Xác máy bay dưới đáy biển từ Thế chiến 2 gần như còn nguyên vẹn

(Theo Dân trí, trích đăng)

Một chiếc máy bay của Quốc gia Xã hội chủ nghĩa Đức (Đức quốc xã) hồi Thế chiến thứ hai bị bắn rơi trên eo biển Anh đã được đại dương bảo quản gần như nguyên vẹn.

Chiếc Dornier-17, mệnh danh “bút chì bay” này bị bắn rơi khi ném bom nước Anh, đã rớt xuống biển, ngoài khơi bờ Kent, đông nam Anh. Chiếc máy bay nằm ngửa dưới độ sâu khoảng 15 mét, và hồi xưa, thỉnh thoảng nhô lên một phần trên mặt đáy cát. Sau đó nó bị cát chôn vùi hoàn toàn.

Cuộc khảo sát bằng thiết bị siêu âm do cảng London (PLA) thực hiện đã phát hiện tình trạng nguyên vẹn đáng kinh ngạc của chiếc máy bay. Người phát ngôn Bảo tàng Không quân hoàng gia Anh (RAF) tại Hendon, London, cho hay, ông “rất hoài nghi khi lần thứ nhất nghe đến sự tồn tại và sự nguyên vẹn của nó”. “Đây là một trong những phát hiện quan trọng nhất trong ngành hàng không của thế kỷ này”.

Chiếc máy bay chỉ bị hư hại nhẹ, với buồng lái trước và cửa quan sát bị va chạm. Cửa thả bom mở cho thấy phi công đã thả hết bom. Hai phi công trên máy bay đã thiệt mạng, hai người khác bị bắt làm tù binh và sống sót sau cuộc chiến. Vỏ máy bay bằng hợp kim nhôm, và được sản xuất từng chiếc một, chính là lý do khiến nó “trụ” được lâu đến vậy.


Dornier-17 được thiết kế là máy bay chở khách vào năm 1934, sau đó chuyển thành máy bay ném bom thần tốc, bởi nó có khả năng bay nhanh hơn đối thủ. Tổng cộng khoảng 1.700 chiếc máy bay loại này đã được sản xuất nhưng do sức chở bom hạn chế, nên sau đó nhiều chiếc đã không được bay.

Cô gái thích bơi cùng cá mập

(Theo Dân trí, trích đăng) 

Cá mập luôn được xem là “sát thủ đại dương” nhưng với Andersen thì cá mập lại là tình yêu và niềm đam mê.

Julie Andersen, người Mỹ, hy vọng rằng niềm đam mê và tình yêu của mình với loài cá đáng sợ này sẽ truyền cảm hứng cho toàn thể thế giới để có thể chung tay bảo vệ loài cá mập, vốn bị đánh bắt nhiều trong thời gian qua và dẫn đến nguy cơ bị tuyệt chủng. Không chỉ đam mê, Andersen còn thể hiện tình yêu của mình bằng cách xuống nước để bơi lặn cùng những chú cá mập hoang dã chưa hề tiếp xúc với con người.

Cô nói, “Lần đầu tiên tôi bơi cùng một con cá mập là một khoảng khắc kỳ diệu mà tôi nhớ mãi”. “Những gì tôi cần làm là khiêu vũ cùng chú cá mập, một hành động được diễn ra một cách tự nhiên”. “Đây là một trong những trải nghiệm kỳ diệu và đáng kinh ngạc nhất. Do vậy tôi khuyến khích mọi người cùng làm như tôi”. “Hãy xuống nước, gặp gỡ một con cá mập. Bởi lẽ khi gặp gỡ và bơi lội cùng chúng, bạn sẽ không còn ý định muốn giết chúng nữa và bạn sẽ quan tâm đến chúng hơn”.

Andersen là sáng lập viên của tổ chức Shart Angels (Những thiên thần cá mập), một tổ chức nhằm nâng cao ý thức bảo vệ cá mập trên thế giới. Andersen đã bơi cùng nhiều loài cá mập có tiếng là dữ, gồm cá mập đầu búa, cá mập hổ, và cả cá mập trắng, loài cá mập nguy hiểm nhất thế giới.

“Nhiều người đã ngạc nhiên khi gặp tôi, bởi lẽ tôi chỉ là một cô gái tóc vàng, nhỏ nhắn, mà vẫn có thể thường xuyên tiếp xúc với cá mập” – Andersen nói – “Nhiều người còn ngạc nhiên hơn khi họ phát hiện ra ra rằng tôi vẫn còn đủ ngón tay, ngón chân và không mất đi bộ phận nào trên cơ thể”.

Andersen cho biết hành động của mình không chỉ nhằm nâng cao ý thức hơn nữa trong việc bảo vệ loài cá mập, mà còn nhằm giúp mọi người hiểu rõ rằng cá mập không phải là một “sát thủ máu lạnh” như nhiều người vẫn nghĩ. “Cho dù yêu chúng hay ghét chúng, chúng ta vẫn cần có cá mập trên hành tinh này, bởi vì chúng giữ cho đại dương trong sạch và lành mạnh. Thức ăn của chúng ta, thời tiết của chúng ta và ngay cả việc loại bỏ chất độc Carbon dioxide đều có vai trò không nhỏ của đại dương” – Andersen nói –  “Nếu không còn cá mập, đại dương sẽ trở nên ốm yếu, nghĩa là chúng ta sẽ trở nên ốm yếu”.

Một tai nạn lặn lẽ ra không bao giờ xảy ra

(Bài trên scubadiving.com, trích dịch)

Ray là một thợ lặn có kinh nghiệm. Một trong các thú vui của anh là sắm thiết bị lặn. Anh thích các thiết bị tốt nhất. Ray vừa sắm một chai “mõm ngựa”(*) loại nhỏ.

Đó là một ngày hoàn hảo, nắng đẹp, ấm, tầm nhìn tốt. Các thợ lặn giải trí sẽ làm hai cú lặn tại một rạn san hô. Cú đầu tiên ở độ sâu chừng 50 feet. Ray biết hầu hết các thợ lặn có mặt trên tàu, nhưng anh không chơi với ai. Anh không có bạn lặn trong chuyến đi (cuộc lặn không có Divemaster(**), nhưng họ sẽ cùng lặn xuống rạn san hô như một nhóm.

Đeo các thiết bị lên người, Ray cảm thấy nặng vì có thêm chai “mõm ngựa”, rồi đi ra mép tàu, không kịp kiểm tra thiết bị, kể cả thử mồm thở. Nhân viên giám sát lặn – một Divemaster – ngăn Ray lại, nhưng anh đã nhảy xuống nước. Sau khi Ray đã ở trên mặt nước, Divemaster này đề nghị Ray kiểm tra lại mồm thở và Ray đã ra tín hiệu “OK!” (“tôi biết mà”).

Ray chìm xuống 50 feet, rạn san hô đã ở dưới chân. Một thợ lặn bơi đến chỉ vào mồm thở chính, và chỉ vào mồm thở dự bị, và chỉ vào Ray, rồi đi thẳng. Ray ra kí hiệu “OK!” (“tôi biết mà”) nhưng không hề quan tâm là người đó đã nói gì với mình. Anh lặn tiếp. Mười phút sau, Ray hít vào và cảm thấy đã hết nhẵn khí thở. Anh nhìn quanh – không có thợ lặn nào ở gần. Anh hoảng sợ, anh vội vã nổi lên bề mặt, quên bẵng nguyên tắc phải đi lên chậm rãi cho dù chỉ còn không khí trong phổi. Anh nổi lên cách tàu khoảng 50 mét. Anh ra hiệu cần sự giúp đỡ rồi bất tỉnh ...

Té ra trước lúc nhảy xuống nước, trong sự hấp tấp của mình, Ray đã quơ đại một trong 3 mồm thở, không dè đó lại là mồm thở của chai “mõm ngựa” chứ không phải là mồm thở chính của chai khí chính.

Thợ lặn nói:

Nếu Ray đi xuống bằng mồm thở chính thì tuyệt vời rồi, tất nhiên. Và khi anh nhận ra rằng anh không còn khí thở, thì nếu anh chuyển sang mồm thở khác thì vẫn tốt, bởi chai khí chính của Ray vẫn còn nguyên. Nhưng lúc đó anh đã hoảng sợ, có thể vì anh từng lặn rất nhiều lần với tất cả các cú lặn đều hoàn hảo, nên anh đã quên đi phản xạ về kỹ năng an toàn. Lúc đó tất cả các suy nghĩ có ý thức đã rời khỏi tâm trí của Ray, anh chỉ còn biết chạy trốn lên bề mặt.

Tai nạn này không phải là lỗi của thiết bị, mà do người sử dụng nó. Ray chưa từng xài chai “mõm ngựa”. Ray cần tập sử dụng chai này một lần nữa, một lần nữa, cho đến khi nó trở thành bản năng thứ hai.

Tai nạn này sẽ được ngăn chặn nếu Ray lặn theo nhóm. Khi ở trên tàu, bạn lặn sẽ giúp nhau kiểm tra để đảm bảo rằng tất cả mọi thứ đã được bảo vệ đúng cách. Và khi ở dưới đáy, thợ lặn trong nhóm sẽ nhìn thấy lỗi của Ray và đề nghị anh ta chuyển đổi mồm thở.

Có thể nói rằng, không ai khác ngoài Ray phải chịu trách nhiệm cho anh ta. Tuy nhiên, các thợ lặn trên tàu, đặc biệt là hai người đã cố gắng đề nghị Ray chuyển đổi mồm thở, giờ đây sẽ phải ám ảnh với cảm giác tội lỗi khi có một đồng đội chết, trong khi lẽ ra có thể cứu được anh ấy. Lên tàu trở về đất liền trong tình trạng bị mất một bạn lặn là một kinh nghiệm lặn khủng khiếp.

Bài học kinh nghiệm:

1. Bạn cần dành thời gian để thích nghi với thiết bị mới của bạn.

2. Sự đào tạo gián tiếp: Lặn dưới sự chăm sóc của một Divemaster là một cách tốt để tìm hiểu về một kỹ năng mới và bạn sẽ đạt được sự tự tin. Bạn đừng ngại khi yêu cầu sự giúp đỡ của Divemaster.

3. Nên lặn gần bạn lặn. Thợ lặn ở gần nhau có thể giúp đỡ lẫn nhau và cùng nhau thưởng thức cuộc lặn.

4. Cần thực hành để nhớ kỹ năng tình trạng khẩn cấp (như ascents khẩn cấp).

5. Thường xuyên giao tiếp dưới đáy biển là một cách tuyệt vời để học với bạn lặn. Bạn nên học thêm ngôn ngữ ký hiệu để bạn có thể giao tiếp được nhiều hơn, thay vì chỉ gồm các tín hiệu cơ bản.

(*) Chai khí dự phòng độc lập, bao gồm chai, mồm thở, và bộ đai treo gá chai (bộ “rọ mõm ngựa”).
(**) Xin xem trong Tự điển Lanbien ở trên cùng bên phải trang tin này.
H: Một chai mõm ngựa loại lớn.

Thợ lặn huấn luyện phi công vũ trụ

Neutral Buoyancy Lab của NASA là một cơ sở luyện tập dưới nước để chuẩn bị cho các pilot vũ trụ trong điều kiện không trọng lượng mà họ sẽ trải nghiệm trong không gian. Hồ bơi này dài 61,6 mét, rộng 31 mét, sâu 12 mét, dưới đó “dìm” một bản sao chính xác của Trạm vũ trụ quốc tế.

Trong buổi tập, mỗi pilot được giao cho một nhóm bốn thợ lặn: một thợ lặn kiểm soát an toàn, một thợ lặn hỗ trợ kiểm soát, một huấn luyện viên lặn và một người quay phim. Mang một khối trang, thiết bị nặng 136 kg, pilot được các thợ lặn giúp họ thực tập những công việc mà họ sẽ phải hoàn thành trong không gian. Họ thực hành trong trạng thái nổi trung lập (*) giữa lực nổi của nước với chì đối trọng (*), dưới sự theo dõi chặt chẽ của các thợ lặn.

Hai thợ lặn kiểm soát sẽ giám sát pilot khi anh ta chuyển từ công việc này sang công việc khác, và lượng khí thở cho anh ta trong 2 chai khí – để anh ta có thể duy trì dưới mặt nước trong suốt thời gian của bài huấn luyện.

Để pilot “đỡ rối” về độ nổi “phát sinh” khi cầm giữ và không cầm giữ dụng cụ thi công, pilot đeo trên đai lưng các dụng cụ bằng nhựa có độ nổi bằng không. Dụng cụ kim loại (dụng cụ thi công thiệt) sẽ do thợ lặn hỗ trợ kiểm soát trao tận tay họ và lấy đi khi họ xong việc đó.

Thợ lặn kiểm soát an toàn sẽ giúp pilot lên mặt nước trong trường hợp có sự cố thiết bị lặn, hoặc bị hoảng loạn dưới nước, hoặc những tình huống khác của lặn. Thợ lặn được trang bị camera có cáp đưa lên màn hình trên bờ, nơi có một nhóm chỉ huy huấn luyện. 

(*) Xin xem tại “Tự điển Lanbien” ở trên cùng bên phải trang tin này.

Đau tai do lặn sâu (P2)

Barotrauma tai trong: 

Tai trong có nhiệm vụ cho cả hai việc điều tiết và cân bằng. Giữa tai trong và tai giữa là “lỗ bầu dục”. Lỗ này bao phủ bởi các mô mỏng nhất, tinh tế nhất trong cơ thể người. 

“Lỗ bầu dục” được kết nối trực tiếp vào màng nhĩ bởi một chuỗi 3 xương nhỏ. Khi màng nhĩ dao động, các xương nhỏ chuyển động để mô lỗ bầu dục được kéo ra ngoài và vào bên trong. 

“Lỗ tròn” flexes tai trong phản ứng với sự chuyển động của lỗ bầu dục. Nếu lỗ bầu dục bị kéo vào tai trong, lỗ tròn sẽ phình ra để bù đắp. Lỗ tròn cũng được thực hiện bởi những thay đổi trong endolymph (tai trong) bởi áp lực nước. 

Nguyên nhân của Barotrauma tai trong: Kỹ thuật cân bằng tai không đúng là nguyên nhân phổ biến nhất của barotrauma tai trong. Động tác cân bằng Valsalva quá mạnh có thể gây tổn thương “lỗ bầu dục” – nếu lúc đó ống eustachian đang bị nghẽn. Khi đó, bên trong màng nhĩ, áp lực sẽ nén trực tiếp vào “lỗ bầu dục” thông qua chuỗi xương nhỏ, làm “lỗ bầu dục” cũng bị uốn cong vào theo màng nhĩ. 

Các dấu hiệu của barotrauma tai trong: Hầu hết thợ lặn bị cảm giác chóng mặt ngay lập tức, có thể kèm theo buồn nôn hoặc nôn mửa. Nghe kém và ù tai cũng là dấu hiệu phổ biến của barotrauma tai trong. 

Điều trị: Barotraumas tai trong là một trong những tai nạn nghiêm trọng nhất của thợ lặn. Nó cần chăm sóc y tế ngay lập tức để chẩn đoán, điều trị. Nó dễ bị nhầm lẫn với bị bệnh giải nén. Và có thể bị chống chỉ định cho việc lặn trong tương lai.

Để tránh Barotrauma:

-Không lặn khi đang bị bệnh hoặc tai đang bị nghẽn. Ống eustachian tắc nghẽn hoặc sưng sẽ không cho phép cân bằng tai được hiệu quả.

-Cần học cách cân bằng tai đúng. Không cân bằng tai một cách mạnh mẽ.

-Nên cân bằng tai một lần trên mặt nước (ngay trước khi đi xuống), sẽ cung cấp một đệm không khí trong tai giữa, và để “khởi động” ống eustachian.

-Nên đi lên/xuống thẳng đứng.

-Nếu bạn có vấn đề về cân bằng tai, bạn nên tập cân bằng tai ở trên cạn.

-Nếu bạn dễ bị các vấn đề về cân bằng tai, bạn hãy cân bằng tai vào trước chuyến lặn. Nếu bạn không thể cân bằng tai ở trên bờ thì bạn sẽ không thể cân bằng tai khi ở dưới nước.

-Không sử dụng nút tai, không nên dùng mũ trùm quá chặt, hoặc bất cứ điều gì khác có thể sinh ra bẫy không khí ở tai ngoài.

-Đừng tiếp tục lặn ngay cả với một barotrauma nhẹ - sẽ chỉ làm trầm trọng thêm chấn thương.

Đau tai do lặn sâu (P1)

(Bài của một huấn luyện viên, trích dịch)

Nếu chênh lệch áp suất giữa tai giữa và bên ngoài là 2,9 psi (có tài liệu nói là 2 psi), màng nhĩ sẽ bị bóp và thợ lặn cảm thấy đau, khó chịu. Thỉnh thoảng nó có thể xảy ra khi bạn mới chỉ xuống có 1,5 mét mà chưa cân bằng tai. Nếu chênh lệch là 5 psi có thể lủng màng nhĩ. Thỉnh thoảng nó có thể xảy ra khi bạn mới chỉ xuống có 3,35 mét mà chưa cân bằng tai.

Barotrauma tai ngoài.

Nguyên nhân: khi không khí ở tai ngoài bị bẫy sẽ hình thành một vùng hạ áp (áp suất tương đối) trong không gian này. Cái nút tai, có nhiều rái tai, mũ trùm tai quá chặt và exostoses, có thể tạo thành bẫy hạ áp ở tai ngoài.  

Các dấu hiệu: vùng hạ áp nói trên sẽ hút màng nhĩ lồi ra phía ngoài và mạch máu của tai ngoài bị vỡ (distends). Các thợ lặn gặp tình huống barotrauma tai ngoài sẽ bị đau và gặp khó khăn trong việc giữ cân bằng trung tính. Trường hợp nặng, sự biến dạng của màng nhĩ có thể gây ra barotrauma tai giữa. Dấu hiệu của barotrauma tai ngoài có thể là máu nhỏ giọt từ tai sau khi lặn (do các mạch máu ở tai ngoài bị vỡ).

Phòng ngừa: không sử dụng nút tai, không dùng mũ trùm tai quá chặt, và đảm bảo tai ngoài luôn thông suốt.

Barotrauma tai giữa (bệnh phổ biến nhất)

Tai giữa là một khoang chứa đầy không khí nằm giữa tai ngoài (có màng nhĩ) và tai trong. Ống eustachian kết nối tai trong với cổ họng, cho phép thợ lặn cân bằng áp suất trong tai giữa với áp lực nước, bằng cách thêm bớt không khí qua ống này. Một loạt 3 xương nhỏ kết nối với màng nhĩ và “lỗ bầu dục” có nhiệm vụ chuyển âm thanh vào tai trong.

Barotrauma tai giữa xảy ra khi thợ lặn không thể cân bằng áp suất không khí trong tai giữa với áp lực nước. Khi thợ lặn không có khả năng cân bằng, sẽ tạo ra một vùng chênh lệch áp suất trong tai giữa, hút màng nhĩ và các mô trong tai giữa, bởi sự gia tăng áp lực quá mức.

Barotraumas tai giữa có thể gây ra bởi lí do ống eustachian bị sưng hoặc tắc nghẽn. Sẽ là một ý tưởng tồi tệ nếu lúc đó bạn vẫn đi xuống. Thợ lặn lâu năm có thể tự co bóp ống eustachian một cách hiệu quả, để cho không khí thông qua tai giữa. Thợ lặn mới rất dễ bị barotraumas tai giữa, bởi họ còn phải chú tâm vào việc hoàn thiện kỹ thuật cân bằng tai. Họ có thể cân bằng không đủ hoặc quá mạnh dẫn đến sự hình thành vùng hạ áp.

Các dấu hiệu: Barotrauma tai giữa làm thợ lặn đau đớn và có khả năng không giữ cân bằng trung tính được. Nếu bạn tiếp tục đi xuống, hạ áp trong khoang tai giữa có thể kéo màng nhĩ tới mức bị lủng. Khi xảy ra, ban đầu thợ lặn thấy đau buốt và sau đó là một cảm giác nhẹ nhõm – đó là lúc màng nhĩ lủng.

Barotraumas tai giữa có thể dẫn đến một barotraumas tai trong, sẽ nghiêm trọng hơn nhiều.

Thợ lặn bị barotrauma tai giữa khi đi lên sẽ cảm thấy tương tự như barotrauma tai giữa khi đi xuống (tuy về vật lý là ngược lại): Thay vì hạ áp hút các mô của tai giữa, việc giãn nở không khí trong tai giữa khi đi lên gây tăng áp cho vùng tai giữa, áp lực sẽ ép lên các mô và màng nhĩ, làm lủng màng nhĩ. 

Sau khi lặn:

Bị barotraumas tai giữa (thể rất nhẹ) có thể nhận biết được sau khi lặn bởi cảm giác có nước trong tai tuy thực tế không có nước trong tai ngoài. Gây ra cảm giác này là do sự tích tụ của máu và chất dịch trong tai, chứ không phải do có nước đọng.

Nghe thấy tiếng nói như bị nghẹt, thấy chóng mặt, popping, hoặc nghe thấy âm thanh “tanh tách” khi di chuyển hàm, ống eustachian và tai bị đau nhức, nghe thấy tiếng ồn trong lần lặn tiếp theo, có chất dịch rò rỉ trong cổ họng, là những dấu hiệu của barotrauma tai giữa.

Điều trị Barotrauma tai giữa: Trường hợp rất nhẹ, bác sĩ sẽ kê một loại thuốc thông mũi để trợ giúp ống eustachian và dịch của tai giữa. Kháng sinh có thể được quy định nếu nghi ngờ nhiễm trùng. Thuốc nhỏ tai chỉ để giảm bớt các vấn đề của tai ngoài. Nên tránh những thay đổi về độ cao và lặn cho đến khi lành. Có thể mất từ ​​vài ngày đến một vài tuần cho barotraumas nhẹ, và lên đến vài tháng cho màng nhĩ lủng. Thợ lặn bị lủng màng nhĩ cần được kiểm tra y tế trước khi trở về nghề lặn.

Cua nhện nặng 15-20 kg, càng dài 4-5 m

(sưu tầm, trích đăng)

Trong họ nhà cua, “cua nhện” Thái bình dương là loài lớn nhất thế giới mà con người từng biết. Loài cua khổng lồ này sống ở đáy biển phía Nhật bản nên còn được gọi là cua nhện Nhật bản. Tên khoa học của cua nhện là Macrocheira kaempfer. Người Nhật gọi chúng là cua chân cao (cao cước giải).

Các nhà khoa học xác định rằng, cua nhện có bộ chân dài nhất trong số các loài giáp xác. Trong khi “cua đồng” có độ dài càng chừng 10 cm thì càng cua nhện tới 4-5 m. Bộ châncủa nó nâng đỡ một cơ thể có chiều ngang chừng nửa mét và nặng tới 20 kg. Con người thường gọi giới chân dài là phụ nữ, còn với cua biển thì ngược lại. Những chàng cua đực sở hữu cặp chân dài miên man, còn chân cua cái thì khá ngắn. Thậm chí, cặp càng của nó còn ngắn hơn cả chân.

Mặc dù cua nhện mang vẻ ngoài hung dữ, khiến người ta nghĩ tới những con nhện độc khổng lồ ăn thịt người trong phim ảnh, nhưng thực tế chúng là loài hiền lành. Chúng lợi dụng bọt biển hoặc các loại sinh vật khác để ngụy trang, trốn tránh các đối thủ hơn là tìm cách tự vệ, tấn công lại. Gặp kẻ thù, chúng chỉ biết trông chờ vào bộ mai cứng, giống loài rùa rụt cổ.

Cua nhện khổng lồ được tìm thấy ở vùng duyên hải phía Nam của đảo Honshu, từ vịnh Tokyo đến Kagoshima và một số vùng xa hơn. Những chú cua khổng lồ, nặng 15 đến 20 kg thường ở dưới độ sâu 500-600 m dưới đáy biển. Cuộc sống của chúng vẫn là điều bí ẩn với con người.

Thức ăn của cua nhện khổng lồ là các loài sò, động vật có vỏ. Món ưa thích nhất của chúng là các xác chết thối rữa. Vòng đời của loài cua nhện cũng thuộc hàng khủng ở biển cả. Các nhà khoa học tin rằng chúng có thể sống đến 100 năm. Những con cua có tuổi đạt ngưỡng này, thì trọng lượng của nó cũng đạt mức cực đại.

Do loài cua này cho thịt rất ngon, nên chúng bị săn lùng ráo riết. Trung tâm của nghề đánh bắt cua nhện đặt tại vịnh Suruga của Nhật bản đã ghi nhận sản lượng cua nhện gom được vào năm 1976 đạt kỷ lục với 247 tấn. Tuy nhiên tới năm 1985 đã giảm còn 32 tấn. 

Nghề lặn biển bắn cá kiếm sống ở Ninh vân

(Bài  của một phóng viên, trích đăng) 

Lặn bắn cá thường từ tháng 3 tới tháng 8 “tây”, thời điểm nước biển êm, trong, ít sóng gió. Khác với giã cào, giã nhủi, lưới mành, lưới rút, lặn biển chỉ hoạt động trên những dải đá ngầm, những vùng nước có rạn san hô sâu từ 30 – 50 mét. Hải sản khai thác chủ yếu là cá rạn: Mú, mó, bò chìa, búp nẻ, tôm hùm, mực, ốc,… Cá bắn được ít hay nhiều tùy theo tháng, con nước, mùa trăng. Một năm chỉ “làm biển” có 4 chuyến, cứ gió mùa Tây Nam thổi mạnh là quay ghe vào bờ vì biển động, nước đục.

Anh Vinh, thợ lặn làng Ninh vân. 17 năm theo nghề, đã đưa anh đến các vùng biển miền Trung và miền Nam cho tới Phú quốc, với những bãi cá mú trong rạn san hô. Ra giàn khoan dầu vùng biển Vũng tàu, dưới đáy biển 30 – 40m nước, anh dám chắc chỉ có thợ lặn làng anh mới thấy được vẻ đẹp của giàn khoan.

Anh Quân theo nghề lặn chỉ 12 năm mà đã xây được căn nhà trị giá 50 triệu đồng và mua được chiếc ghe 10 mét, máy 15 CV (ngựa). Anh chủ yếu bắn cá mú hồng ở vùng biển Khánh hòa, Cà ná. Mỗi chuyến bắn khoảng 1 tấn cá mú hồng, doanh thu khoảng 10 triệu đồng. Do bắn cá ở gần, mỗi năm ghe của anh đi từ 7 – 10 chuyến, trừ chi phí, tiền công thợ lặn, lãi khoảng 40 triệu đồng. Mối lo lớn nhất hiện nay của anh là cá mú hồng ở vùng biển Khánh hòa và các tỉnh lân cận đang thưa dần.

Bác Lục nói: Vùng rạn ở Khánh hòa và các tỉnh phía Nam có số ngư dân đánh bắt tăng, phương tiện đánh bắt nhiều, nên nguồn hải sản ngày càng cạn kiệt. Cá trong rạn bị tận diệt nên tái sinh chậm, một số loài có nguy cơ tuyệt chủng. Hơn nữa, nghề lặn cũng hết sức nguy hiểm. Bác muốn chuyển sang nghề nuôi tôm hùm lồng, nuôi cá bè, nhưng nghề này đòi hỏi vốn đầu tư cao.

Nghề lặn biển cũng đã đổi đời cái xã đảo nhỏ bé có vài trăm hộ dân này. Ông chủ tịch xã đảo nói: Cả làng sống bằng nghề lặn biển. Nhờ nghề này mà tỷ lệ đói nghèo của xã đảo giảm đáng kể. Bây giờ xã toàn là nhà xây với những phương tiện sinh hoạt hiện đại. Tính đến nay, toàn xã có 56 tàu thuyền công suất 30 ngựa trở lên, trong đó có 51 tàu thuyền chuyên nghề lặn biển.

Sanh nghề tử nghiệp: Số người bị tê nhức trong làng Ninh vân hiện chưa xác định chính xác là bao nhiêu. Họ cho biết nguyên nhân là do bị “nước ép”, bị gặp “nước độc”. Trường hợp anh Lành là thương tâm nhất. Vào năm 1999, sò mai ở Phan thiết có giá tới 40 ngàn đồng/kí. Sáng hôm ấy, biển lặng, đẹp trời, anh cùng đám thợ lặn ra khơi. Sau 3 tiếng lặn, anh thấy rân cả toàn thân và phải lên thuyền nghỉ. 2 tiếng sau, anh tê liệt từ vùng thắt lưng trở xuống. Từ đó hai chân anh cứ teo dần.

Tháng 3, mùa đi biển đã đến, ghe trong làng chuẩn bị ra khơi. Họ nói “Chén cơm, manh áo kiếm được chan đầy nước mắt, nhưng trong làng từ xưa đến nay có ai bỏ nghề bao giờ đâu”. Chúng tôi (phóng viên) chia tay Ninh vân. 3 giờ sáng lên ghe đò, biển lạnh buốt, từng đợt sóng vỗ liên hồi. Ở đó, dưới đáy đại dương có bao nhiêu số phận chìm nổi – những người lặn biển kiếm sống.

Nhiều khi tai nạn lặn scuba lại xảy ra sau khi đã ở trên mặt nước

(Bài trên Scubadiving.com, trích dịch)

Khác với suy nghĩ của nhiều người, hơn một nửa số ca tử vong lặn lại xảy ra trên mặt nước 

Tàu lặn thả neo. Divemaster (DM)(*) địa phương xác nhận không có điều gì bất thường ở vị trí này. DM thông báo với các nhóm lặn về các thông số dưới biển và kế hoạch lặn.

Cặp Herb và Mary xuống đáy ở độ sâu khoảng 24 mét và bơi đi (cuộc lặn không có DM). Lượt đi hoàn toàn thuận lợi. Sau 20 phút, chai khí của Herb hết gần một nửa và họ thống nhất là phải quay về. Họ lặn trở về tàu lặn.

Khi về, họ không tìm thấy dây neo của tàu lặn, nhưng họ nghĩ họ đã ở gần con tàu. Lúc này chai khí của Herb chỉ còn 35 bar, và Mary ra hiệu cho Herb dùng chung chai khí của cô. Họ nổi lên, có dừng giải áp(*). Tổng cộng thời gian lặn là 40 phút. Khi lên tới mặt nước, họ nhận ra rằng tàu lặn ở rất xa và họ chỉ thấy nó khi cưỡi lên đỉnh sóng. Tệ hơn nữa, dòng chảy đang kéo họ ra xa tàu. 

Mary và Herb la hét và vẫy tay để thu hút sự chú ý của tàu lặn, nhưng tàu lặn không thấy họ. Họ nhận định rằng, tới khi thuyền trưởng nhận ra là họ không có ở trên tàu tàu, ông ta sẽ cho chờ thêm 10 phút rồi mới đi tìm họ. Như vậy dòng chảy sẽ càng đẩy họ thêm xa tàu, thậm chí tàu có thể sẽ không thể tìm thấy họ.

… Họ dùng ống thở(*) để bơi về tàu. Mary thỉnh thoảng dừng lại để định hướng và cố gắng báo hiệu cho tàu. Rồi Mary nhận ra Herb không còn ở bên cạnh cô – trong khi bơi, họ bị ngăn cách bởi những con sóng. Cô tìm kiếm Herb cho tới khi chấp nhận rằng anh ta đã mất tích.

Tàu lặn gặp Mary sau một giờ kể từ khi cô không thấy Herb. Mãi tới ba giờ sau tàu mới tìm thấy Herb. Herb đã tháo bỏ BCD(*), và đã chết. Có thể sự kết hợp giữa nước khá lạnh và sự căng thẳng đã làm anh hoảng loạn.

Thợ lặn nói:

Trong khi lặn, sai lầm của Herb và Mary là không xem la bàn xác nhận hướng đi. Họ không hề nghĩ là khi quay trở lại tàu thì sẽ phải đi về phía nào, mà đơn giản cho rằng hướng họ đang đi là đúng với hướng trở về tàu lặn. Nhưng họ đã đi lệch hướng. Biển hôm đó có những đợt sóng xéo với hướng lặn. Khi ở độ sâu, họ không lưu ý nên càng thêm lệch hướng.

Nhưng sai lầm lớn nhất của họ là không bơi sát bên nhau. Hai thợ lặn bị lạc ở cạnh nhau sẽ tốt hơn một người. Các chuyên gia tin rằng, khi bị lạc trên biển, bạn sẽ sống sót nếu có bạn lặn ở bên cạnh. Điều này quan trọng hơn là bạn cố gắng bơi về tàu.

Một vận động viên bơi lội giỏi cũng chỉ đạt tốc dộ 2 knot (3,7 km/h) trong một khoảng thời gian ngắn. Như vậy việc bạn bơi đi tìm con tàu là không thích hợp. Nó chỉ làm tăng sự mỏi mệt cho bạn, trong khi lẽ ra bạn cần giữ sức khỏe. Nó làm bạn mất nhiệt nhanh hơn, ngay với cả một Wetsuit(*)  rất dày – Wetsuit của Mary là 5 li, của Herb là 7 li, nhiệt độ nước hôm đó là 20 độ C. Việc ít cử động sẽ giảm sự lưu thông của nước lạnh qua Wetsuit.

Bài học:

-Hãy nhận biết môi trường xung quanh bạn. Biết cách trở lại điểm xuất phát.
-Nếu bạn bị lạc với tàu, hãy ở bên cạnh bạn lặn của bạn.
-Bạn nên có một phao bơm với cờ kí hiệu và gương, còi. Thiết bị đơn giản này sẽ dễ dàng hơn đáng kể cho người cứu hộ khi phải xác định vị trí của thợ lặn đang lạc trên mặt nước.


(*) Xem Tự điển Lanbien ở trên cùng bên phải trang tin này

Chấn thương khớp vai của vận động viên bơi sải

(Trích dịch)

Trong một năm, khớp vai của một vận động viên bơi lội (VĐV) chuyên nghiệp có thể phải cử động khoảng 2 triệu lần. Chấn thương vai của họ “thường là kết quả của việc lạm dụng lâu dài và lặp đi lặp lại (những động tác này)”. Mc Master và Troup phát hiện ra rằng 10% VĐV từ 13 - 14 tuổi, 13% từ 15 - 16 tuổi, và 26% VĐV bơi lội ưu tú (những VĐV tuổi cao hơn) bị bệnh đau vai. Khi khảo sát bệnh đau vai quá khứ, 47% từ 13 - 14 tuổi , 66% từ 15 - 16 tuổi, và 73% VĐV bơi lội ưu tú đã có lịch sử. Mặc dù tỷ lệ mắc bệnh cao ở nhóm tuổi trẻ, nhưng tuổi trung bình của VĐV đến với bác sĩ là 18.

Gần một nửa số huấn luyện viên bơi lội, những người tham gia bơi ít hơn, cũng bị cơn đau đau kéo dài ít nhất 3 tuần do bơi cường độ cao.

Chấn thương vai là chấn thương phổ biến nhất trong bơi lội, là một chấn thương liên quan đến viêm cơ supraspinatus và/hoặc cơ bắp tay, thường được gây ra bởi sự bất ổn glenohumeral. Tác động trong cơ supraspinatus có thể do VĐV phải lặp đi lặp lại động tác quạt tay, đã hút cạn nguồn cung cấp máu của nó, hoặc có thể xảy ra trong giai đoạn kéo trễ của cú quạt tay. Kích thích lặp đi lặp lại của tendinosis supraspinatus có thể dẫn đến tình trạng viêm cấp tính cục bộ, hơn nữa làm giảm subacromial, gây ra sự tác động thứ cấp và viêm bao hoạt dịch.

Một xu hướng là thay đổi kỹ thuật kết thúc của cú quạt tay: Rút cánh tay ra khỏi nước ngay khi bàn tay di chuyển tới đỉnh xương chậu (tức rút tay sớm). Thay đổi kỹ thuật này nhằm giảm bớt sự kích thích lên cơ supraspinatus. Kỹ thuật quạt tay thích hợp sẽ cải thiện đáng kể để VĐV không bị thương. Kỹ thuật cũ dẫn đến gia tăng căng thẳng vai, và, nghiêm trọng hơn, sẽ gây mệt mỏi. Hầu hết các VĐV đều đã nhận được hướng dẫn kỹ thuật phong phú khi trẻ, nhưng sau 12 tuổi thì ... thành tích mới là sự lựa chọn.

Một số sai lầm về kỹ thuật có thể dẫn đến chấn thương quá mức ở khớp vai. Trong bơi sải, cùi chỏ cần phải cao trong giai đoạn tay ra khỏi nước (giai đoạn phục hồi) và giai đoạn bắt nước của cú quạt tay. Thấp cùi chỏ trong giai đoạn này có thể gây rotator cuff cơ bắp. Vị trí cùi chỏ cao (trong giai đoạn phục hồi) được thực hiện bằng cách xoay cơ thể từ bên này sang bên kia trong mỗi chu kỳ quạt tay. Nếu xoay cơ thể từ bên này sang bên kia (mỗi bên chừng 45 độ) không đủ sẽ gia tăng sự tác động lên khớp vai.

Trong giai đoạn bắt nước của cú quạt tay, lúc cánh tay đang duỗi thẳng về phía trước, nếu cánh tay bị lệch ra ngoài trục cơ thể, ví dụ lệch quá xa sang một bên và overreaching so với trục cơ thể, là một sai lầm phổ biến, làm người bơi bị mất sức.

Và một tư thế khác sẽ gây kém hiệu quả khi bơi và buộc vai phải chịu một tải trọng rất lớn, là cánh tay thẳng trong giai đoạn kéo nước (tức bạn không gập cánh tay một góc 110 độ). Cánh tay thẳng đơ như mái chèo sẽ làm tăng sức cản và làm cánh tay phải tăng sức chịu đựng. Sử dụng kickboards cũng có thể làm tăng đau cơ.

Một số lỗi gây mệt mỏi khác liên quan đến bơi, chẳng hạn như chỉ thở một bên, hoặc kỹ thuật vẫy chân (kich) kém sẽ làm nửa sau của cơ thể bị chìm, có thể thêm vào sự căng thẳng quá mức.

Bài tập quá mức trong huấn luyện (tập không đúng kỹ thuật, tập kéo dài, tập cường độ quá cao) cũng có thể gây kích ứng làm vai bị thương.

Mặt khác, việc huấn luyện viên không cho VĐV được quyền linh hoạt áp dụng (quyền tự chọn) các kỹ năng cũng dẫn tới chấn thương cho VĐV đó. Để ngăn chặn kéo dài của rhomboids, VĐV phải tích cực kiểm soát chuyển động của bả vai. VĐV có thể được hướng dẫn kỹ thuật này bởi một vật lý trị liệu hoặc huấn luyện điều trị. Cứng nhắc về kỹ thuật tương quan với việc tăng khả năng đau vai.

Có thể tăng sự thả lỏng vai đối với VĐV nghiệp dư (nonswimmers) – mặc dù thả lỏng có thể khó (trong đó có thể do gien di truyền). Nếu VĐV tăng căng thẳng trên cơ rotator cuff cũng có thể làm tăng nguy cơ viêm gân.

Người săn tìm xác tàu đắm (P2)

P2 – Về ông Robert Duane Ballard (30/6/1942)

Ông là cựu sĩ quan Hải quân Hoa kỳ, là giáo sư hải dương học Đại học Rhode Island, chuyên về khảo cổ học hàng hải và khảo cổ học tàu đắm. Ông là người khám phá xác tàu đắm RMS Titanic vào năm 1985, xác Thiết giáp hạm (siêu Tuần dương hạm, Battleship) Bismarck vào năm 1989, xác tàu sân bay USS Yorktown vào năm 1998, xác tàu John F.Kennedy PT-109 vào năm 2002.

Xác chiếcThiết giáp hạm Bismarck

Ballard đã thực hiện một nhiệm vụ vô cùng khó khăn khi tìm kiếm xác chiếc Bismarck của Đức hồi năm 1989. Nó bị chìm ở độ sâu trên 4.000 feet, sâu hơn nơi Titanic bị chìm. Ballard đã cố gắng xác định xem tàu chiến Đức này đã bị đánh chìm bởi Hải quân Anh hay bị tự đánh đắm bởi thủy thủ đoàn của nó.

Năm 1993 Ballard tìm kiếm xác tàu RMS Lusitania ngoài khơi bờ biển Ireland. Con tàu này đã bị một trái ngư lôi tấn công và tiếp sau đó tàu bị phát nổ. Thông số về con tàu đắm đã không được Hải quân Hoàng gia cung cấp đầy đủ, vì vậy đã gây khó khăn rất lớn cho Ballard khi làm phân tích pháp y. Các nồi hơi trong xác tàu còn nguyên vẹn làm ông suy đoán rằng vụ nổ thứ hai có thể gây ra bởi sự cháy của bụi than.

Ballard cũng đã đến vùng biển nơi có nhiều xác tàu đắm trong Thế chiến 2 tại Thái bình dương, địa điểm của trận hải chiến Guadalcanal, và trận hải chiến Ironbottom Sound lừng danh ở eo biển giữa đảo Guadalcanal và Floridas thuộc quần đảo Solomon.

Ngày 19/5/1998, Ballard tìm thấy xác tàu USS Yorktown ở độ sâu 5.000 mét, đã bị đánh chìm trong trận Midway.

Năm 2002, Ballard và Hiệp hội Địa lý Quốc gia đã thành công trong việc tìm được một ống phóng ngư lôi và các phần chuyển tiếp của xác tàu đắm John F.Kennedy PT-109, bị đắm vào năm 1943, bởi Khu trục hạm Nhật bản (chiếc Amagiri) ở ngoài khơi đảo Ghizo.