Bơi 10 km (P2)

(tiếp theo và hết)

Các sự kiện tiếp theo theo trí nhớ láng máng của tôi:

- Phóng viên Khuu đến lúc khoảng 2h
- 1 bác già bơi ếch và 1 vài em nhỏ vào làn bơi cùng chúng tôi
- 1 nhát xô vào hình như là Cao Hà làm đồng hồ chuyển sang chế độ drill log. May là có kinh nghiệm từ lần trước nên tôi dừng lại kiểm tra ngay
- Bác Thủy béo khựng lại giữa bể lúc tầm 3h. Sau tôi mới biết là bị chuột rút
- 3 anh em bơi nối tiếp nhau được vài lap khá là đẹp, lợi dụng được chút drafting của 2 người bơi trước nên nhàn hơn. Tuy nhiên tôi chỉ theo được vài lap rồi lại bị bỏ lại đằng sau.
- Tôi vượt được 1 bác mũ trắng bơi sải, đang mừng thầm tưởng qua được Thủy béo thì hóa ra lại là 1 ông nào làn bên join vào bơi cùng
- Được khoảng 3h thì Cao Hà nghỉ do đau lưng nhưng lý do chinh chắc là hẹn với gia đình về lúc 11h.
- Bác Thủy finish sau 3h30 và còn lại 1 mình tôi bơi tiếp, lúc này mới được 7k và dự kiến còn 1h30’ nữa
- Bác Khưu mua giúp them chai nước để pha oresol

Tôi duy trì pace khá tốt, mỗi lần dừng nghỉ đều thấy tối thiểu được 700m. 1 vài lần dừng đột ngột, 1 lần chuyển drill log làm cho đồng hồ đếm sai vài lap nên tôi dự định sẽ bơi them 2-300m nữa cho đủ 10k. Tuy nhiên cuối cùng thì tôi đếm từng lượt bể, dừng lại khi đồng hồ chạm 10k và tự nhủ thế là được rồi, mình không nói thì ai biết 

Khác với các cuộc thi marathon, ironman, lúc về đích ở đây không có MC hô vang You are Ironman, you are marathoner, You did it, không có cheer team vẫy hoa và hight five mà chỉ có 1 mình tôi trong bể lúc 11h30 cùng bác cứu hộ hờ hững quay sang hỏi thăm “Xong rồi đấy à” 

Anw, từ giờ tôi có thể tự hào chém gió “I’m a marathon swimmer”

Chung cuộc, tổng cộng tôi bơi hết 4:47:59, thời gian bơi thực sự 4:26:01.
Tốc độ trung binh: 2’41 cho 100m
Tổng số lượng sải: 5.153 x 2 = 10.306 Stk
Số sải cho 1 chiều dài bể 25m - Stroke per length: 13 x 2 = 26 Stk
Quãng đường đi của 1 sải cỡ ~ 1m
Tốc độ sải: 19 x 2 = 38 sải trong 1 phút. Đúng chất đủng đỉnh TI:)

Thing go right:

- Bơi dài trong bể 6.8k để chuẩn bị hồi tháng 7
- Pace strategy. Kết quả avg pace 2’41 đúng dự định
- Nutrition plan (5 Gel + 1.5 lít oresol)
- Bơi trong event có đồng đội đỡ nản hơn hẳn solo

Thing need to improve

- Kính bơi và phụ kiện cần chuẩn bị tốt hơn, kỹ càng hơn
- Thường xuyên sử dụng để quen với việc đội mũ bơi, đặc biệt là khi bơi dài hay open water
- Thường xuyên bơi dài hơn, ít nhất 1 lần 5k/ tháng để có nhiều thử nghiệm hơn.

Quan trọng nhất là tôi dường như đã tới hạn với tình trạng bơi hiện tại, cần cải thiện kỹ thuật để tăng tốc độ chứ không chơi bài cứ nhân đôi thời gian thì ra quãng đường mãi thế này được.

Dự kiến cho 2017 cũng vẫn 10k thôi nhưng sẽ là sub 4h

Đường lấy kinh còn xa, bao khó khăn đang chờ ta.

Bơi 10 km (P1)

(bài của anh Đặng Ngọc Lâm - nhóm bơi distance swimmer)

Khi đã tập bơi rồi thì tôi chắc Bác nào cũng muốn được gọi là kình ngư bơi đường trường (distance swimmer như tên gọi của nhóm). Tuy nhiên định nghĩa như thế nào thì hình như không có, hoặc không rõ rang, nên thôi, cứ khi nào ta bơi dài hơn các cự ly của các cuộc thi chinh thức trong bể bơi thì gọi là distance swimmer hay bơi trên 1.500m thì là kình ngư.

Mỗi môn chơi đều có các mốc nhất định, ví dụ như chạy đường trường sẽ là 42km Marathon thần thánh, 100 km rồi 100 dặm tăng dần lên, triathlon là 5150, 70.3, 140.6, 520, thì bơi cũng thế, bạn phải chinh phục các cự ly 2km, 3.8km (ironman swim leg distance), 5km và khi nào bạn đạt 10km sẽ được gọi là marathon swimmer. Cái này có định nghĩa hẳn hoi của FINA chứ không phải bịa đâu nha. 

10km cũng là một chỉ tiêu mà tôi đặt ra cho năm 2016. Nếu như năm ngoái tôi bơi 5km nhưng vẫn failed KPI vì ôm đồm thêm mốc 2h nên năm nay tôi dấu béng tốc độ đi, chỉ tập trung vào cự ly. Do một vài lý do nên buổi bơi chỉ có 3 người tham gia, gồm anh Thuy Beo, Cao Cao Ha và tôi. Tôi cũng tự nhủ, chỉ cần về đích là mình trong top 3 và có huy chương. Ha ha ha.

Lần bơi dài nhất của tôi trước đó là 6.8km vào tháng 7 hết 3h20 phút ~ 2km/h hay pace 3’/100m. Trong suốt quá trình tập luyện cho (chuyến đi) Langkawi tôi cũng chỉ bơi 2 buổi/ tuần trong 1h đồng hồ với cự ly khoảng 1km. Các buổi bơi đấy đều là chơi đùa với ku Beo, tập nếu có thì nhẹ nhàng sao cho có thể bơi thong thả nhất chứ không chú trọng tới tốc độ và thành tích. Sức bền và tâm lý sẽ cậy nhờ vào các bài tập chạy bộ, đạp xe và gym. 3 buổi bơi dài duy nhất trước challeng là:
- Hồ Núi Cốc, Thái nguyên: Cự ly 3km, thời gian 1h30, tốc độ 2km/h và pace 3’/100m
- Hồ Đồng Quang, Sóc sơn: Cự ly 3.4km, thời gian 1h40, tốc độ 2km/h và pace 3’/100m

- Sau đó là Langkawi: cự ly 3.8km, thời gian 1h40, tốc độ 2.25km/h, pace 2’40/100m

Nếu như chạy tôi có biệt hiệu (mà anh em hay gọi) là Lâm 1:90 vì đó là thành tích HM bất biến của tôi trong 2 năm gần đây, thì dường như 2km/h là tốc độ bơi cố định bất kể bơi dài hay ngắn, bơi bể hay open water, lake or ocean, nên dự kiến tôi mất 5h cho cái challenge 10k này. Đối với mấy món đường trường này, nhất là cự ly mình chưa chơi bao giờ thì negative split là không thể, nên tôi quyết định bơi nhanh hơn chút ở 1-2h đầu, tầm 2.25km/h ~ pace 2’40/100. Với pace này thì mỗi 20’ tôi sẽ bơi được chừng 750 – 800m. Đồng hồ Garmin tôi cũng set alert 20’ để nghỉ mà không cần quan tâm tới quãng đường.

Giống như (hồi nhóm đi bơi ở) Langkawi, tôi dự kiến uống nước mỗi 20’ và ăn 1 gói gel mỗi 60’ nên tôi mang theo 2 bình nước xe đạp pha sẵn oresol và 5 gói gel. Tai nghe Ipod được ông em nạp thêm ít nhạc nhõe vì máy tính tôi không có Itune. Bảo nó nạp cho ít nhạc nhẹ nhàng thư giãn, chủ quan không kiểm tra nên nó lại load cho một đống nhạc rap nghe nhức hết cả đầu.  

 6h47, 3 anh em chụp phát ảnh tự sướng úp FB rồi xuất phát. Bác Thủy béo mũ trắng đỏ, thương hiệu đội bơi của bác ý, Cao Hà đội mũ vàng còn tôi đầu trần do không quen đội mũ. 3 tuần liên tiếp không xuống nước, cũng không kiểm tra lại quân tư trang nên bơi vài vòng tôi phát hiện ra kính bơi Biofuse bị vào nước. Chỉnh choạc các kiểu vẫn không ổn nên tôi thay tôi sang kính gương mang dự phòng mặc dù biết rằng đeo kính này tối um, gần như không thấy đường. Thêm được vài vòng thì cảm thấy không ổn, bơi căng thẳng quá thì làm sao trụ nổi cho 5h đồng hồ nên tôi thay lại kính cũ, chấp nhận dừng lại chỉnh kính thường xuyên để đỡ vào nước. tạm thời tôi tập trung vào bơi để quên đi cái kính vào nước. Cao hà và Thủy béo bơi rất đều và nhanh, trung bình 2 bác này vượt tôi sau khoảng 3 vòng tức là bơi với tốc độ gấp 4/3 lần tôi ~ 3km/h. Không đua được với 2 ông này nên tôi cứ tập trung bơi theo pace rùa đã định của mình. 

Được khoảng hơn 1h đồng hồ tôi bỗng thấy bác Thủy béo bơi ngửa, hơi ngạc nhiên nhưng tôi tự nhủ bơi dài nhiều vấn đề xảy ra và có thể đấy là chiến thuật của bác ý. Một lúc sau lại thấy bác Thủy chuyển sang bơi bướm làm tôi đi hết từ ngạc nhiên này sang ngạc nhiên khác. Áp lực quá nên tôi dừng lại làm ngụm nước và quan sát kỹ 2 đối thủ. Cao Hà mũ vàng vẫn thế nhưng nhân vật mũ đỏ là giáo sư Thịnh Hói chứ ko phải Thủy béo. Tôi thở phào nhẹ nhõm. Mất công lên bờ ăn gel nên tôi đánh liều đến hỏi bác cứu hộ xem có cái kính dự phòng nào không, may quá bác có 1 kính bơi Phoenix xanh khá là ngon lành nên từ đó tới cuối buổi tôi có thể thong thả bơi như những lần trước mà không cần phải tập trung vào kính và nước nữa. (còn nữa)

Chuyện của một thợ lặn (P4)

(tiếp theo và hết)

... Đây, loại cá này – nó rất xấu xí. Ngay cả khi bạn lờ đi giá trị khoa học của nó, mà chỉ nhìn vào giá trị kinh tế của nó: Một số con này được bán làm cá cảnh ở Nhật bản với giá 15.000 đô-la một con, tức nửa triệu đô la một pound (0.45kg).

Đây là một loại cá thiên thần. Chúng tôi tìm ra loài này từ những ngày xưa, khi còn thở bằng bình khí nén thông thường. Chúng tôi ở độ sâu 360ft và tôi nhớ khi nổi lên, gặp trận “sương mù” và bị mê man một lúc (như bạn đã biết) rồi tan biến đi. Và đã để lại trong tôi một hồi ức mơ hồ khi nhìn thấy những con cá vàng có chấm đen, và tôi nghĩ: "Tệ thật, tôi lẽ ra nên bắt một con". Tôi nghĩ đó là một loài mới. Và sau đó, tôi nhìn quanh tìm cái xô. Thật sự, tôi đã bắt được một con. Tôi đặt tên nó là Centropyge narcosis (cá thiên thần mê man), và đó là tên khoa học chính thức của nó vì thói quen lặn sâu của nó.

Và đây là một loài tuyệt vời khác. Khi tìm thấy nó lần đầu, chúng tôi không chắc nó thuộc họ nào, nên chúng tôi chỉ gọi là cá Dr.Seuss bởi vì nó trông như những thứ trong truyện thần thoại.

Loài này thì rất tuyệt. Nếu bạn đến Papua New Guinea và lặn sâu 300ft, bạn sẽ nhìn thấy những ụ đất lớn. Và có thể sẽ thấy các luống đất vòng tròn, đường kính vài mét. Nếu bạn nhìn kĩ hơn, bạn sẽ thấy có một con cá trắng nhỏ và cá xám đang bơi ở gần đó. Hoá ra con cá trắng nhỏ này đã một mình xây các luống đất lớn đó. Thật phi thường khi nhìn thấy điều này. Bạn không chỉ thấy những loài mới, mà còn là thói quen mới, hệ sinh thái mới, mọi cái mới.

Tôi sẽ cho bạn xem. Chỉ là mẫu của một ít loài mới mà chúng tôi đã khám phá được. Điều phi thường không chỉ là số lượng tuyệt đối của các loài chúng ta đang tìm kiếm, dù bạn thấy nó rất tuyệt, nhưng đây chỉ là một nửa những gì chúng tôi tìm thấy. Điều tuyệt vời là chúng tôi tìm được nhanh thế nào ở độ sâu đó. Chúng tôi tìm được đến bảy loài mới chỉ trong một giờ. Nếu bạn đến rừng Amazon và tìm một cái cây, bạn sẽ thấy rất nhiều loài bọ, nhưng với cá, không có nơi nào trên thế giới bạn có thể tìm được bảy loài mới trong một giờ. Một phép cộng đơn giản, ta thấy đã có khoảng 2.000 đến 2.500 loài mới, ở biển Indonexia - Thái Bình Dương. Chỉ có khoảng năm đến sáu ngàn loài con người đã biết và còn một phần lớn loài khác chưa được biết tới. Đó là sự đa dạng cá ở các rạn san hô.

Lúc đầu tôi nói là tôi sẽ cho bạn xem hai bức ảnh phi thường. Đây là bức ảnh phi thường thứ hai. Bức này được chụp lúc tôi ở dưới nước quay phim lũ cá mập. Nó được chụp ở độ sâu 300 ft. Lý do bức ảnh này đặc biệt là vì nó chụp khoảnh khắc cuối cùng của một đời người. Chưa đến 60 giây sau khi bức ảnh được chụp, anh chàng này đã chết. Khi khám nghiệm, chúng tôi tìm ra điều gì đã sai. Anh ấy phạm một sai lầm cơ bản. Anh ấy vặn nhầm van khi làm đầy xilanh: anh ấy có 80% oxy trong bình khí khi chỉ nên có 40% thôi. Anh ấy bị tai biến do ngộ độc oxy và anh ấy chết đuối.

Lý do tôi chiếu bức ảnh này không phải để làm mọi thứ buồn đi nhưng tôi chỉ muốn dùng nó để gút lại triết lý cuộc đời chung của tôi, đó là chúng ta đều có hai mục tiêu. Mục tiêu đầu tiên chúng ta chia sẻ với mọi sinh vật sống trên hành tinh này đó là tồn tại. Tôi gọi đó là sự vĩnh cửu sự tồn tại của các sinh vật và sự tồn tại của chúng ta bởi vì chúng ta đều muốn duy trì bộ gen của mình. Và mục tiêu thứ hai, cho những ai đã đạt được mục tiêu đầu tiên là - bạn gọi là sự thoả mãn về tinh thần, có thể là thành công tài chính, có thể là bất cứ điều gì khác Tôi gọi là đi tìm niềm vui sự mưu cầu hạnh phúc. Vì vậy, tôi cho là anh ấy đã sống hết mình, anh ấy đã sống như vậy. Bạn phải cân bằng hai mục tiêu đó. Nếu sống cả cuộc đời trong sợ hãi, thì cuộc sống đó chỉ là một thứ bệnh lây truyền qua đường tình dục với tỷ lệ tử vong 100%. 

Nhưng, cùng lúc đó bạn không muốn tập trung vào điều thứ hai hoặc mục tiêu thứ hai, mà thờ ơ với mục tiêu thứ nhất, bởi vì khi bạn chết, bạn không thể tận hưởng bất kì thứ gì nữa. Tôi chúc các bạn những điều may mắn nhất trong việc duy trì được sự cân bằng trong nỗ lực tương lai của bạn.

Chuyện của một thợ lặn (P3)

(tiếp theo) 

Bộ phận chính thứ hai của mạch kín là hệ thống chứa không khí. Vai trò của nó là cung cấp thêm ôxy cho cơ thể. Đó là chai (xylinder) chứa oxy. Nhưng nếu chỉ có một chai oxy thì chúng ta không thể lặn sâu vì chúng ta sẽ bị nhiễm độc ôxy rất nhanh, nên phải có thêm một khí khác pha loãng oxy. Trong ứng dụng, ta thường dùng ni tơ, vì nó rất rẻ và dễ kiếm. Nhưng, nếu ta muốn xuống sâu hơn, ta cần thêm nguồn khí: heli, mà thường là một chai to hơn gắn bên ngoài bình khí. Ta cũng nên có một chai oxy thứ hai, để dự phòng trường hợp có vấn đề với nguồn oxy thứ nhất. Khống chế việc chuyển đổi 2 chai này bởi các nút van. Điều bạn cần làm là bấm nút chuyển đúng lúc. Thường thì bạn không phải thao tác vì mọi thứ đều tự động.

Phần quan trọng nhất của bình khí là “cục” cảm biến oxy. Bạn cần ba cái, nếu một cái bị hư, bạn biết đó là cái nào để bạn chọn một cái theo suy luận lô-gic. Bạn cần ba bộ vi xử lý. Mỗi bộ vi xử lí có thể chạy cho toàn bộ hệ thống, nên nếu bạn bị hỏng hai cái vẫn còn một cái dự phòng. Và có màn hình để đưa thông tin đến thợ lặn. Đây là tiện ích công nghệ cao cho phép ta làm điều cần làm trong những chuyến lặn rất sâu.

Tôi sẽ cùng bạn làm một chuyến lặn sâu. Tôi sẽ cho bạn thấy khi lặn sâu chúng ta thường làm thế nào. Ta ở trên tàu lặn, mang trên mình những công nghệ đắt tiền, và nhào xuống nước qua mạn tàu. Rồi chúng ta đi xuống theo chiều thẳng đứng, cứ lửng lơ đi xuống giống như phim quay chậm cảnh nhảy dù. Dường như đó là cảm giác rất tuyệt.

Khi bạn xuống rất sâu, bạn sẽ thấy nước rất sạch, cực kì sạch. Nhưng khi bật đèn pin lên, nhìn xung quanh các hang động, thì đột nhiên bạn đối mặt với một sự đa dạng lớn hơn bất kì sự việc nào mà mọi người có thể tin. Không phải tất cả chúng đều là sinh vật mới đối với bạn, như chú cá có sọc trắng mà bạn thấy – đó là một loài động vật bạn đã biết – nhưng bạn hãy nhìn kĩ hơn vào các khe hở, bạn sẽ thấy những con gì đó nhỏ xíu bơi qua. Có một sự đa dạng không thể tin được. Không chỉ là cá, mà có Huệ biển, Bọt biển, San hô đen. Có thêm một vài loài cá mà những con cá bạn thấy là loài mới. Đó là biển Papua New Guinea.

Cá nhỏ và động vật không xương không phải những thứ duy nhất ta thấy dưới đó. Ta sẽ thấy cá mập thường xuyên hơn chúng ta mong đợi. Cái tôi muốn bạn làm ngay bây giờ, là hãy tưởng tượng bạn đang ở 400ft với các dụng cụ công nghệ cao trên lưng, vây quanh là đàn cá mập.

Chúng ta đang ở độ sâu 400ft. Nhìn thẳng lên trên, bạn thấy mặt nước xa vời vợi như thế nào. Và nếu bạn là nhà sinh vật học và bạn biết về cá mập, bạn sẽ đánh giá nguy cơ của chúng ta lớn tới thế nào. Những câu hỏi hiện lên trong đầu bạn ngay lập tức, đó là: Đó là loại cá mập nào? Cá mập mũi bạc phải không.

Cá mập mũi bạc! Thực ra có ba loại cá mập ở đây, cá mập mũi bạc có sọc trắng trên vây, có cá mập xám rạn san hô, cá mập đầu búa. Và bạn có một chút lo sợ.

Bạn đã xem nhiều phim về cá mập trên TV – nó thật đáng sợ, và tôi nghĩ nó khiến ta hiểu sai về cá mập. Cá mập thực ra không quá nguy hiểm và đó là lý do vì sao chúng ta không cần lo lắng lắm. Nhiều người chết vì heo cắn, chết vì sét đánh, chết vì cổ động cho bóng đá. Bạn có thể chết vì nhiều lý do: Trái dừa! Bạn có thể chết vì một trái dừa rớt trúng đầu dễ hơn vì một con cá mập. (còn nữa)

Chuyện của một thợ lặn (P2)

(Tiếp theo) 

Khi bạn lặn xuống càng sâu, áp lực càng lớn. Nếu bạn phải lặn đến độ sâu khoảng 130 ft (40 m), là độ sâu giới hạn gợi ý cho thợ lặn, bạn sẽ gặp hiệu ứng áp lực này. Và hiệu ứng áp lực là: khi bạn bị tăng mật độ số phân tử khí trong mỗi hơi thở của bạn. Sau một khoảng thời gian lặn, số phân tử khí này tan vào máu và các mô, và bất đầu làm đầy cơ thể bạn. Nếu bạn lặn sâu đến 300 ft (91 m) thì số phân tử khí có trong phổi bạn không phải gấp 5 lần mà là 10 lần. Và, chắc rằng, chúng cũng tan vào máu và các mô của bạn. Và nếu bạn lặn sâu trên 15 lần thì vấn đề càng trầm trọng thêm. Sự giới hạn trong việc lặn, tóm lại là ôxy và nitơ trong cơ thể bạn.

Có ba giới hạn cơ bản của việc lặn. Giới hạn đầu tiên là độc tính của oxy. Ta đều biết bài hát “Tình yêu như oxy” – không đủ oxy để thở, bạn sẽ chết. Trong khi lặn, có quá nhiều oxy bạn cũng sẽ chết. Bạn chết vì độc tính của oxy có thể gây tai biến làm cho bạn co quắp dưới nước. Đó không phải là một điều tốt. Nó xảy ra chỉ vì có quá nhiều oxy trong cơ thể bạn.

Vấn đề thứ hai là nitơ, mà Jacques Cousteau gọi là “say độ sâu”. Nito gây mê man cho bạn. Nó làm bạn không tỉnh táo. Bạn càng xuống sâu, bạn càng dễ bị điên rồ. Bạn không muốn lái xe hơi hay lặn khi đang say xỉn. Để đề phòng sự mê man nitơ, bạn hãy thay khí nitơ trong chai lặn bằng khí heli. Heli không làm bạn mê man. Đó là cơ chế chính mà tôi dùng.

Vấn đề thứ ba là điều tôi đã tìm ra được một cách khó khăn ở Palau, đó là bệnh “khí ép”. Nhưng, lý thuyết thì dễ, phần khó là việc thực hiện.

Cỡ 15 năm trước, tôi chế tạo chiếc “giàn”. Thú thực đó không phải là sự khởi đầu tốt nhất, nhưng bạn phải bắt đầu từ ở đâu đó chứ. Khi đó, tôi không phải là người duy nhất không biết mình đang làm gì – hầu như không ai biết cả. Chiếc giàn này đã được sử dụng trong lần lặn 300 ft. Sau một thời gian, chúng tôi đã cải thiện nó, và đã tạo ra chiếc giàn trông rất tinh xảo như bạn đã thấy.

Chiếc giàn với 4 bể lặn, 5 bảng điều khiển và những chi tiết hoàn hảo. Nó cho phép lặn sâu để chúng tôi đi tìm những sinh vật mới. Bức ảnh này (một loại cá mới) được chụp ở độ sâu 300 ft,. Nhưng, vấn đề là chiếc giàn không cho chúng tôi nhiều thời gian. Với trọng tải và kích thước của nó, chúng tôi chỉ có nhiều nhất là 15 phút ở độ sâu nói trên. Phải có một thiết bị lặn được lâu hơn.

Năm 1994, tôi may mắn được tiếp xúc với nguyên mẫu các loại “bình lặn mạch kín”. Bình lặn mạch kín khác chai khí nén thông dụng ở điểm nào và tại sao nó tốt hơn? Nó có ba ưu điểm: Một, chúng yên lặng, chúng không gây ồn. Hai, chúng cho phép bạn ở dưới nước lâu hơn. Ba, chúng cho phép bạn lặn sâu hơn. Làm sao chúng làm được điều đó? 

Bình lặn mạch kín có ba hệ thống chính. Cái cơ bản nhất gọi là “vòng tuần hoàn thở”. Nó là một vòng thở tuần hoàn vì bạn thở ra, và vì nó là một vòng kín, nên khí thải ra sẽ được lọc sạch, và trở lại phổi (tuần hoàn). Khi thở, chúng ta tạo ra các-bon đi-ô-xít và khí này được làm sạch bởi bộ lọc hoá chất. (còn nữa)

Chuyện của một thợ lặn (P1)

(theo ted.com, trích dịch)

Đây là bức hình chụp đầu tiên trong số hai bức đặc biệt mà tôi (tác giả) sẽ cho bạn xem. Nó được chụp vào 18 năm trước. Lúc đó tôi 19 tuổi, vừa thực hiện một trong những chuyến lặn sâu nhất của mình là hơn 200 ft (60 mét) và, tôi đã “chớp” được chú cá nhỏ này ở đây. Hoá ra, đây là chú cá đầu tiên đã được bắt. Tôi không chỉ là nhà ngư học, tôi là một gã mọt sách thích cá. Và với một kẻ thích cá, đây là điều thú vị. Và điều thú vị hơn là người chụp bức ảnh này là anh Jack Randall, nhà ngư học giỏi nhất thế giới, một thần tượng của người yêu thích cá. Vì vậy, tôi rất hứng thú vào giây phút đó, nó thật sự xác định hướng đi cho cuộc đời tôi. 

Nhưng điều quan trọng nhất, sâu sắc nhất về bức hình này, là nó được chụp 2 ngày trước khi tôi bị liệt từ cổ xuống. Tôi đã phạm một sai lầm ngu ngốc như phần lớn các chàng trai 19 tuổi nghĩ rằng mình không thể chết: tôi bị bệnh “khí ép” khi lặn ở Palau, tôi bị liệt, và phải dùng máy bay đưa về bệnh viện. Tôi học được hai điều quan trọng từ ngày hôm đó. Điều đầu tiên: Tôi có thể chết, đó là điều quan trọng. Điều thứ hai tôi học được, là tôi biết, và chắc chắn rằng đây là điều tôi sẽ làm trong cả quãng đời còn lại: Tôi phải tập trung tất cả sức lực để tìm những loài động vật mới ở dưới độ sâu.

Khi nghĩ đến một rạn san hô, nhiều người thường nghĩ đến rạn san hô lớn, cứng ngắc, phức tạp, và quanh đó là những loài cá và nhiều thứ khác muôn màu sắc. Nhưng đây chỉ là đỉnh của núi băng trôi. Nếu bạn nhìn vào biểu đồ một rạn san hô, chúng ta sẽ biết nhiều về phần ở gần mặt nước, và lý do chúng ta biết nhiều về nó là vì thợ lặn rất dễ lặn xuống và tiếp cận nó.

Tuy nhiên, có một vấn đề đối với thợ lặn, là có giới hạn ở độ sâu bạn có thể lặn tới, và đó là ở độ sâu khoảng 200 ft (60 m) (tôi sẽ nói rõ lý do). Nhưng, vấn đề là đa số thợ lặn thường lặn không sâu hơn 100 ft (30 m), và hiếm khi sâu hơn mức này, ít nhất là trong trạng thái tỉnh táo. Để lặn sâu hơn, nhiều nhà sinh vật học đã chuyển sang tàu ngầm. Tàu ngầm rất tuyệt vời, kỳ diệu, nhưng bạn sẽ choáng váng khi bạn biết rằng sẽ phải trả 30.000 đô la một ngày để dùng tàu ngầm, và nó có thể lặn đến 2.000 ft (610 m), trong khi phần lớn các nghiên cứu dùng tàu ngầm thường diễn ra ở độ sâu 500 ft (152 m)

Do vậy, ở đây hiển nhiên có một vùng trống và vùng đó chính là khu vực tôi quan tâm. Tôi muốn xem có gì trong khu vực này. Chúng ta gần như chẳng biết gì về vùng này. Thợ lặn không thể đến đó, tàu ngầm thì chỉ đi ngang qua đó.

Tôi mất một năm để đi lại được sau vụ tai nạn lặn ở Palau. Trong năm đó, tôi dành thời gian để học về vật lý và sinh lý của môn lặn và tìm ra cách vượt qua những giới hạn. Tôi sẽ cho bạn biết về nguyên tắc cơ bản. Chúng ta đều đang hít thở không khí. Không khí là hỗn hợp của oxy và nitơ, khoảng 20% oxy và 80% nitơ trong phổi. Và có một hiện tượng gọi là Định luật Henry nói rằng chất khí sẽ hoà tan vào chất lỏng tương ứng với các áp lực thành phần mà bạn cho chúng tiếp xúc. Vì thế, cơ bản là khí hoà tan vào cơ thể chúng ta. Khí oxy được dùng trong trao đổi chất, để tạo ra năng lượng. Nitơ chỉ trôi trong máu và mô của chúng ta (và đó là cách mà cơ thể chúng ta đã được cấu tạo). Vấn đề chỉ xảy ra khi bạn lặn xuống nước.  (còn nữa)

Có một người bị liệt làm thợ lặn

(sưu tầm, trích đăng)

Cứ khoảng 5 giờ chiều là anh Tiến, 38 tuổi, thôn Ghềnh Cả, Bình Châu, Bình Sơn, Quảng Ngãi, lên xe lăn ra bến để đi biển. Gần 20 năm nay, lặn bắt hải sản là nghề của anh – một người bị liệt hai chân bẩm sinh, cơ bắp chân gần như không có thịt, phải dùng hai tay chống xuống đất để di chuyển.

Năm 15 tuổi Tiến theo cha của anh đi biển. Ban đầu phụ việc trên tàu và tập bơi, lặn. Qua 5 năm học nghề, Tiến được cha sắm cho bộ đồ lặn và bắt đầu làm việc. Lần lặn đầu tiên, Tiến đã bắt được vô số tôm và hàng rổ mực. Rồi Tiến trở thành thợ lặn kiếm sống chuyên nghiệp.

Hàng ngày Tiến lết xuống bãi để đi lặn. Đôi tay anh chai sạn. Hôm nào đi xa thì nhờ anh em chở đến bãi rồi nhờ cõng lên ghe. Ngày “trúng” có thể kiếm được từ 500 ngàn tới 1 triệu đồng. Trong một lần lặn, Tiến bị sự cố suýt chết, may bạn lặn phát hiện kéo lên. Lần đó anh phải đi viện và nằm nhà mất một năm. “Cũng nhờ trời thương nên sau lần đó ít đau ốm hẳn. Nhờ lặn mà lấy được vợ, con ngoan, xây được nhà đấy”, Tiến cười.

Năm 21 tuổi Tiến cưới vợ. Dân làng Ghềnh Cả vui như Tết, ai dè người bị liệt mà lấy được vợ. Vợ Tiến kể: Lần đầu ảnh tới nhà, nhìn ảnh mà tui thấy sợ. Lần thứ hai, thứ ba ... cứ đều đều ảnh ghé chơi. Chuyện trò qua lại, có lẽ ý chí và nghị lực vượt khó của ảnh nên tôi hết sợ và thấy mến phục.

Cưới xong, Tiến được cha mẹ, anh em hùn vốn xây cho căn nhà tạm, có chỗ ra vào. Tiến băn khoăn: Có vợ mà không có nhà tử tế, sau này còn con cái nữa. Chị vợ là người phụ nữ chịu thương, chịu khó, cùng chung vai vượt khó với anh. Rồi qua bao năm tích góp, anh chị đã dựng được căn nhà khang trang, 3 đứa con đều học hành tử tế. Căn nhà của anh khang trang, nền lát gạch bông. Tivi màn hình phẳng 21 inch, tủ lạnh LG 160 lít, bàn ghế gỗ dổi, bếp ga Nhật. Quả thật người bình thường tạo được cơ ngơi như anh đã là khó, huống hồ là người tàn tật. Ai khen, Tiến chỉ một câu “có gì đâu, tui chỉ nghĩ là phải sống cho ra sống thôi”.

Yếu tố tiên quyết giúp quyết định chất lượng bơi ếch

Theo Hà Nội Swimming thì yếu tố tiên quyết giúp quyết định chất lượng trong kiểu bơi ếch, giúp bơi ếch lướt nhanh mà không bị mệt đó là kỹ thuật thở và kỹ thuật đạp chân trong bơi ếch. 

(trích đăng)

Lướt nhanh nhờ kỹ thuật thở

Kỹ thuật thở là bài học đầu tiên và là bài học căn bản mà bất cứ ai khi tham gia học bơi đều phải trải qua. Kỹ thuật thở theo suốt người bơi trong mọi bài tập bơi. Luyện kỹ năng thở nước trong bơi lội còn mang một tác dụng tích cức đến sự gia tăng thể tích sống của phổi. Một vận động viên bơi thường xuyên có thể gia tăng thể tích sống của phổi lên đến 1,5 hoặc 2 lít. Vì vậy, khi tham gia bơi lội, hệ thống hô hấp được cải thiện một cách đáng kể. Biết duy trì nhịp thở một cách đều đặn giúp bạn có thể bơi với đường bơi dài mà không bị mệt, không cần nghỉ giữa các phân đoạn đường bơi.Việc luyện tập kỹ thuật thở cần duy trì trong thời gian dài mới đạt được kết quả. Vì thế mà người học cần phải hết sức kiên trì.

Lướt nhanh nhờ kỹ thuật đạp chân

Kỹ thuật đạp chân trong bơi ếch mang yếu tố cơ sở trong kiểu bơi. Sau mỗi lần tiến hành đạp nước khi rút chân vào cần nhờ phải rút bằng gót chân chứ không phải bằng đầu gối như sai lầm của nhiều học viên vẫn hay mắc phải. Khi thu vào cần chú ý giữ cho gót càng gần mông càng tốt. Cẳng chân lúc này phải ở phía trong đường hông. Chân cần tới mông khi vai còn nhô cao. Cần giữ đầu và vai trên bề mặt nước cho đến khi đã thu chân vào.

Lưu ý nên rút chân vào kịp thời, nếu rút chân vào muộn vai sẽ bị thụt xuống đột ngột. Cần bẻ bàn chân ra ngoài chiều rộng vai và đạp vòng chân về phía sau đồng thời hướng xuống dưới.

Hơn hết là cần nhớ khi kết thúc động tác nhất quyết cần ép hai chân sát lại với nhau.

lặn hang động khi chưa qua huấn luyện (P2)

(tiếp theo và hết)

Al và Ray nhìn nhau cười. Adrenalin tiết ra, kích thích họ phải làm một cái gì đó. Họ chui ngày một sâu hơn. Rồi Ray nhận ra rằng anh đã không thể tìm thấy lối ra. Anh nắm lấy chân nhái của Al, ra hiệu quay lại. Họ quay lại, tìm kiếm, nhưng không thể thấy lối ra ...

Xác họ đã được thu hồi vào ngày hôm sau trong một ngách hang khá sâu. Họ đã chết do hết không khí thở trong khi bị lạc trong hang động.

Do Al và Ray đã chết nên chúng ta không thể biết chính xác những gì xảy ra trong những phút cuối cùng của họ, nhưng khá dễ dàng suy đoán: Họ cố gắng tìm kiếm lối ra trong tâm trạng càng ngày càng lo lắng. Sự hoảng sợ xuất hiện, hơi thở của họ trở nên gấp, hành động của họ trở nên bất thường. Rồi họ dừng lại, dành vài phút cuối cùng nhìn chằm chằm vào đồng hồ đo áp lực khí của họ đang trả về số “không”. Họ hoảng loạn. Họ biết họ sắp chết và không có cách gì để họ có thể thoát được nó.

Họ đã đánh mất cuộc sống của họ khi chui vào hang động ngầm nhưng không có sự chuẩn bị trước.

Bạn cần biết, những phạm vi ra ngoài lĩnh vực lặn giải trí truyền thống, bao gồm lặn trong hệ thống hang động ngầm, lặn thâm nhập xác tàu đắm, lặn dưới băng, ... Nó cũng bao gồm cả lặn độ sâu (có thể nhìn thấy bề mặt) và buộc phải có cuộc giải nén(*) ngăn chặn một cú đi lên trực tiếp. Các khóa học lặn phổ thông không đào tạo kỹ năng xử lý trong các môi trường như vậy, chúng thuộc các khóa học chuyên ngành, và mỗi khóa học chỉ giải quyết được một trường hợp duy nhất mà thôi.

(*) Xin xem trong “Tự điển Lanbien” ở trên cùng bên phải trang tin này

Hình: Chỉ nhằm minh họa việc lặn trong hang động ngầm.

Lặn hang động khi chưa qua huấn luyện (P1)

(Bài của Eric Douglas, trích dịch)

Al 35 tuổi và Ray 19 tuổi. Trong quá trình học lấy bằng lặn, họ quen nhau vì cả hai đều thích lặn. Khi học lặn, hai người đàn ông này không ai chịu thua kém ai. Rõ ràng họ có ý định cạnh tranh.

Al và Ray đều bày tỏ sự quan tâm với lặn hang động ngầm, nhưng huấn luyện viên (HLV) của họ nói rằng, họ sẽ cần rất nhiều kinh nghiệm trước khi họ có thể ghi danh vào một khóa học lặn hang động. HLV giải thích cho họ rằng khóa học đó sẽ dạy họ làm thế nào để vào hệ thống hang động một cách an toàn.

Vào một sáng Chủ nhật, HLV nói với Al và Ray rằng, họ đã có bằng lặn nên họ sẽ không được sự chăm sóc của anh nữa, nhưng họ sẽ được chào đón trong cuộc lặn buổi chiều, và hiện anh bắt đầu phải hướng dẫn cho một thợ lặn nhập môn khác. Al và Ray nói với HLV (nay không còn là thầy giáo của họ nữa) là để cho họ lặn chung với học trò đó trong cuộc lặn, và đã được đồng ý. HLV nhấn mạnh với họ rằng, họ chưa đủ điều kiện để thâm nhập hang động ngầm.

Al và Ray lặn cùng với HLV và học trò của anh ấy trong khoảng 10 phút, nhưng cả hai nhanh chóng cảm thấy chán vì chỉ lặn ở một chỗ. Chờ lúc HLV tập trung vào học trò của mình, Al và Ray tách ra. Khi phát hiện mất họ, HLV cho rằng họ đi lặn ở lanh quanh đâu đó – họ là thợ lặn đã có bằng, còn anh thì không còn chịu trách nhiệm với họ.

Al và Ray lang thang khám phá các khu vực khác, và thấy một lối vào của hệ thống hang động ngầm. Thâm nhập hang ngầm dễ dầu gì bị lạc: trước mặt là phía đáy hang, còn quay ngược trở lại là phía cửa hang.

Cả hai thận trọng bơi vào. Họ di chuyển từ từ để đôi mắt của họ quen dần với môi trường ánh sáng yếu. Họ có mang theo đèn – một dụng cụ bị các câu lạc bộ lặn ở đây cấm, nếu như thợ lặn đó chưa được đào tạo kỹ thuật lặn hang động. Đó là một cách để tránh các thợ lặn (chưa được đào tạo) xâm nhập vào hang động ngầm.

(còn nữa)

Hình chỉ nhằm minh họa việc lặn trong hang ngầm.

Con đường dưới đáy biển

(sưu tầm, trích đăng)    

“Con đường Bimini” (Bimini Road) được phát hiện và công bố trước thế giới vào năm 1968. Nó dài khoảng 580m, hình chữ J, nằm tại vùng nước nông của hòn đảo Bimini cách bờ biển Miami Hoa Kỳ gần 100km về phía Đông. Những khối đá dựng nên "con đường" này làm bằng một loại đá gọi là beachrock. Các hình ảnh cho thấy đây là một công trình nhân tạo, được xây dựng vào một thời kỳ rất xa xưa.

Các hòn đá được tạo hình để xây dựng bến cảng và con đê chắn sóng. Nhiều nhà khoa học cho rằng bến cảng này đã rất cổ xưa, được xây dựng khi mà vùng đất này vẫn còn nằm phía trên mực nước biển. Một số cho rằng bến cảng này đã từng hoạt động ít nhất khoảng 12.000 năm trước.Người ta còn tìm thấy hàng chục tảng đá dùng làm neo thuyền, với dấu vết các sợi dây xỏ qua lỗ đá. Điều này chứng tỏ "Con đường Bimini" là tàn tích của một bến cảng đã từng hoạt động.

 Vào năm 2006, một "con đường" tương tự như thế được phát hiện cách vị trí của "Con đường Bimini" khoảng 1,6km. Trước đó nó bị cát biển che phủ, và sau một trận bão năm 2006, sóng đã bóc trần lớp cát đi để lộ ra công trình cổ đại này.

Cuối năm 2006 và tháng 6/2007, hai đoàn thám hiểm đã đến Bimini nghiên cứu. Người ta áp dụng cả hai phương pháp quan trắc địa hình dưới đáy biển và phương pháp sonar (định vị thủy âm) tại một vài địa điểm. Họ đã tìm thấy một dải các cấu trúc cách Bimini vài km về phía Tây tại độ sâu hơn 30m. Máy tính cùng với phương pháp sonar đã phát hiện vô số các mẫu vật hình chữ nhật dưới đáy biển. Họ cũng tìm thấy các cột trụ tròn bằng ximăng hoặc đá cẩm thạch làm liên tưởng đến các bến cảng Địa Trung Hải thời cổ đại. Tuy nhiên không thể khẳng định Bimini là một bến cảng La Mã. Trong thực tế, vùng đất La Mã cổ đại cách đảo Bimini tới 5.000km ở phía bên kia đại dương. Ta chỉ có thể khẳng định là công nghệ xây dựng tại Bimini có những nét tương tự với của La Mã cổ đại. Thêm nữa, có những dấu hiệu cho thấy những cây cột này được dựng lên để thay thế cho những chỗ đã bị hư hại từ trước đó, có thể là của những công trình còn cổ xưa hơn nhiều.

 Tại sao công trình này lại nằm dưới đáy biển, điều gì đã xảy ra cho hải cảng tiền sử này? Tại sao lại có nhiều công trình cùng chung số phận với nó như vậy? Ai là chủ nhân đích thực của nhiều công trình dưới đáy biển, khi giám định cho thấy chúng đã tồn tại trước nhiều ngàn năm so với những nền văn minh sớm nhất của chúng ta? Nền văn minh Lưỡng Hà, nền văn minh cổ Trung Hoa, nền văn minh cổ Ai Cập và nền văn minh cổ Ấn Độ không phải là điểm bắt đầu của lịch sử nhân loại. Với những dữ liệu và bằng chứng khảo cổ thu thập được càng ngày càng nhiều hơn, đã đến lúc cần phải xem xét lại toàn bộ lịch sử loài người một cách nghiêm túc.