc độ nhanh chưa từng thấy trong 650.000 năm qua.

Nhóm nghiên cứu thuộc Khoa Sinh học thuộc Đại học Bristol, Anh, nghiên cứu tác động của tình trạng axit hóa đại dương bằng việc nuôi một số con cá hề nhỏ trong những bồn nước với độ axit khác nhau. Trong mỗi bồn có một chiếc loa phát ra âm thanh mô tả âm thanh của đối thủ ăn thịt cá hề.

Kết quả cho thấy, với mức CO₂ bình thường trong nước, cá hề trốn tránh trong 3/4 thời gian. Nhưng khi nồng độ CO₂ tăng cao, cá hề không phản ứng gì dù loa vẫn phát ra âm thanh. “Điều này chứng tỏ chúng không thể nghe được hoặc không thể giải mã những tín hiệu cảnh bảo", giáo sư Steve Simpson, trưởng nhóm nghiên cứu, nói.

Trên thực tế, cá hề dựa vào âm thanh để tránh động vật ăn thịt cũng như tìm bạn đời, thức ăn. Vì vậy, loài cá này không thể tồn tại nếu mất khả năng thính giác. Các nhà khoa học tiếp tục nghiên cứu để lý giải tại sao sự thay đổi hàm lượng axit trong nước biển ảnh hưởng xấu đến thính giác của cá hề.

Phán đoán đúng các tình huống đều xuất phát từ kinh nghiệm…

(Sưu tầm, trích dịch)

Phán đoán đúng các tình huống đều xuất phát từ kinh nghiệm, nhưng kinh nghiệm lại phát sinh như là kết quả của sự phán đoán sai lầm.

Trong hơn mười năm qua, chúng tôi (tác giả) đã đúc kết được rất nhiều kinh nghiệm lặn, trong đó, Paul Heinerth, bạn tôi, và tôi, trong thời gian gần đây đã thường xuyên ở Yucatan để khám phá một hệ thống hang động mà chúng tôi đã phát hiện ra từ ba năm trước.

Paul và tôi dự kiến sử dụng sự hỗ trợ của một nhóm thợ lặn địa phương, nhưng khi đến nơi, chúng tôi mới biết rằng họ đã được mời tham gia với các doanh nghiệp du lịch giải trí. Tuy có chút bối rối nhưng chúng tôi vẫn quyết tâm lặn, vì Paul và tôi đã được trang bị các thiết bị đáng tin cậy. Với thiết bị Rebreathers(**) đời mới, khí thở sử dụng hỗn hợp Helium, chúng tôi đã chui vô những hang động ngầm dài tới 400 feet. Thiết bị đời mới thật tuyệt vời, chứ hồi xưa, Sistema Dos Ojos, người đầu tiên thăm dò hang động, đã phải mệt mỏi với hàng chùm chai khí trên người, hao tốn rất nhiều quyết tâm và sức lực. Một sự kết hợp của niềm đam mê và ý chí đã đưa đẩy Paul và tôi, trong hai ngày liên tiếp, chui sâu tới 400 feet.

... Và rồi một cái gì đó, không có cảnh báo trước, đã tác động lên cơ thể tôi: Cảm giác kiến ​​bò dưới da đùi của tôi tại độ sâu 60 feet trong khi giải nén(*). Nó tấn công vào tôi từ từ. Tôi có cảm giác ngứa và chỉ muốn gãi xuyên lớp trilaminate và lớp lót của bộ đồ lặn. Tôi chưa bao giờ bị một cảm giác như thế. Một cơn đau ngày càng tăng ở vai, tới mức làm cho tôi phải rất khó khăn để bỏ qua nó. Tôi kéo dài thời gian giải nén và thận trọng nổi lên mặt nước, nhưng vẫn không khỏi. Tôi mệt mỏi để làm bất cứ điều gì khác ngoài việc thở oxy và uống nước. Quyết tâm của tôi bị xói mòn. Tôi đã mất đi khả năng để tự giúp bản thân mình ... Tôi lo lắng ...

Nhìn lại, chúng tôi đã đúc kết được điều rất quan trọng:

Các triệu chứng DCS(*) thường vượt qua khả năng của thợ lặn làm họ bối rối. Tôi tin chắc rằng, lúc đó người bệnh tự biết được là họ cần sự giúp đỡ, nhưng đơn giản là họ không thể yêu cầu được. Nó làm cho họ cảm thấy như bị say rượu, và nó có thể ảnh hưởng đến sự phát huy khả năng của họ. Điều quan trọng là người khác trong nhóm phải biết và đưa ra quyết định giúp nạn nhân DCS.

Thứ hai, oxy là một đồng minh mạnh. Sử dụng khí giàu oxy đã cứu tôi khỏi sự cố nghiêm trọng.

Cuối cùng, các tác động tâm lý lâu dài của một sự cố DCS cần được thảo luận rộng rãi hơn. Chúng tôi đã loại bỏ hoàn toàn thuật ngữ, mà trong đó, chia bệnh giải nén (DCS) thành hai loại “đáng lo ngại” và “không đáng lo ngại”. Nó hoàn toàn không khác gì một chấn thương của cầu thủ bóng đá. Nó là một chấn thương thể thao theo đúng nghĩa đen.

(*) Xin xem Tự điển Lanbien ở trên cùng bên phải trang tin này.

(**) Rebreather là loại thiết bị thở tuần hoàn (thiết bị thở mạch kín). Ngoài chai khí nén và các phụ kiện giống như thiết bị Scuba thông dụng, chúng còn có bình hóa chất có tác dụng lọc khí CO2 từ hơi thở ra của thợ lặn, và đưa khí sạch trở về cho thợ lặn tái sử dụng. Dùng Rebreather rất “kinh tế” vì thợ lặn không cần mang theo nhiều chai khí.

H: Lặn hang động ngầm (hình chỉ có tính minh họa). 

Jeju - đảo thợ lặn

(Bài của một du khách, trích đăng)

Jeju rộng 1.845 km2, là đảo lớn nhất của Hàn Quốc, hình thành từ những đợt phun trào núi lửa, vì thế cảnh quan Jeju là đá đen. Đâu đâu cũng thấy đá đen nên những vườn quýt trĩu quả vàng ươm có nền để nổi bật. Chính các mỏm đá có hình thù đặc biệt và miệng núi lửa của đảo là nơi thu hút khách du lịch. 

Nền địa chất ở đây đã tạo cho Jeju một sự “bí hiểm” với “con đường ma quái” được phát hiện cách đây không lâu bởi một người tài xế taxi. Ma quái vì là một con dốc nhưng khi đi ngược dốc, dù xe tải, xe khách lớn hay taxi, xe đạp cũng tự leo lên được, không cần sức người, sức máy. Cũng có người giải thích đây chỉ là hiện tượng mang tính ảo giác. Nhưng dù là lý do gì thì người dân ở đây cũng thu bộn tiền từ việc bán vé đậu xe và bán các món ăn nhẹ dân dã như bắp nướng, bánh bao, khô mực… bởi bất cứ đoàn khách du lịch nào đến Jeju cũng ghé đến đây.

Seongeup là một bảo tàng sống về nhà cửa và cuộc sống của người dân Jeju thời kỳ trước, ở đây vẫn còn nguyên xi những nếp nhà lợp rơm, vại nước mưa được hứng từ trên cây bằng những bện rơm vàng óng, chiếc cầu tiêu đặc thù với con heo đen luẩn quẩn bên chiếc chuồng rộng phía dưới bảo vệ con người khỏi bị rắn tấn công, những lu nước địu trên lưng và cả chiếc nôi của trẻ con, được thiết kế rất tiện dụng cho mẹ chúng có thể vừa ru chúng ngủ vừa làm được những công việc khác…

Tiếp theo là đỉnh Seongsan nằm ở phía Đông Bắc cuối đảo, vốn là miệng núi lửa đã phun trào lần cuối cùng cách đây 100.000 năm. Đường lên đỉnh núi rất đẹp với những thảm cỏ trải rộng ngay sát bờ biển. Nhưng vốn không thích độ cao lắm nên tôi chọn con đường rẽ xuống biển, tôi muốn thăm những người phụ nữ lặn biển - các nàng tiên cá của Jeju... Có lẽ họ là những người phụ nữ lặn biển cuối cùng của Jeju, bởi phụ nữ trẻ ngày nay không ai mưu sinh bằng cái nghề nguy hiểm này nữa. Chẳng biết là nên buồn hay nên vui

H: Nữ thợ lặn (hình chỉ có tính minh họa).

Các loài cá biển có uống nước không

(Theo “Những bí ẩn quanh ta”)

Các loài cá biển, trước hết là các loài động vật có vú sống ở biển, đều sống trong môi trường nước mặn, tức môi trường hoàn toàn không có nước ngọt. Vậy phải chăng do quá trình tiến hóa mà chúng không có nhu cầu về nước ngọt? Còn nếu chúng cần thì chúng kiếm đâu ra?

Các loài động vật có vú sống ở biển chủ yếu dựa vào lượng nước có trong thực phẩm chúng ăn, chứ không phải uống. Ví dụ thức ăn chủ yếu của cá heo là các loài tôm, cá. Một tỷ lệ rất lớn mô cơ thể của tôm và cá là nước. Cá voi có răng thường ăn mực và cá lớn, trong khi cá voi sừng tấm nuốt một lượng lớn nước biển, và chắt lại thức ăn thông qua cấu tạo tấm sừng ở miệng, một bộ phận giống như cái lược chải tóc.

Đối với các loài cá "thực sự”, chúng hấp thụ nước thông qua bề mặt cơ thể. Mang và các lớp mô cho phép chuyển nước theo cách thẩm thấu. Vì nước biển có hàm lượng muối cao hơn hàm lượng muối trong cơ thể cá, nên lớp mô bán thấm này sẽ cho phép nước đi qua mà giữ phần lớn muối ở lại bên ngoài. Sau đó cá phải dự trữ lượng nước ngọt đã qua xử lý này, vì vậy chúng thải ra rất ít (tức gần như không “đi tiểu”) – chúng dùng rất ít nước cho quá trình dị hóa.

Sông ngầm và hang động ngầm ở Puerto Princesa, Philippines

(vnexpress.net, trích đăng)

Quần đảo Palawan, thủ phủ là Puerto Princesa, thành phố xanh, sạch nhất Philippines, với 2/3 diện tích rừng bao phủ. Nơi đây có Vườn quốc gia sông ngầm, nằm trong dãy núi St Paul về phía tây bắc của đảo. 

Vườn quốc gia sông ngầm Puerto Princesa là nơi bảo tồn đa dạng sinh học hệ sinh vật núi - biển quan trọng nhất của Philippines. Điều đặc biệt nhất của vườn là cảnh quan đá vôi ngoạn mục, hệ thống sông ngầm dài và hang ngầm rộng lớn. Dòng sông ngầm bắt nguồn từ núi St Paul, ở độ cao 100 m, chảy ngầm 8,2 km trước khi đổ ra biển.

Chuyến đi một vòng của du khách nước ngoài trong đoạn hang dài hơn 2 km, kéo dài 45 phút, giống như cuộc trò chuyện với thượng đế, bởi sự hình thành các vòm, cột, vách đá, nhũ và măng đá cùng màu sắc tự nhiên tạo nên rất nhiều hình ảnh tôn giáo trong kinh thánh, như Mẹ Maria, gương mặt chúa Jesus, gia đình thánh, các thiên thần, ba vị vua chào đón chúa hài đồng và cây nến. Vòm hang được ví như những mái vòm của các thánh đường với nhiều hốc hang cao 60 m, rộng đến 120 m.

Những cây cột đá khổng lồ. Những cột nấm lớn, hình thù đại bàng, gà, ngựa, mèo, rắn... cho đến hoa chuối, ngọn núi, hoặc phụ nữ khoe những đường cong tuyệt mỹ đều được hướng dẫn viên đưa vào câu chuyện. Những giọt nước chảy xuống từ đỉnh cao nhất của vòm hang giống như những giọt nước thánh trong lành.

Có nhiều hốc, khoang nhỏ trong hang mà thuyền không thể tiến vào để du khách tham quan. Có những vách ngăn chạm mặt nước cản trở du khách. Nhưng những điều này lại lý tưởng đối với các nhà nhà khoa học, nghiên cứu và nhà thám hiểm về giá trị của quần thể đối với kiến tạo trái đất.

Trước năm 2010, hệ thống sông và hang ngầm đá vôi ở đây chưa được ai nhắc tới. Trong hành trình “khám phá hàng loạt điều kỳ diệu của trái đất”, các nhà khoa học Italia đã tìm ra chúng. Họ đưa ra 6 điều độc đáo của chúng:

Thứ nhất, đây là dòng sông ngầm hiếm hoi có dòng chảy trực tiếp ra biển. Thủy triều ảnh hưởng đến mực nước ngầm với hơn 5 km, nguồn nước lợ nằm ở phần dưới của sông do sự pha trộn giữa nước ngọt và nước mặn.

Thứ hai, dòng sông có hệ thống núi đá vôi, hang động phức tạp. Hàng triệu chim yến và dơi sống trong hang cùng với sinh vật biển theo thủy triều vào hang tạo nên cuộc sống nhiệt đới hang ngầm phong phú. Hệ thống sinh vật, ít khi sống tại những hang động sâu, được tìm thấy trong hang cho thấy sự đa dạng sinh học tại đây.

Thứ ba, hang ngầm chứa nguồn năng lượng lớn nhờ vị trí địa lý tại đường xích đạo ấm cộng khí hậu siêu hải dương, khiến môi trường trong hang ấm áp. Uớc tính dòng khí lưu thông phù hợp cho 150.000 lượt người ra vào hang mỗi ngày.

Thứ tư, hang động chứa những đặc trưng về sự hình thành hang động độc đáo về thẩm mỹ và khoa học. Hệ đá vôi của hang động bên trên sông ngầm là một ngoại lệ trên thế giới. Khoáng vật tự nhiên Robertsite mới được tìm thấy, hứa hẹn về việc tìm ra những khoáng sản mới thuộc về hang động.

Thứ năm, dòng sông sở hữu những hình thái vĩ mô, vi mô đặc biệt của vùng đá vôi và sự hình thành hang động, giúp các nhà nghiên cứu hiểu hơn về sự thay đổi của trái đất.

Thứ sáu, hóa thạch động vật biển có vú Sorenia (bò biển), được tìm thấy trong hang có tình trạng tốt. Hóa thạch 20 triệu năm tuổi này trồi ngay trên vách hang, do sự xói mòn của đá vôi trong hang động.

Trong lòng biển thợ lặn thở như thế nào

(Bài của một vận động viên, trích dịch)

Hình thức cơ bản nhất của kỹ năng lặn scuba là điều khiển chuyển động của cơ thể dưới nước. Đối với một cú lặn hoàn hảo, điều quan trọng là bạn biết làm thế nào để di chuyển mà không gặp nguy cơ bị khó thở hoặc mệt mỏi.

Nước đặc hơn không khí và kết quả là khả năng bạn chống lại lực cản của nước là rất lớn. Bạn hãy dùng một mức năng lượng khi di chuyển dưới nước giống như lúc bạn di chuyển trên đất liền xem nào? Bạn sẽ làm được điều này nếu di chuyển chậm và ổn định. Hãy dành thời gian tìm hiểu xem làm thế nào để bạn được thoải mái khi lặn. Sự cố gắng hoặc bơi lẹ sẽ chỉ khiến bạn mất nhiều năng lượng, sẽ làm cho bạn nhanh chóng mệt mỏi.

Trái ngược với những gì bạn cho là đúng, việc dùng tay quạt nước, trên thực tế, sẽ làm giảm động lực tiến của bạn ở dưới nước.

Để cải thiện các kỹ năng, khi lặn, cơ thể bạn nên ở vị trí nằm ngang (Trim). Tránh thay đổi hướng đột ngột. Hãy duy trì ở một độ sâu và thẳng hướng. Thân mình nằm ngang giúp bạn làm chủ được mình. Kiểm soát độ nổi trung tính(*) là một trong những kỹ năng quan trọng nhất mà bạn cần nắm vững. Bạn đã được học khi nhập môn, nhưng điều quan trọng là bạn cần luyện tập để thực sự duy trì độ nổi trung tính.

Thở dưới nước là một bước quan trọng trong việc thích nghi với môi trường nước. Vì phải dùng không khí mang theo, nên bạn phải biết cách bảo tồn càng nhiều càng tốt lượng không khí mang theo đó. Hít thở chậm và sâu sẽ có hiệu quả. Không bao giờ giữ hơi thở khi lặn. Bạn phải hiểu rằng cơ thể có cái gọi là “không khí chết”. Vì không khí phải đi qua cổ họng và miệng rồi mới ra/vào phổi bạn, nên trong quá trình hít thở sẽ tồn đọng một lượng khí đã được làm giàu CO2, với nồng độ càng ngày càng tăng. Để bù đắp sự thiếu hụt oxy cho phổi, bạn sẽ phải hít thở nhiều hơn. Nếu bạn hít thở nông, bạn sẽ được hưởng lượng không khí chết này. Trường hợp này, mỗi hơi thở của bạn sẽ có một lượng tương đối cao CO2. Nếu hít thở sâu, bạn sẽ hít được nhiều không khí và bạn sẽ nhận được không khí trong lành với một tỷ lệ lớn hơn – trong mỗi hơi thở. Vì vậy, khi lặn, bạn nên hít thở chậm hơn và sâu hơn bình thường.

Thở không chỉ là hít vào và thở ra (bài của vận động viên thứ hai, trích dịch)

Khi ở dưới nước, bạn sẽ bị các lực đẩy từ mọi phía. Hãy tưởng tượng đang có một người đang đẩy bạn từ phía trước, người thứ hai đẩy bạn từ phía sau và hai người khác đẩy bạn từ bên phải và trái. Tức là cơ thể bạn phải đối phó với áp lực từ tất cả các hướng. Lồng ngực và các cơ bắp, dây chằng của bạn sẽ cứu bạn – chúng phải chịu áp lực rất lớn. Điều quan trọng là bạn phải hiểu được áp lực nước. Có vẻ như không thể tin được khi tôi nói có gần 6-7 kg lực trên một inch vuông khi bạn lặn sâu 10 mét.

Tuy nhiên, bởi vì các xương sườn và cơ bắp rất linh hoạt, chúng trở nên vững chắc để cân bằng áp lực bên ngoài và trong. Điều này đã tác động trực tiếp vào phổi, là nguyên nhân gây ép khí với bạn. Vì vậy, phổi của bạn không thể hoạt động ở công suất bình thường khi ở dưới nước. Và khi bạn tiếp tục xuống sâu hơn, phổi của bạn càng gặp khó khăn hơn.

Mặt khác, áp lực của nước sẽ nén không khí trong phổi của bạn tới mức độ nào đó. Do đó, phổi của bạn bạn phải làm việc nhiều hơn để có đủ lượng oxy cho cơ thể.

Thiết bị lặn sẽ giải thoát cho bạn. Chai khí nén cung cấp không khí cho bạn ở mức bằng áp lực của nước, và bạn có thể thở dễ dàng dưới độ sâu trung bình. Bạn cần nhiều ôxy hơn vì áp lực của nước. Vì vậy, bạn phải học kỹ năng bảo tồn oxy, trong đó, bạn có thể làm bằng cách bơi chậm và sử dụng thiết bị một cách khéo léo.

Ngoài ra, bạn phải giữ bình tĩnh dưới nước để giữ cho nhịp tim ổn định. Nếu bạn hưng phấn hoặc bị căng thẳng, thì bạn sẽ cần nhiều oxy hơn. Vì vậy, bạn sẽ thấy hơi thở dưới nước không phải chỉ là hít vào và thở ra.

(*) Xin xem trong Tự điển Lanbien ở trên cùng bên phải trang tin này.

Lặn biển scuba - Một thú chơi lạ

(Bài của bạn Việt, trích đăng)

... Nước lạnh và mặn bất chợt ùa vào mặt. Tôi đâm ra hoảng loạn ở độ sâu 4 mét. Anh Trị (hướng dẫn viên lặn) giữ chặt vai tôi, giúp tôi bình tĩnh và ra hiệu cho tôi hít vào bằng đường miệng để thở tiếp.

Tháo rửa kính là một trong những thao tác cơ bản mà một người muốn gắn bó lâu dài với thú vui lặn biển cần học. Kỹ năng này được dùng trong trường hợp mặt kính bị đọng sương, hoặc nước bị lọt vào trong kính. Ba nội dung cụ thể là cho nước vào lưng chừng kính lặn, rồi thở ra bằng mũi để đẩy nước ra ngoài; cho nước vào đầy kính; cuối cùng là tháo hẳn kính ra, đeo vào và đẩy hết nước ra. Trong trường hợp người lặn không kiểm soát được bản thân sẽ thở ra đường mũi hay qua đường miệng, lúc thở ra nước sẽ vẫn ở trong mắt kính, sau đó hít vào lại hít bằng mũi thì sẽ bị sặc nước. Ngoài ra, người đam mê lặn biển còn cần trang bị các kĩ năng như tháo lắp thiết bị, mặc và cởi thiết bị lặn BCD, bơm và xả BCD để đạt độ cân bằng dưới nước, đeo và tháo dây chì … Nhưng bài học chủ yếu là không hoảng hốt khi đang ở dưới nước. Nếu rơi vào trạng thái hoang mang hoặc sợ hãi khi đang lặn bạn thì hãy dừng lại và thư giãn.

Dưới làn nước xanh trong suốt cùng tiếng rì rào huyền hoặc của biển cả, đàn cá tung tăng bơi lượn quanh những cụm san hô với đủ loại màu sắc, hình dạng “hớp hồn” không ít kẻ săn tìm cảm giác lạ dưới đáy đại dương.

Lặn đêm thì cũng không đi nhanh và xa được, chỉ là bám sát đáy biển, nhìn la bàn, soi đèn pin gặp con gì thấy con nấy thôi. Được cái buổi tối thì cá phần lớn hơi lờ đờ nên nó đứng yên ngủ cho mình nhìn...

H: Dưới đáy biển, kẻ lần đầu tiên lặn scuba ở tuổi 60 này đang chuẩn bị ra một “đòn” mà võ Kungfu gọi là “mãnh hổ vồ mồi” (nói vui). (Hình do anh Hoàng Quang cung cấp).

Lặn giúp giảm căng thẳng và khởi động các động lực bảo vệ cơ thể

(Theo Tiếng nói nước Nga, trích dịch)

Các nhà khoa học St Petersburg, Nga, qua nhiều năm nghiên cứu các động vật có vú biết lặn, đã đi tới kết luận rằng, ngụp lặn trong nước lạnh giúp giảm bớt căng thẳng và khởi động các động lực bảo vệ cơ thể. Họ quan sát rái cá, hải ly, chuột nước và hàng loạt động vật có vú biết bơi lặn khác. Giống với con người, khi đắm mình trong nước lạnh, các động vật cũng chịu hàng loạt tác động cực đoan. Nhờ giai đoạn tiến hóa dài, chúng đã tôi luyện cho bản thân cơ chế bảo vệ hệ thống tim mạch.

Khi lặn vào nước, các động vật chuyển sang chế độ tiêu thụ tiết kiệm oxy, nhịp tim đập chậm lại và lưu lượng máu tuần hoàn cũng giảm. Cơ thể tái phân phối máu từ các chi đổ về những cơ quan không thể thiếu oxy là tim và não. Quá trình ngược lại diễn ra khi động vật bơi ngoi lên bề mặt nước: máu rút bớt khỏi não và tim, phân bổ đều khắp các cơ quan của cơ thể.

Cơ chế điều tiết này cũng có ở con người (nhưng đã bị con người lãng quên khi trở thành “động vật trên cạn”), gọi là “phản xạ lặn”. Các bác sĩ ghi nhận trong quá trình ngụp lặn, tần số nhịp tim sẽ giảm –có thể tới một nửa, hay nói cách khác tức là hiệu quả hô hấp tăng, hay nói cách khác “đánh thức phản xạ lặn”. Ngoài ra, phản xạ lặn kích hoạt cơ chế bảo vệ chống căng thẳng và hạn chế tiết ra quá nhiều Adrenaline dẫn tới làm suy nhược cơ thể. Tất nhiên trước khi tập lặn, bạn nên tham khảo ý kiến ​​bác sĩ, đặc biệt là xác định chế độ và tần số lặn. (Tần số: số lần phải tác động trong một khoảng thời gian xác định).

Với những người không có điều kiện đi lặn thì, đơn giản hơn, có thể ngâm mặt trong nước lạnh nhằm giúp giải phóng khỏi chuyện nhịp tim đập nhanh, xóa căng thẳng và nâng sức miễn dịch. Phương pháp này hỗ trợ những người bệnh bị hạn chế tập luyện thể dục.