Một hang động ngầm khác thường (P2)

(tiếp theo và hết)

Nếu những điều kiện trong hang giống như ở dưới vực sâu, thế thì các sinh vật sẽ thế nào ? “Hang chỉ ngập nước từ 8.000 năm nay, vì thế chưa đủ thời gian để những giống loài biệt hóa. Như vậy chúng đã trồi lên từ các vực thẳm của đại dương” - Jean Vacelet giải thích. Điểm độc đáo là các nhà nghiên cứu đã có được một phòng thí nghiệm tự nhiên được bảo quản. Có thể đi từ phòng thí nghiệm ở Endoume đến môi trường sâu thẳm chỉ trong chốc lát, họ không thể mong ước gì hơn nữa. Và họ cũng không tưởng tượng được rằng sẽ khám phá ra tại đấy một loại bọt biển ăn thịt. Đó là phát hiện kỳ thú nhất. Nhưng để nhận thấy được con vật, 3 nhà nghiên cứu đã phải mất 1 năm. Họ đã gán nó vào giống Asbestopluma, vốn giữ kỷ lục về độ sâu. Người ta đã bắt được một con từ độ sâu 8.840m ở vùng đông bắc Tháí Bình Dương. “Chưa ai tìm ra được các lỗ hay ống tiêu hóa để giúp chúng dinh dưỡng cả” - Jean Vacelet cho biết.

Họ bắt một mẫu vật để nghiên cứu bằng kính hiển vi điện tử : hiện ra các mấu nhỏ. Họ nghĩ rằng nó hút thức ăn từ nước biển qua các mấu đó. Họ lại lặn xuống, dùng chuông nhựa chụp lấy con vật rồi bơm chất dinh dưỡng hòa tan vào trong chuông : nó không ăn thứ đó. Họ nhận thấy nhiều loài giáp xác nhỏ bám vào các móc, nhưng lại cho rằng đấy là những loài ký sinh. Sau cùng họ nảy ra ý tưởng bơm loài Artemia vào (loài này dùng để nuôi cá kiểng). Chỉ 1 giờ sau, tất cả đều bị bọt biển bắt giữ.

Ngoài loài bọt biển ăn thịt, còn nhiều loài khác ít được biết đến cũng có mặt trong hang. Chẳng hạn như một loài bọt biển khác, Oopsacas minuta. Hoàng tử Albert I của Monaco đã bắt được 2 mẫu vật đó vào năm 1894 tại eo biển Gibraltar ở độ sâu 924m. Đó là những giọt trong suốt màu trắng. Những đại diện của họ này đều sống ở rất sâu. Trong hang chúng có đến hàng chục con, bé nhỏ và thật mảnh dẻ đến nỗi bọt khí của thợ lặn cũng đủ để bóc chúng ra. Các nhà khoa học phát hiện ra chúng trước tiên, và chúng đã thúc đẩy họ thám hiểm kỹ hơn.

Cũng cùng chỗ ấy, nhiều “quả đồi” cao khoảng 20cm tạo thành một quang cảnh núi lửa tí hon. Nhưng kỳ lạ nhất là những dấu vết hình sao dài 40cm. Chúng chỉ xuất hiện dưới ánh đèn pha của chúng tôi. Chúng tôi đã phát hiện ra nơi sinh sống của một loài giun chưa được biết rõ. Chúng tôi thật may mắn là trong một lần lặn đã bắt gặp một tia “khói” bốc lên từ một đống đất : một điều độc đáo mà các nhà khoa học chưa quan sát được. Có lẽ con giun đang đào hang. Và nó sẽ tạo thành các đường rãnh trong khi thò cái vòi ra để hút những hạt thực phẩm lắng xuống đáy.

Các nhà khoa học chưa hề bắt được con vật, nhưng họ chụp ảnh được nó bằng máy ảnh tự động. Rõ ràng đấy là loài giun tơ với màu xanh đẹp mắt, được nhận dạng khi so sánh với những bức ảnh chụp ở độ sâu. Các dấu vết tương tự đã được quan sát thấy ở độ sâu 2.000m tại vùng biển Malte nhờ tàu ngầm Cyana; nhiều mẫu khác được phát hiện tại hố Planier ngoài khơi Marseille. Một mẫu vật có họ hàng gần đang được nghiên cứu tại Ailen, có lẽ cũng có những tập tính tương tự. Đó là những gì mà người ta biết về loài giun này. Một bí ẩn. Tuy nhiên các nhà khoa học còn ngần ngại trước khi vén màn bí mật lên. Họ chỉ xác định được vài dấu vết, và còn quá nhiều ẩn số : phải đào theo hướng nào? Với độ sâu nào? Làm sao để đừng làm chết chúng?

Nicole Boury-Esnault và Jean Vacelet chủ yếu nghiên cứu về loài bọt biển, còn Jean-Georges Harmelin làm việc với loài động vật hình rêu và sự đa dạng của các giống loài so với khoảng cách đến cửa hang. Những sinh viên mới nghiên cứu về chu kỳ hàng năm của việc cung cấp thức ăn và sự thay đổi nhiệt độ.

Cuối cùng, hang động đó giúp người ta nghiên cứu tại chỗ và theo cách đơn giản, dù các điều kiện lặn rất tinh tế. Nó cũng giúp suy luận rộng sang những giống loài họ hàng ở độ sâu, đồng thời nghiên cứu sâu hơn về môi trường, với điều kiện là luôn nhớ đến các khác biệt so với vực thẳm thực sự, nhất là áp suất và kích thước của địa điểm. Các chủ đề nghiên cứu thật rộng lớn. Ba nhà khoa học vừa khám phá ra một loài bọt biển mới màu trắng, bám vào đá và lan rộng ra bằng những sợi tia. Đó là một loài bọt biển nhện chưa hề được mô tả.

Chỉ còn việc hy vọng rằng đừng có một tay thợ lặn nghiệp dư nào đến đấy để phá rối và làm hỏng địa điểm duy nhất thuộc loại này trên khắp thế giới.

Hình chỉ có tính minh họa.

Bơi - P6: Cảm giác nước và thả lỏng ở tốc độ cao

(tiếp theo và hết)
Cái mà HLV kia thấy là một phần trong phương pháp “bơi siêu chậm” của Tourestki. Tourestki giải thích phương pháp của mình bằng cách đi trong phòng theo cách bước chậm một cách cường điệu. Bằng cách chuyển động cực kì chậm, ông phải tập trung vào hoạt động của mỗi cơ một cách chính xác. Sự thăng bằng trở thành bắt buộc. “Con người có chiều hướng lảo đảo nhiều hơn khi chuyển động rất chậm, và họ phải liên tục chuyển trọng lượng để lấy lại thăng bằng”, ông nói. Điều tương tự được áp dụng ở hồ bơi, khi các VĐV có thể di chuyển một cách nhịp nhành ở tốc dộ rất chậm thì họ có thể di chuyển nhịp nhàng hơn ở tốc độ cao. Bơi siêu chậm cũng buộc VĐV phải tập trung vào động tác duỗi thẳng tay về phía trước càng xa càng tốt, để đạt được biên độ tối đa trong mỗi động tác và cải thiện khả năng thư giãn của VĐV ở tốc độ cao hơn. Khi bạn tuyệt đối chắc chắn rằng bàn tay và bàn chân bạn đặt đúng chỗ và đúng lúc thì trong các cuộc đua, các cử động điên rồ và sự lãng phí năng lượng sẽ ít hơn.Sự thư giãn thường bị xem nhẹ nhưng VĐV bơi lội vĩ đại người Mỹ Johnny Weissmuller đã từng nói “Bí mật lớn nhất của bơi sải là sự thư giãn ở tốc độ cao”. Tuorestki nói thêm “không phải mọi cơ bắp vận đông cùng một lúc, có một làn sóng các cơ co và nghỉ đồng thời”. Học cách thư giãn các cơ bắp không chỉ để tiết kiệm năg lượng mà còn để ngăn chặn mệt mỏi.

Tập luyện ở tốc độ chậm cũng giúp cho VĐV mài dũa trực giác quan trọng là “cảm giác nước” để đoán trước, điều khiển và lèo lái dòng chảy. Năng lực này được xem là năng lực thần bí của VĐV bơi, cũng như học sĩ mô tả “con mắt vàng” khi vẽ tranh. Đối với một VĐV bơi, “cảm giác nước” giúp họ biết khi nào họ tì nước chính xác với lòng bàn tay và kéo cơ thể về phía trước với lực cản tối thiểu.
Nếu bơi siêu chậm không giúp phát triển cảm giác này, Tuorestki sẽ thử cách thức đối nghịch bằng máy kéo. Máy này kéo VĐV di chuyển với tốc độ cao, vì thế họ tăng cường cảm giác về điều gì xảy ra khi họ đặt tay và chân chính xác. Nó cũng giống như khi bạn đặt bàn tay ở ngoài cửa sổ xe hơi khi xe đang chuyển động. Khi lòng bàn tay được giữ thẳng đứng, bạn cảm thấy lực đẩy của gió đẩy ngược tay bạn về sau, và khi xoay lòng bàn tay 90 độ, tay bạn sẽ cắt trong không khí.

Phương pháp của Tourestki để tối ưu hóa cái mà ông gọi là ba chữ “R”: Stroke Range (biên độ động tác), Relaxation (sự thư giãn) và Rhythm (nhịp điệu ). Nhịp điệu là yếu tố quan trọng làm giảm sự giật cục trong nước. Khi bàn tay của VĐV bơi sải kéo trong nước, tốc độ cơ thể di chuyển nâng cao, nhưng khi bàn tay rút khỏi mặt nước,tốc độ di chuyển lại giảm.Giống như động cơ một xilanh, điều này đưa đến chuyển động không đều. Biên độ thay đổi càng rộng, sự lãng phí năng lượng càng nhiều.

Những bài tập và phương pháp huấn luyện khác thường này dường như mang lại kết quả khả quan. VĐV của Toursetki không phí phạm nhiều năng lượng để tạo sóng.Ngoài những hiệu quả thấy rõ, công trình nghiên cứu của Sergei Kolmogorov, nhà khoa học đứng đầu đội bơi Nga, còn cho thấy kĩ thuật êm dịu của Popov cho phép anh ta tiêu thụ năng lượng ít hơn 30% so với những VĐV khác bơi cùng tốc độ.

Hình: Sara Campbell (nữ VĐV vô địch thế giới môn lặn vo độ sâu) đang luyện tập với "đuôi cá".

Bơi - P5: Lực cản thứ ba

Tạo sóng: Con người không có những lợi thế như cá heo. Kẻ sát nhân thật sự của các VĐV bơi lội là dạng lực cản thứ ba xuất hiện tại mặt phân cách giữa không khí và nước, gọi là lực cản sóng. Chuyển động dọc trên bề mặt nước chắc chắn tạo thành sóng. Nói theo cách tự nhiên, VĐV bơi đánh một khối nước phía trước họ văng lên ngược với trọng lực. Điều này không chỉ cướp đoạt năng lượng của VĐV mà khi VĐV bơi càng nhanh thì ảnh hưởng của nó càng lớn!
Vấn đề ở chỗ lực cản sóng nâng cao theo lập phương của sự gia tăng tốc độ bơi. Và nó trở nên tồi tệ hơn khi VĐV bơi giật cục hoặc chuyển động không đều, hoặc bơi nhấp nhô, hoặc chuyển động sang hai bên, bởi vì điều này làm lãng phí năng lượng nhiều hơn khi họ tạo sóng. Chính vì điều này, Tourestki tin rằng việc nâng cao tốc độ bằng cách chèo mạnh hơn là vô nghĩa khi vượt quá một giới hạn nào đó. Ông nói “lực chèo mạnh hơn chỉ taọ ra sóng cao hơn, chứ không tạo ra tốc độ nhanh hơn”.

Nếu bạn không thể bắt nước quy phục, Tourestki cho rằng học cách làm thế nào để tránh tác động trở ngại của nó thì tốt hơn. Đầu tiên, giảm ma sát với nước là điều quan trọng. Đối với các VĐV bơi lội, điều này có nghĩa là họ phải tự làm thuôn dòng với các mẹo như nhấn đầu và ngực vào nước, xoay mình từ bên này sang bên kia trong mỗi động tác. Để tránh sự cản sóng, Tourestki buộc VĐV của mình phải loại trừ sự giật cục trong mỗi động tác. (Một trong những hậu quả kì lạ của lực cản sóng là nó trừng phạt những VĐV thấp bé nhiều hơn VĐV cao lớn). Để đạt được kĩ thuật làm giảm lực cản, VĐV của Tourestki được huấn luyện để cải thiện sự thăng bằng, sự chuyển động và cảm giác nước. Trọng tâm huấn luyện đặt vào chất lượng thành tích hơn là khối lượng bơi. Quan điểm của ông là với sự lập lại liên tục, những chuyển động được tập luyện chính xác trở thành bản chất thứ hai – giống như phản xạ.

Để thực hiện chính xác phương pháp huấn luyện này, đòi hỏi phải có sự chú ý tỉ mỉ đến từng chi tiết. Tuorestki nói “Nếu bạn không thể thực hiện kỹ thuật thật chính xác thì không nên thực hiện một điều gì cả”. Ông thà để VĐV thực hiện một ít chuyển động nhưng chính xác hơn là thực hiện nhiều chuyển động không chính xác. Tourestki thường xuyên trao đổi với nhau về thuật ngữ ”trí nhớ bắp thịt”. “Trong tập luyện, nếu bạn không đạt chỉ tiêu về thành tích thì hãy thực hiện việc bơi của mình với động tác đúng càng nhiều càng tốt”.

Rất nhiều thời gian dùng vào việc kỹ thuật chính xác trước khi lấy chuẩn Olympic. Klim, Popov và các VĐV còn lại trong đội của Tourestki có những giáo án tương đối nhàn nhã, mặc dù họ vẫn phải bơi khoảng 70 km một tuần. Đối với người ngoài cuộc, phương pháp huấn luyện của ông dường như rất kì lạ. Huấn luyện viên người Mỹ, Bill Irwin một lần đã trò chuyện với phóng viên “Popov bắt lập lại nhiều lần với sự chú ý vào động tác: chính xác – chuyển động ổn định – đều – đẹp. Trong suốt ba tuần tôi không thấy anh ta thực hiện một vòng nào bơi cật lực”.

Hình: dĩ nhiên đàn cá không cần quan tâm tới lời khuyên của Tourestki.
(nếu các anh/chị/cháu cần trao đổi riêng với chúng tôi, xin mời vào chiquang.ha@gmail.com).

Bơi - P4: Đừng tăng tần số quạt nước (Tourestki)

Tourestki nói có hai cách để bơi nhanh hơn: nâng cao lực quạt nước hoặc làm giảm lực cản nước. Cả hai cách đều liên quan đến kỹ thuật nhưng theo ông cách thứ hai tốt nhất.

Để có thể "chèo" được trong nước nhanh hơn, bạn phải tăng tần số động tác. Nhưng ở đây có một vấn đề, Tuorestki nói, bạn sẽ nhanh chóng bị hụt hơi. Ông trích dẫn một đoạn trong cuốn sách ưa thích nhất của mình, Fish Swimming của nhà động vật học John Videler thuộc trường ĐH tổng hợp Groningen Hà Lan, trong đó nêu rằng sự tiêu hao năng lượng trong nước tăng theo lập phương tốc độ động tác. Nói cách khác, nếu bạn tăng tốc đô quạt nước lên gấp đôi thì năng lượng bạn tiêu hao sẽ tăng lên gấp tám.

Hơn thế nữa, nâng cao tốc độ chắc chắn làm cho động tác quạt nước ngắn hơn. Hãy quan sát phần lớn các loài động vật xử lí như thế nào. Khi muốn di chuyển nhanh hơn, chúng tăng độ dài từng chuyển động. Trong băng hình video: các chú ngựa tăng tốc độ bằng cách tăng độ dài của mỗi bước chạy, chứ không phải tăng số bước chạy mỗi giây. Kangoroo cũng thực hiện điều tương tự trong mỗi bước nhảy trên hai chân của mình. Tourestki tin rằng các VĐV bơi cũng phải thực hiện diều tương tự như những động vật đã làm, duỗi dài động tác về phía trước càng xa càng tốt để có đoạn “kéo nước” dài nhất trong mổi động tác. Huy chương vàng đầu tiên của Popov tại Olympic Barcelona năm 1992 đã cung cấp bằng chứng hỗ trợ cho cách tiếp cận này. Khi Popov đánh bại tay bơi người Mỹ Matt Biondi, Popov hoàn thành cư ly chỉ với 33 động tác so với 36 động tác của Biondi.

Nếu nâng cao tần số động tác không phải là câu trả lời tối ưu thì quạt tay mạnh hơn và ủi trong nước có tác dụng không? Cho đến thập kỉ 80, các VĐV và HLV đều nhắm vào việc nâng cao sức mạnh. Họ lấy cảm hứng từ các mô hình cơ học như cánh quạt máy bay và bánh guồng tàu thủy. VĐV bơi điển hình có vai to như VĐV cử tạ và chú trọng các buổi huấn luyện cự ly dài. Theo HLV nổi tiếng Cecil Colwin, tác giả quyển sách "Bơi lội bước vào thế kỉ 21"(Swimming into the 21th century), thì khoa học “đã nhắm hướng sai lầm vào việc tranh đua với các chuyển động của các cánh quạt, thay vì đi vào quy chế hoạt động tự nhiên của chim trời, cá nước”. Tourestki đồng ý với Colwin, vì những lý do dựa vào vật lý học. Thủy động học cho chúng ta thấy rằng lực cản phụ thuộc vào hình dạng và ma sát. Ví dụ cá heo có thể bơi nhanh vì hình dạng thuôn dòng và lớp da được thiết kế để giảm lực cản ma sát tối đa.

(Hình: không liên quan tới bài viết)

Bơi - P3: kĩ xảo bơi trườn sấp

Bơi Krun (bơi trườn sấp, bơi "tự do", bơi sải) là môn bơi có hiệu suất cao nhất trong 4 môn bơi, đồng thời nó hỗ trợ kĩ thuật tốt nhất cho dân scuba diving.

Chữ tắt: PLực - phát lực; Lỗi TG - lỗi thường gặp của đa số những người không chuyên nghiệp.

1. Nguyên tắc giảm lực cản của nước:

a/ Đầu luôn thẳng với thân mình và “cố định” vào vai.

b/ Đỉnh đầu là mũi thuyền: bạn luôn thấy đỉnh đầu rẽ nước.

c/ Khi bơi, tuy cơ thể lắc qua lắc lại quanh trục cơ thể (như con thuyền lắc lư theo chiều ngang trong khi tiến) nhưng phải luôn thẳng với hướng tiến và luôn song song với mặt nước.

d/ Từng bộ phận của cơ thể thẳng với hướng tiến và cố gắng duỗi thẳng tay chân, trừ bộ phận đang PLực hoặc chuẩn bị PLực.

2. Kĩ xảo (bơi là a/ làm nổi và b/ tiến về phía trước).

2.1. Chân – hãy coi toàn bộ chân là cây gậy dẻo và bạn cầm phần gốc vụt nó xuống:

Chân thẳng như vũ nữ balê, bạn dùng hông-đùi và lợi dụng lúc lắc người để “vụt” chân xuống (lỗi TG: đầu gối bị gập; không lắc người; dùng cẳng chân để vụt; vụt quá sâu, quá mạnh).
Khi đó cổ chân sẽ “tự động vụt” theo nhịp của chân (lỗi TG: cổ chân bị gập, cổ chân không chịu vụt theo chân).

2.2. Tay – hãy coi cơ thể là thuyền, từ đỉnh ngón tay đến cùi chỏ là mái chèo (lỗi TG: cổ tay bị gập):

a/ Chu kì trước kết thúc: tay đang ở vị trí duỗi thẳng.

b/ Chuẩn bị PLực: tay quạt xuống và cùi chỏ gập dần thành góc 120 độ (lỗi TG: cùi chỏ thẳng), và:

c/ PLực: quạt chéo vào lòng để ôm nước (lỗi TG: quạt thẳng xuống; quạt quá mạnh),
rồi hơi “quẹo” ra (theo hình chữ “S”)
(lỗi TG: cùi chỏ bị hạ thấp).

d/ Khi mái chèo tới ngang hông thì thôi PLực (lỗi TG: vẫn quạt tiếp),
bạn rút tay lên khỏi mặt nước y như rút tay ra khỏi túi quần và đưa lên trời (lỗi TG: gập tay lại và đưa ra phía trước).

a/ Khi tay xuống nước, cánh tay thẳng với hướng tiến cho tới khi vào chu kì sau (lỗi TG: vội vàng chúc tay xuống).

2.3. Thở: Hít vào khi trong lúc cơ thể nổi chếch lên và miệng vừa lên khỏi mặt nước (lỗi TG: ngước mặt lên thở).

2.4. Tại sao phải PLực như thế:
Không phải bạn dùng tay đẩy nước về phía sau để tiến lên, mà tay bạn tạo dòng xoáy để sinh ra động lực (như dòng xoáy của chân vịt tàu thủy),
Vì vậy đường đi của bàn tay phải theo hình chữ “S”.
Khi cơ thể lắc qua lắc lại đã “vô tình” làm chân (tuy với bạn chỉ là ve vẩy lên xuống) chuyển động theo hình chữ “C”, tạo thêm dòng xoáy cho cơ thể.
Xin nhắc lại là bạn sẽ hoàn toàn sai lầm khi bạn cố gắng đẩy nước về phía sau để tiến lên.

3. Ưu nhược điểm:
Bơi krun ít bị sức cản của nước nên tiết kiệm sức nhưng do chân “vụt” liên tục để giữ nổi nên sẽ mau mỏi hơn bơi ếch. Tuy nhiên, nếu bạn đúng kĩ thuật thì sẽ “bơi dai” hơn bơi ếch.

Bơi - P2: quyết định là kĩ thuật chứ không phải thể lực

Vận động viên ở nhiều bộ môn thể thao có khuynh hướng xem bơi lội là một môn thể thao cần phải bơi đi bơi lại nhiều vòng hồ hoặc tập nặng hơn nữa. Kinh nghiệm chạy bộ và chạy xe đạp khiến bạn nghĩ rằng tập nhiều hơn là cách thức để đạt thành tích tốt hơn trong bơi lội. Nhưng bơi lội lại có nhiều điểm chung với những môn thể thao kỹ năng như quần vợt và lướt ván hơn. Có 3 lý do:

• Chính môi trường nước tạo nên sự khác biệt trong bơi lội. Nước cướp đoạt năng lượng và tính hiệu quả của VĐV. Cứ mỗi động tác bạn thực hiện thì nước lại hãm lại, cố gắng kéo bạn ngừng lại và lấy trộm năng lượng của bạn.

• Hãy suy nghĩ về điều này: nếu bạn đứng trên mặt đất và bật cao lên thì bạn đốt mất khoảng 10 calories. Chín trong số 10 calories này có tác dụng trực tiếp vào việc nâng bạn lên khỏi mặt đất. Chỉ có 1 calories bị mất vì sự hơi thiếu hiệu quả của nỗ lực cơ bắp. Bởi vì cơ co gây nên sự ma sát và điều đó tạo nên nhiệt - nguyên nhân của hiện tượng chảy mồ hôi khi có sự nỗ lực gắng sức – vì vậy một số năng lượng bị mất đi do sự thải nhiệt. Trái lại, khi bạn xuống nước và bơi một vài động tác, đốt cháy 10 calories thì chỉ có một calories có tác dụng trực tiếp vào việc đưa bạn chuyển động về trước; 9 calories khác sẽ bị mất đi do năng lượng hao phí vào việc chống lại lực cản của nước.

• Nước là một vật trung gian có tác dụng vô hiệu hóa người nào đang chuyển động trong nó, và bản chất của vật trung gian này làm cho bơi lội trở thành vấn đề nan giải khó giải quyết hơn nhiều so với chạy bộ và đạp xe. Hãy so sánh nó với chạy bộ. Một người chạy bộ, với mỗi sải chân, đạp vào một điểm tựa rắn khi chuyển động về trước xuyên qua làn không khí mỏng. Vận động viên bơi, trái lại, với mỗi động tác phải đạp tựa vào chất lỏng dường như không có gì để bấu víu ngoại trừ việc nó cuốn bạn đi khi bạn cố gắng chòi đạp vào nó. Và để tăng thêm độ khó cho bạn trong việc đẩy cơ thể tiến về trước, bạn phải đẩy mạnh cơ thể mình xuyên qua một vật trung gian có độ đậm đặc gấp 1.000 lần không khí. Đối với một người chạy bộ, điều này tương tự như việc cố gắng chạy ngược gió mạnh cấp 8.

Nước rất hiệu quả trong việc cướp đoạt sự hiệu quả của chúng ta. Các nhà khoa học đã ước lượng rằng (thậm chí) có những VĐV trình độ thế giới có lẽ chỉ đạt khoảng 9% hiệu quả cơ học, nghĩa là có 91 calories trong mỗi 100 calories bị đánh mất bởi lực cản của nước và nỗi khó khăn của việc quạt tay trong môi trường lỏng. Những VĐV mới tập có thể chỉ còn khoảng 1 hoặc 2% hiệu quả, nghĩa là có khoảng 99 trong mỗi 100 calories bị nước cướp mất.

Chính vì hiệu quả động tác là một nhân tố lớn như vậy nên những thành tích của những VĐV bơi trình độ thế giới phụ thuộc xấp xỉ 70% vào tính hiệu quả, tính kinh tế của kỹ thuật và sự phối hợp giữa tư thế cơ thể và các chuyển động của động tác, và chỉ có 30% VĐV dựa vào nhân tố sức mạnh và trạng thái thể lực. Đối với những VĐV ít kinh nghiệm hoặc có kỹ năng kém hơn, có lẽ 90% hoặc hơn, thành tích của họ sẽ được quyết định bởi sự hiệu quả hay không hiệu quả của chuyển động trong nước, trong khi chỉ có ít hơn 10% được quyết định bởi tình trạng thể lực của họ.

Chính vì vậy, nếu bạn có thể bơi một phần tư dặm trong 10 phút, nhưng muốn cải thiện thành tích còn 9 phút thì chỉ khoảng 5 đến 10 giây có thể được rút ngắn do có thể lực tốt hơn, còn 50 đến 55 giây sẽ đến từ việc học cách chuyển động trong nước như thế nào cho hiệu quả hơn.

Hiệu quả động tác cao hơn là sự kết hợp của 2 nỗ lực: tối thiểu hóa lực cản và tối đa hóa hiệu quả lực tiến về trước, trong đó tối thiểu hóa lực cản là quan trọng hơn.

Bơi - P1: hãy tập bằng ống thở ở phía trước (ống thở ngậm phía trước)

(Martha Capwell)

Vì nó nâng cao công suất phổi của bạn. Không khí đi qua ống thở làm kéo dài khoảng cách bạn phải đưa nó vào trong phổi, điều nầy kích thích các cơ gian sườn hổ trợ cho cơ hoành, đẩy sự hô hấp của bạn lên một hoặc hai nấc cao hơn. “Tôi là một vận động viên bơi lão thành,” Clark Campbell, huấn luyện viên phó của đội bơi nam trường Đại học tổng hợp Minnesota nói, “và tôi thở dưới nước mạnh hơn nhiều từ khi tôi tập với ống thở ngậm phía trước.”

Tập luyện thiếu dưỡng khí (Hypoxic training)

Một cách thức khác mà ống thở buộc phổi của bạn phải luyện tập thì dường như mâu thuẩn với ý ban đầu: thở thông qua ống thở trong lúc bơi rất giống với bơi nín thở - cái thường được biết đến như dạng tập luyện thiếu dưỡng khí. Điều đó nghe có vẻ như do chúng ta ở dưới mặt nước quá lâu, nhưng nó gợi lại những giờ thể chất ở trường cấp hai: khi bạn thở ra, bạn thổi ra ngoài CO2. Khi bạn nín thở, bạn giữ khí CO2 trong cơ thể bạn. Với một cái ống thở, bạn thực hiện cả hai.
Cứ giữ lấy khí CO2 sẽ có cảm giác không tốt, nhưng bạn thực hiện khá nhiều việc giữ hơi trong lúc bơi, đặc biệt trong lúc lướt và đập chân sâu dưới nước sau khi vòng ngoặc. “Bơi ở tốc độ ưa khí với một ống thở cũng giống như đang tập luyện thiếu dưỡng khí, chỉ vì bạn không thể thổi tất cả khí CO2 ra khỏi ống thở,” Campbell nói, “Có nghĩa là bạn hít nó ngược trở lại, và điều nầy giúp bạn nâng cao khả năng chịu đựng khí CO2. Tôi cho rằng năng lực xử lý CO2 là một trong những lợi thế của các vận động viên cấp cao.”
Peppo Biscarini, nhiều lần vô địch thế giới về bơi chân vịt và nhảy cầu tự do, cũng có cùng suy nghĩ như vậy. Nhưng ông tin rằng việc chịu đựng CO2 mang ý nghĩa về mặt tinh thần và tâm lý hơn về mặt sinh lý, cho dù bạn có biết để thực hiện điều đó hay không. Biscarini, huấn luyện viên bơi chân vịt và cố vấn cho Navy SEALS, cho rằng CO2 tích tụ sẽ kích thích hệ thần kinh gia tăng lọc máu bằng oxy để giảm lượng carbon trong dòng máu. “Nếu bạn tập luyện với ống thở, bạn sẽ có sự trao đổi không khí sâu hơn và hiệu quả hơn so với khi bạn không dùng ống thở - tất cả những điều đó sẽ nâng cao năng lực của bạn đối với sự thiếu hụt oxy,” Biscarini nói.
Khi bạn nâng cao khả năng chịu đựng khí CO2, bạn có thể cũng gia tăng ngưỡng lactat của bạn - là điểm mà tại đó lactat tích lũy trong các cơ đang vận động nhanh hơn so với khả năng cơ thể có thể thanh lọc chúng. Cho dù ngưỡng lactat của bạn không được nâng lên thì việc tập luyện với ống thở có thể giúp bạn đối phó với sự khó chịu do việc tích lũy lactat mang lại.

Sự thăng bằng tốt hơn

Tất cả việc thảo luận về CO2 có thể gây khó hiểu. May thay, có những lý do khác, đơn giản hơn để đưa ống thở vào thói quen tập luyện của bạn. Theo Debbie Potts, huấn luyện viên trưởng của câu lạc bộ các môn thể thao dưới nước Mission San Jose ở Fremont, California, nó giúp bạn thăng bằng và cải thiện kỹ thuật bơi. “Bơi với ống thở ngậm phía trước giữ cho đầu của bạn tốt hơn và cột sống thẳng“ - cô ta giải thích. “Vòi hơi dạy cho vận động viên cảm giác được tư thế thân người nằm thẳng đúng đắn. Nếu họ không phải xoay đầu để thở, họ có thể cảm nhận được cảm giác kiểu bơi liên tục, không đứt quãng như thế nào”. Một lý do phụ: ống thở củng cố sự thuôn dòng. “Khi bạn xoay vòng lộn, bạn phải khóa đầu ống thở vào giữa cẳng tay duỗi thẳng để ngăn cản sự dao động. Điều nầy đặt bạn vào trong tư thế thuôn dòng đúng đắn sau mỗi lần quay vòng,” Biscarini nói.
Đối với các vận động viên bơi tự do (trườn sấp, krun - NST), một ống thở ngậm phía trước có thể là một vật làm cho họ tỉnh ngộ thực sự. Nó cho họ một cơ hội độc nhất để nhìn thấy cả hai bàn tay thực hiện việc tì - và - kéo nước; nhiều người sử dụng ống thở lần đầu tiên, những người chưa bao giờ thở hai bên, vô cùng kinh ngạc khi thấy bên bàn tay và cánh tay không thuận yếu hơn như thế nào. “ống thở thật sự cải thiện sự thăng bằng của kiểu bơi vì nó loại trừ những cử động nghiêng sang bên khi thở,” Campbell nói. “Nó cho phép đầu bạn giữ ổn định khi bạn học cách bơi đều ở cả hai bên. Những vận động viên bơi tự do lơ đãng không trượt về trước trên bàn tay của họ, nhưng họ có thể chú ý nhiều hơn về cả động tác tì nước và động tác kéo nước với ống thở. Một khi bạn đã có cảm giác tốt, bạn có thể thực hiện đúng động tác khi không có ống thở.

Một hang động ngầm khác thường (P1)

Đó là một thế giới khác thường, một” phòng thí nghiệm” thiên nhiên chỉ cách mặt nước 15m. Ngoài khơi Marseille (Pháp), một hang động ngầm dưới nước đã bất chấp mọi định luật của tự nhiên. Lạnh lẽo, khắc nghiệt, nó chứa các loài sinh vật thường chỉ sinh sống ở các vực thẳm dưới đại dương. Đó là nơi làm việc của các nhà khoa học Nicole Boury-Esnault, Jean-Georges Harmelin và Jean Vacelet ở Trung tâm Hải dương học Marseille.

Dưới làn nước sâu, một con quái vật đang bắt mồi : trong vài ngày nữa, con mồi sẽ chẳng còn lại gì vì đã bị tiêu hóa hết. Con quái vật chỉ dài 2cm, nhưng đó là một con ác thú, thách thức tất cả mọi định luật khoa học : đó là một con bọt biển. Nhưng không phải là loài bọt biển bình thường. Về nguyên tắc, nó phải giống như các đồng loại, tức là lọc nước biển để hút ra những phiêu sinh vật dinh dưỡng. Nhưng con này lại ... ăn thịt. Nó bám trụ trong một cái hang chỉ cách mặt nước vài mét, nhưng lại là một thế giới của vực thẳm : lạnh buốt và không hề có ánh sáng.

Lao người xuống làn nước ấm, ngay cạnh vách đá thẳng đứng, và chúng tôi nhận ngay ra lối vào hang ở độ sâu 15m. Cửa hang khép lại theo hình kim tự tháp trên đầu chúng tôi. Bọt biển, san hô đỏ, cá lịch, tôm và sứa gorgone, đủ cả. Trang bị 2 bình dưỡng khí, đầy đủ dụng cụ, chúng tôi cảm thấy thật kỳ cục. Chẳng có gì để dự đoán rằng bên trong là cả một thế giới khác. Nhiệt độ nước hạ xuống 100 C, tăm tối hoàn toàn. Chúng tôi rời khỏi Địa Trung Hải để đi vào thế giới của vực thẳm. Trang bị của chúng tôi hóa ra lại hữu ích.

Trong cái hang chỉ dài hơn 120m, các điều kiện giống như ở độ sâu 1.000 đến 2.000m, ngoại trừ áp suất. Độ dốc xuống của hang khiến cho nước lạnh bị giam hãm bên trong, không có sự chuyển động và nhiệt độ luôn không đổi quanh năm (130 C), và tất nhiên là tối đen như mực. Chỉ có một sơi dây do các nhà nghiên cứu giăng trên trần hang nối liền chúng tôi với cửa ra.

Dưới nền hang, một lớp bùn che phủ 700m2 của hang. Chỉ một cử động nhẹ cũng khiến bùn bốc lên mù mịt. Chúng tôi phải giữ thăng bằng thật hoàn hảo, lách qua những vách đá và không chạm vào bất cứ gì. Chúng tôi chỉ là khách tham quan của một đền đài khoa học đích thực.
(còn nữa)

(Hình chí có tính minh họa)

Dưới đáy biển, tại sao chúng ta nhìn các vật cứ mờ mờ ảo ảo

(sưu tầm).

Nếu chiết suất của mắt bằng chiết suất của môi trường thì kẻ đó sẽ không nhìn thấy các vật xung quanh.

Chiết suất của nước là 1,34 còn chiết suất của mắt người, gồm:
Màng cứng và thủy tinh dịch là 1,34
Thủy tinh thể là 1,43
Thủy dịch là 1,34

Chiết suất của thủy tinh thể của mắt chúng ta chỉ lớn hơn chiết suất của nước một chút (khoảng 1/10), do đó ở dưới nước, tiêu điểm mà ánh sáng hình thành ở trong mắt người sẽ lùi về phía sau võng mạc, cho nên ảnh hiện trên võng mạc sẽ bị mờ làm cho người ta khó nhìn rõ những vật xung quanh. Chỉ những người cận thị nặng mới có thể nhìn rõ các vật ở dưới nước.

Vậy dưới nước, con người có thể nhờ vào những kính chiết quang “mạnh” để nhìn rõ các vật được không? Những loại kính làm bằng thủy tinh thông thường không thích hợp; chiết suất của thủy tinh là 1,5 nghĩa là chỉ lớn hơn chiết suất của nước (1,34) một chút. Những kính như thế sẽ khúc xạ ánh sáng ở dưới nước rất yếu. Cần phải sử dụng loại thủy tinh đặc biệt, có năng suất chiết quang cực mạnh, có chiết suất xấp xỉ bằng hai. Với loại kính này ta có thể nhìn tương đối rõ ở dưới nước.

Bây giờ chúng ta đã hiểu tại sao thủy tinh thể của cá lại lồi ra một cách đặc biệt: Hình cầu và chiết suất của nó là chiết suất lớn nhất trong tất cả những động vật mà chúng ta biết. Nếu không thế, loài cá có mắt cũng gần như không.

Lưu ý: Trong bài này, tác giả chỉ trao đổi với chúng ta về khả năng của mắt người, chứ chưa đề cập tới yếu tố khúc xạ, sự "phân tách màu sắc" và hàng loạt hiện tượng vật lý khác trong môi trường nước.

Hình: chim cánh cụt ở Nam cực

Tại sao thợ lặn không bị nước ép dẹp lép

Phát biểu của bác sĩ (sưu tầm):

Mọi vật chìm xuống nước đều chịu áp suất của nước. Áp suất này tỷ lệ thuận với độ sâu: khi độ sâu tăng thêm 10 m, áp suất sẽ tăng thêm 1 atm (xấp xỉ 1 bar), nghĩa là trên mỗi diện tích 1 cm2 cơ thể sẽ tăng thêm áp lực là 1 kg. Nếu thợ lặn xuống độ sâu 30 m, trên toàn bộ thân người đó sẽ chịu một áp lực tới 45.000 kg. Dưới áp lực lớn như vậy, anh ta có ép dẹp lép không?

Cấu tạo cơ thể người có trên 60% là nước nên nước bên ngoài không thể ép lại được. Đồng thời, khi lặn xuống độ sâu, không khí nén mà người đó hít vào có áp suất bằng áp suất mà nước tác dụng vào người đó, giúp đối trọng lại sức đè này.

Tuy áp lực nước không ép nổi thợ lặn, nhưng độ lặn sâu của con người là có giới hạn. Đó là vì làm việc trong môi trường cao áp, hít thở khí cao áp. Khí ôxi trong đó bị quá trình tuần hoàn của cơ thể sẽ tiêu hao hết, còn lại khí nitơ sẽ tan vào máu, cơ thể của người. Lượng hoà tan sẽ tăng lên theo sự gia tăng của áp suất khí và thời gian ở dưới nước. Nếu người thợ lặn nổi lên nhanh, do áp suất nước giảm, nitơ trong máu bị giãn nở nhanh tạo nên những bọt khí làm nghẽn mạch máu. Hiện tượng này giống như khi ta vừa mở nắp bình nước giải khát có ga.

Do các bọt khí làm nghẽn mạch máu nên có thể sinh ra bệnh do giảm áp. Vì vậy thợ lặn làm việc ở độ sâu phải lập phương án lặn, phải căn cứ vào các thông số sức khoẻ, thời gian lặn, độ sâu, nhiệt độ nước, … để điều chỉnh thời gian giảm áp. Cuối cùng là phải từ từ nổi lên để cho các bọt khí trong người có thể thuận lợi thoát ra ngoài.

Ý kiến của người sưu tầm:

“Từ từ nổi lên” là như thế nào? Một cách định tính, ta cần nổi lên với tốc độ không nhanh hơn tốc độ các bọt khí do ta tạo ra.

Nhưng là bọt khí nào? Khi nổi lên, ta sẽ tạo ra 2 loại bọt khí: 1 loại là bong bóng (bọt to) nổi lên ùng ục, loại kia là bọt li ti (như tăm cá) nổi lên với tốc độ luôn luôn ổn định. Một cách định tính, ta cần “bám theo” bọt li ti này, chứ "bám theo" theo bọt bong bóng thì ... hỏng. Không phải vô cớ mà PADI đã khuyên "(khi nổi lên, ta phải có ít nhất) 3 phút dừng tại độ sâu 5 m".

Truy tìm kho báu Hải tặc: P3 - Ly rượu nửa triệu USD

(tiếp theo và hết)

Giám đốc viện, Giáo sư Tiến sĩ Woren Riss, là một trong những chuyên gia hàng đầu thế giới trong việc nghiên cứu cổ vật từ đáy các đại dương. "Có vô số những cuốn sách viết về hải tặc thời cổ - Giáo sư W.Riss nói - Nhưng hầu hết đều dựa theo các truyền thuyết. Đây là lần đầu tiên chúng ta có thể mục kích một cỗ tàu hải tặc thực sự. Hiện viện chúng tôi đang xúc tiến để sớm hoàn thành những bản nghiên cứu đầy đủ về Whydah".

Suốt gần 3 thế kỷ qua, có rất nhiều người đã đi tìm kho báu và con tàu của Bellamy. Nhưng tên tuổi của Barry Klifford được ghi nhận là người tìm ra nó. Ông đã dày công bỏ ra 9 năm ròng lục tìm trong các kho lưu trữ, các thư viện về hải dương học cũng như các hiệu sách hiếm, tham khảo tra cứu các bản đồ, hải đồ vẽ tay cùng các tọa độ. Thật không dễ gì áp dụng các thông số từ thế kỷ 18 vào thực tại, bởi nhiều địa danh đã biến mất theo thời gian.

Hiện kho báu của tên “vua hải tặc” Samuel Bellamy được bảo quản trong một hầm sắt lớn thuộc Bank of New England. Hàng ngàn đồng xu bằng vàng và bạc được bảo quản trong các túi nhựa kín và được ngâm trong nước để tránh sự phá hủy của ôxy trong không khí.

Một đồng xu bạc cổ thời Bellamy có giá tới cả chục nghìn USD trên thị trường chợ đen. Một đồng tiền vàng Tây Ban Nha niên hiệu 1642 giá 50.000 USD. Một ly rượu bằng gỗ mun niên đại 1352 lên tới nửa triệu USD. Giữa các hiện vật là đồ trang sức, vũ khí, những đồ đồng lớn, đồng hồ mặt trời ... Kho báu đối với B.Klifford không chỉ là tiền bạc, tuy rằng theo luật định thì Klifford có quyền hưởng 75% tổng trị giá cổ vật, 25% còn lại thuộc tiểu bang Massachusetts nơi có tàu đắm.

"Tôi muốn giữ nguyên trạng cổ vật như gìn giữ di sản của gia đình. Được bảo quản những kỷ vật từ thời Bellamy đối với tôi còn quan trọng hơn là giữ tiền. Huyền thoại về Whydah và Bellamy cần phải được mọi người biết đến", nhà thám hiểm nói. Huyền thoại Bellamy, cũng như nhiều huyền thoại khác trong lịch sử thật thú vị cho những ai muốn khám phá nó. Samuel "Black" Bellamy vốn là một thủy thủ người Anh, từng sống một thời gian dài tại Cape Cod, cùng với người bạn Poll Williams đi tìm các kho báu giấu trên quần đảo Bahamas.
(hình minh họa)

Truy tìm kho báu hải tặc: P2 - Khẩu pháo bắn vào bão

(tiếp theo)

Barry Klifford (người chuyên buôn đồ cổ tàu đắm), người có công tìm ra kho báu sẽ được một phần tài sản kếch xù. Nhưng trước khi tập trung được mọi hiện vật dưới nước, Whydah phải mất nhiều thời gian cùng với khoản kinh phí trục vớt không nhỏ. "Một vài triệu USD phí tổn có thấm tháp gì so với mấy trăm triệu USD trị giá hiện vật? Sẽ tới một ngày...", B.Klifford cười nói suốt kể từ ngày tìm ra kho báu. “Nhưng sao ông không bán bớt một ít đồ vớt được đi để xúc tiến các công việc còn lại?”. "Ồ, không, tôi không cho phép đụng tới kho báu. Trước tiên tôi muốn mọi vật phải được nghiên cứu đã, bởi đây là những sản phẩm nghệ thuật vô giá...", Barry khảng khái đáp. Tuy có vài nhà tài trợ góp tiền giúp ông, bản thân Klifford cũng đã bỏ vào đây hàng trăm nghìn USD rồi. Ông buộc phải giới hạn các công việc của mình.

Nhà thám hiểm hiện đại thổ lộ: "Từ nhỏ, tôi luôn mơ ước về Whydah. Tôi cảm thấy con tàu này còn quan trọng hơn là kho báu nó mang theo. Gần 3 thế kỷ nay, dân chúng ở Cape Cod đã nghĩ ra hàng ngàn cách nhằm truy tìm kho báu của Bellamy. Chú tôi cũng là một người trong số đó. Ông kể cho tôi nghe huyền thoại về Whydah lần đầu khi tôi mới lên 8 tuổi và nó cứ ám ảnh tôi suốt. Nguồn tin đầu tiên tôi biết được về Whydah qua các báo cáo lưu trữ của Siprien Suntek, người được nguyên Thống đốc bang Massachusetts cử đi tìm kho báu Whydah hồi cuối thập niên 20 thế kỷ XVIII. Tôi đã tự nhủ nếu tìm được Whydah, tôi sẽ lập một bảo tàng về cướp biển, để các thế hệ tiếp nối có thể thấy tận mắt những hiện vật lừng lẫy một thời, để mà suy ngẫm ...".

Khẩu thần công mà nhóm thợ lặn mục kích dưới nước cũng chính là khẩu súng đã bắn vào bão trước khi tàu chìm. Hai thủy thủ sống sót sau đó kể lại rằng, Bellamy khi ấy quá phẫn uất đã cho thần công khạc đạn khắp nơi: vào bão, vào sóng biển, vào sấm chớp để trả thù những thế lực đã nhấn chìm chiến hạm Đô đốc. Họ khai trước phiên tòa ở Boston và được xử trắng án vì lí do bị buộc phải phục dịch trên tàu. Nếu bị quy tội cướp biển, họ sẽ bị treo cổ.

Barry Klifford đã nhảy cẫng lên khi vớt được đồng xu Tây Ban Nha đầu tiên từ dưới nước. Ông kể lại: "Tôi giữ chặt nó trong tay và nhìn thật kỹ. Trên đó có khắc dấu chữ thập bằng bạc và niên hiệu 1684. Từ giây phút này, huyền thoại Whydah đã biến thành thực tế. Tôi không bao giờ quên được khoảnh khắc ấy: vòm trời đen kịt, mặt biển còn đen hơn, ở giữa là từng đàn hải âu trắng". Đồng xu Tây Ban Nha nói trên chỉ là một trong hàng nghìn đồng xu cổ được vớt lên từ Whydah. Kho báu nằm cách Welflee độ 400m, dưới độ sâu 7,5m nước. Whydah bị một lớp cát đáy biển dày khoảng 2m phủ lên. B.Klifford và đội thợ lặn 9 người thuộc con tàu khoa học mang tên Đức vua West UK Exsplorer đệ nhị chuyên khảo sát đáy biển, đã làm việc dưới sự chỉ đạo của Viện Nghiên cứu Lịch sử và Khảo cổ Đại dương, có trụ sở tại Hải cảng Bristol (tiểu bang Maine).
(còn nữa)
Hình minh họa: huyền thoại về một nữ Tướng hải tặc.

Xác tàu đắm ở Việt nam

Xác tàu đắm ở Bình Thuận là con tàu thứ 5 được Việt Nam khai quật khảo cổ học thành công. Bốn tàu khai quật trước đó ở Cù lao Chàm (Hội An), Hòn Cau (Bà Rịa - Vũng Tàu), Kiên Giang và Cà Mau. Trong đó, tàu cổ Cà Mau suýt gây rắc rối ngoại giao, dẫn đến buổi tọa đàm do Hội Khoa học lịch sử và Bảo tàng Lịch sử Việt Nam tổ chức tại Hà Nội tháng 4/2003 với sự có mặt của Đại sứ Vương quốc Hà Lan về lai lịch con tàu. Ban đầu, một số người cho tàu đắm Cà Mau là tàu Alblasserdam của Hà Lan. Nếu đúng như thế, theo luật Hà Lan (đã được quốc tế công nhận) số cổ vật trục vớt từ tàu đắm sẽ thuộc tài sản của đất nước này.

Nhưng cuối cùng, các nhà khảo cổ học, sử học Việt Nam và Hà Lan đã xác định tàu cổ Cà Mau chính là một tàu buôn của Trung Quốc chứ không phải tàu Alblasserdam. Vì vậy, đến nay Alblasserdam vẫn nằm trong danh sách những con tàu chưa biết vị trí bị chìm cụ thể ngoài biển Đông. Nó mất tích trên vùng biển Việt Nam cách đây 270 năm. Một nghi vấn khác là tàu đã chìm gần bờ biển Trung Quốc. Nhưng tất cả vẫn ở dạng thông tin tham khảo. Để đưa ra những chi tiết liên quan đến Alblasserdam và một số tàu mất tích khác, GS John Kleinen thuộc Trường Đại học Amsterdam (Hà Lan) đã dự tọa đàm. Nội dung trình bày của ông được nêu trên tạp chí Xưa và nay và đưa vào chuyên đề Nam Bộ đất và người, mới ấn hành và phổ biến tập 3 trong Ngày hội Sử học tại TP Hồ Chí Minh trước Tết Ất dậu 2005 vài hôm, với tựa Tàu đắm ở Cà Mau có liên quan gì với Hà Lan? do Đức Hạnh dịch. Tài liệu này cho biết tàu Alblasserdam 600 tấn đóng năm 1725, đã vận chuyển hàng hóa, đi lại trên biển Đông suốt gần 10 năm trước khi bị mất tích khoảng ngày 14/7/1735. Cùng số phận với nó, có các tàu khác của Hà Lan như Keizerin 200 tấn, chở đồ gốm sứ, mất liên lạc trong vùng biển Việt Nam kể từ ngày 29/10/1636, nay vẫn chưa tìm ra tọa độ đắm. Một tàu khác - Gouden Leeww 330 tấn "bị chìm tại quần đảo Con Hổ ngoài vịnh Bắc Bộ" năm 1674 sau 8 năm hoạt động hàng hải.

Những tàu trên mất tích do nhiều nguyên nhân, như bị cướp biển tấn công, bão tố, sóng thần, hỏa hoạn, hoặc trọng tải quá nặng và nghiêng chìm. May mắn thoát khỏi những tai họa ấy, theo GS John Kleinen, phải kể đến hai con tàu Quinam và Zceburg hành trình từ Đài Loan tới Việt Nam năm 1633 do thuyền trưởng Williem Jacobsz Coster chỉ huy. Khi vào vùng biển miền Trung, hai con tàu gặp phải thời tiết xấu, sóng cao và gió lớn, đẩy chúng ra hai hướng khác nhau. Một tàu vội vàng cập bến Hội An ngày 16/11 năm ấy.

Tàu kia, chiếc Quinam, mãi 13 ngày sau mới cập cảng Touranne (Đà Nẵng) hôm 29/11, với thủy thủ đoàn và hàng hóa an toàn. Song một số trường hợp không tránh khỏi cái chết như các thủy thủ tàu Grootebroek 240 tấn. Khi bị một thuyền buồm Bồ Đào Nha tấn công ngoài khơi Đàng trong gần Pracel, tức quần đảo Hoàng Sa, tàu đã có 9 người mất tích và 13 người khác, trong đó có thuyền trưởng Huijch Jansen - Block, đã thoát đi trên một con thuyền nhỏ với số ít hàng hóa. Sau đó, họ quay lại nơi tàu bị nạn để vớt 56 người còn lại và 4 hòm tiền, rồi cập bến Hội An "nhập đoàn cùng các tàu Bommel, Gos và Zeeburg đã vào đây tránh bão để cùng về Batavia, rất nhiều tiền bị bỏ lại Hội An. Thiệt hại của con tàu tính khoảng 23.580 reals và rijksdaalders". Còn tàu Kemphaan 100 tấn của Công ty Đông Ấn Hà Lan - do Kornelis Hendriksz Denijs chỉ huy rời Galle (Tích Lan) ngày 17/12/1632 để tới Đài Loan. Khi quay lại Batavia, tàu bị đâm vào bờ ở Đàng trong ngày 22/10/1633 với số hàng hóa và 18 khẩu đại bác trên tàu.

Những tàu Hà Lan, theo GS John Kleinen đã tham gia giao thương hàng hải ở Đông Nam Á những thế kỷ trước, họ cạnh tranh với "những nhà hoa tiêu giỏi nhất thế giới phương Tây" của Bồ Đào Nha và Anh, để "buôn bán đồ gốm, lụa tấm và đồ sơn mài. Người Xiêm (Thái Lan), Nhật Bản và Trung Quốc cũng tụ tập giao thương tại Phố Hiến. Ở đó, những kho hàng được dựng lên để mua lụa, đồ gốm sứ (...). Từ 1604 - 1657, trên 3 triệu món đồ sứ Trung Hoa đã tới châu Âu". Số đồ sứ xuất khẩu có cả những sản phẩm gốm của Việt Nam, Thái Lan, Nhật Bản chuyển xuống cảng qua trung gian của giới thương gia Hoa kiều. Giữa mối giao thương phồn thịnh và “đa quốc gia” ấy, đã nảy nở mối duyên giữa một "chàng rể” quốc tịch Hà Lan với một phụ nữ Đàng ngoài. Đó là "viên chức Hendrik Baron - Giám đốc kho hàng tại Hội An suốt những năm 1650 và Phố Hiến từ 1659 - 1663". Baron được phép ra tận Thăng Long, nơi ông gặp một "đóa hồng Việt Nam" tiền định, trong một chuyến hàng gốm sứ có màu xanh cobalt.

Truy tìm kho báu Hải tặc: P1 - Chiến hạm Đô đốc

Một vệt tối thẫm hiện ra dưới ánh đèn rọi khiến nhóm thợ lặn rùng mình. Một quái vật dưới đáy đại dương chăng? Rồi thấp thoáng một miệng súng thần công của tàu chiến cổ. Lần đầu tiên trong suốt 3 thế kỷ trở lại đây, người ta đã tìm được một kho báu bị chìm dưới đáy biển đáng giá nhất.


Nhà thám hiểm hiện đại Barry Klifford đã tìm ra vết tích của con tàu Whydah, được mệnh danh là "chiến hạm Đô đốc" của tên cướp biển khét tiếng trong thế kỷ XVIII Samuel Bellamy, hay còn được gọi là "Sam đen", hoặc "vua hải tặc". Whydah bị bão đánh đắm đầu năm 1717 ở ven vùng nước gần Welflee (tiểu bang Massachusetts, Hoa Kỳ). Đây chính là kho báu lớn nhất được tìm thấy cho tới nay ven hải phận nước Mỹ, với tổng trị giá ước tính lên đến 400 triệu USD.

Ý nghĩa lịch sử còn to lớn hơn, bởi Whydah là con tàu cướp biển đầu tiên được tìm thấy dưới đáy đại dương trong tình trạng nguyên vẹn chưa bị sứt mẻ gì cả. Thực tế là trước đó chưa ai khám phá ra nơi này. Cho tới nay, mọi điều chúng ta biết về bọn hải tặc thời trước chỉ là những điều giả tưởng, huyền thoại hay những sản phẩm điện ảnh do Hollywood hư cấu.

Qua nghiên cứu Whydah, các nhà khoa học có thể hiểu rõ hơn về thế giới cướp biển: chúng sống ra sao, cướp bóc như thế nào? Chúng tuân thủ theo những luật lệ riêng gì? Ví như dạng hình ảnh cướp biển truyền thống: tay luôn cầm kiếm, mặt bịt kín cùng trang phục quái dị xem ra đều được Whydah khẳng định là đúng. Bằng chứng là vô số các hiện vật cá nhân đã được tìm thấy trên tàu: đồ trang sức, vũ khí, vòng kim loại quý...

Người ta cũng đang nghiên cứu hợp chất hóa học của thứ vàng được tìm thấy trong Whydah với hy vọng hiểu được xuất xứ của chúng, cũng như lộ trình mà con tàu thường hoạt động. Ngoài ra các hiện vật tìm được cũng cho phép bổ sung thêm vào "huyền thoại Whydah" đã từng lôi cuốn các nhà khoa học suốt mấy thế kỷ qua.

Whydah bị bão đánh đắm kề mũi Cape Cod, là phương tiện lớn nhất trong đội tàu cướp biển do S.Bellamy cầm đầu. Tên tướng cướp đã gieo bao nỗi kinh hoàng trong vùng biển Caribbean. Tài sản mà hắn đánh cướp được có thể sánh ngang với William Kidd - "Hoàng đế cướp biển" lừng danh của mọi thời từng bị người Anh bắt và treo cổ.
(còn nữa)
Hình minh họa: Tướng cướp William Kidd.

Những điểm lặn biển đẹp nhất thế giới

Dưới đây là các điểm lặn đẹp nhất thế giới theo bình chọn của Tạp chí Forbes.

1. Quần đảo Fiji:
Fiji với 330 hòn đảo đúng là chốn thiên đường tuyệt vời cho những tay lặn biển chuyên nghiệp. Vẻ đẹp kỳ vĩ nổi bật của rặng đá ngầm ở quần đảo này chính là những cột san hô mọc từ đáy sâu nhô lên khỏi mặt nước biển cả mét. Và trên bãi san hô mênh mông đó rất nhiều loài động thực vật sinh sống: những con trai khổng lồ, sao biển, nhím biển, cỏ chân ngỗng, vô số những loài cá như cá hề, cá sư tử, cá mú, cá xám, cá nhồng, cá đuối và cả cá mập. Những tour du thuyền sẽ đưa bạn đi thăm thú rặng san hô đầy thú vị này, và còn nhiều điều bí ẩn khác để khám phá ở biển Fiji.

2. Quần đảo Bimini, Bahamas:
Bimini được mệnh danh là một trong những điểm lặn tuyệt vời nhất trên thế giới. Những hòn đảo Bimini nhỏ bé song lại ban tặng cho bạn một quang cảnh lặn biển đẹp kỳ diệu, gồm vườn san hô, quần thể cá biển phong phú, và cả con đường dẫn vào truyền thuyết của thành phố đã mai một Atlantis - sự hình thành hai đường song song bí ẩn của những khối đá vuông sâu dưới mặt nước khoảng 4,5 mét. Một trong những câu chuyện nổi tiếng của vùng biển này là xác tàu Sapona dài 85 mét, đã bị đắm xuống đáy biển mạn nam của Bắc Bimni trong một cơn bão gió giật đến cấp 8 vào năm 1926. Xác tàu Sapona nằm sâu dưới mặt nước 6 mét. Những người lặn biển may mắn còn có thể bắt gặp những tốp cá heo khoang đen trắng nhào lộn giữa biển xanh.

3. Đảo Culebra, Puerto Rico:
Một trong những sức hấp dẫn của Culebra chính là giá du lịch rẻ. Từ đảo chính của Puerto Rico, làm một chuyến tàu ngắn đến Culebra chỉ mất một khoản nhỏ 2,25 USD. Từ Dewey, thị trấn duy nhất của hòn đảo này, đáp chuyến xe bus đến Playa Flamenco chỉ mất 2 USD. Bãi biển ở đây thường dành cho những bữa tiệc và cắm trại ngoài trời, song bạn có thể tách khỏi đám đông để đi dạo bộ mất khoảng 20 phút cho đoạn đường đến bãi biển hoang sơ Carlos Rosario, một trong những điểm lặn biển nổi tiếng của vùng biển Caribbe.

4. Đảo Salt Cay, Turks and Caicos:
Những ai say mê môn lặn biển có thể tìm thấy tour khám phá đầy phiêu lưu mạo hiểm ở Turks and Caicos. Song hòn đảo Salt Cay lại có những điều hấp dẫn đặc biệt. Người điều khiển tour lặn biển sẽ hướng dẫn đoàn thám hiểm đến những cánh rừng san hô tua tủa như những nhánh gạc nai với những nơi cư trú của cá nhám, cá mập, cá đuối. Tàu khu trục HMS Endymion của nước Anh đã bị đắm giữa một bãi san hô ngầm ở Salt Cay vào năm 1790, nằm ở độ sâu 6 mét dưới mặt nước biển. Mùa đông ở vùng biển này cũng mang lại một vẻ đẹp khác lạ, khi đó những tay lặn biển có thể bơi lội giữa cái bóng lù lù của những chú cá voi to lớn đang say sưa hát những bài ca kỳ lạ của chúng giữa ngày đông.

5. Đảo St. John, U.S. Virgin Islands:
Vùng biển ở đảo St. John's có rất nhiều hang hốc để dân lặn biển mặc sức khám phá. Kể từ khi toàn bộ hòn đảo này trở thành vườn quốc gia, không còn tình trạng nước biển vẩn đục và những chất thải làm hủy hoại những rặng san hô dưới đáy biển như nhiều vùng biển khác ở Caribbe. Những người mới bắt đầu lặn biển thường thích bắt đầu lặn ở vịnh Trunk, nơi được biết là vùng lặn biển đẹp nhất ở đảo St. John's. Những tay lặn biển dày dạn kinh nghiệm thì lại thích khám phá nhiều hơn nữa về thiên nhiên tuyệt thú ở vùng biển này. Còn có những vịnh tuyệt đẹp khác cho dân lặn biển tìm đến ở bờ biển này, như Leinster và Haulover. Những điểm xa hơn thì có thể đến bằng thuyền.

6. Khu bảo tồn biển Makaha, Oahu:
Một trong những nơi lặn biển đẹp nhất và thuận đường để đến thăm thú nhất ở quần đảo Hawaii là khu bảo tồn biển Makaha, nơi khuất gió ở đảo Oahu. Bạn có thể chọn điểm lặn ở vùng biển quốc gia này hoặc vài điểm lặn thú vị khác ở vùng biển quanh đó. Ở đó bạn sẽ có cơ hội chứng kiến thế giới loài cá muôn màu muôn vẻ, những con bọt biển trôi bồng bềnh, và những rặng dài san hô lấp lánh, sự thay đổi sắc màu của loài cá đuối to lớn, ngắm nhìn những chú rùa xanh khổng lồ nặng tới cả 200kg, mục sở thị những cú nhảy múa tuyệt vời của những chú cá heo dễ thương.

7. Công viên biển quốc gia Bunaken, Indonesia:
Quần thể sinh vật đa dạng dưới đáy biển chính là nét cuốn hút nhất của Công viên biển quốc gia Bunaken nằm ở bắc đảo Sulawesi thuộc quần đảo Indonesia. Thành lập từ 1991 để bảo vệ rặng san hô rộng lớn dưới đáy biển, công viên biển này có đến 97% là nước. Khó lòng kể hết về tính đa dạng của quần thể sinh vật biển ở Bunaken với rặng san hô khổng lồ, vô vàn loài sinh vật không xương sống và khoảng hơn 2.500 loài cá biển. Công viên biển này và cộng đồng dân cư sinh sống quanh đó đã bỏ nhiều công sức trong những năm gần đây để bảo vệ tài nguyên thiên nhiên mà vẫn có thể đưa lại cho những ngôi làng quanh khu vực biển Bunaken nguồn lợi lớn từ du lịch.

8. Rurutu, French Polynesia:
Khi bạn lặn sâu dưới mặt nước, bạn sẽ cảm nhận âm thanh của những chú cá voi tràn ngập quanh bạn. Cái bóng to lớn của nàng cá voi trưởng thành nặng đến 40 tấn sẽ vụt đến ngay dưới tầm mắt bạn. Lúc đó bạn cũng sẽ được chiêm ngưỡng chú cá heo con nặng cỡ hai tấn bơi cùng cá heo mẹ. Mỗi năm vào khoảng giữa tháng 8 - 11, đàn cá heo di cư đến phương Bắc từ vùng biển Nam cực của quần đảo phương Nam này. Nếu may mắn, bạn có thể tận mắt nhìn thấy cả mảng hàu đóng vôi một quãng dài cả hơn chục mét dưới đáy nước.

9. Những dòng suối ở Florida, Mỹ:
Những dòng suối nhỏ trong như pha lê ở trung tâm bang Florida này là nơi để những tay lặn biển có cơ hội chiêm ngưỡng nhiều loài cá và nhiều loài sinh vật khác vẫy vùng dưới làn nước trong xanh, gồm cả những con lợn biển nặng cả nửa tấn lẫn những con cá sấu Mỹ. Điểm lặn biển tuyệt vời nhất trong số những con suối ở Florida là Suối Thung Lũng Bạc ở Rừng quốc gia Ocala. Vũng nước cuốn hút dân lặn đến Suối Thung Lũng Bạc là nhờ nó chảy qua một hang động sâu hình ống phễu. Những tay lặn chuyên nghiệp tha hồ lần theo dấu đàn cá thái dương, cá vược hàm răng lớn, cá da trơn, cá đối... nhiều vô số ở vũng nước này. Một điểm lặn tuyệt đẹp khác ở công viên quốc gia Blue Spring, nơi mà bơi lặn giữa dòng suối trong xanh chỉ được phép khi những con lợn biển không xuất hiện

Ngôn ngữ dưới nước

Clip sau đây được tải từ trang web scuba.com, một trang web chuyên cung cấp trang bị cho giới lặn scuba và thể thao dưới nước nói chung.

Nếu hình qua nhanh quá, các bác cứ xì tốp lại coi động tác đó nghĩa là gì.

Câu hỏi linh tinh của kẻ thích bơi lặn (P4)

(chỉ có giá trị tham khảo)

16/ Các loài chim bơi lội dưới nước (vịt, ngỗng...) có thể nhận thấy chúng bị chìm xuống nước ít, tại sao:
Lớp lông dày che phủ toàn thân các loài chim bơi được dưới nước không thấm nước và chứa một lượng khá lớn không khí. Nhờ đó mà thân chim ở dưới nước có khối lượng riêng nhỏ và không bị chìm sâu vào nước.

17/ Một vài loài chim lớn ở biển thường đi "hộ tống" các con tàu hàng giờ, có khi vài ngày đêm. Đồng thời, khi đi theo tàu, phần lớn chúng không vỗ cánh và chỉ tiêu hao ít năng lượng. Trong trường hợp này, chim vận động được nhờ nguồn năng lượng nào:
Khi tìm hiểu hiện tượng này người ta đã khám phá thấy là vào những lúc sóng im lặng, có những con chim thường bay phía sau, cách tàu một chút. Còn khi có gió thì chim bay gần phía gió thổi hơn. Người ta cũng nhận thấy nếu chim bị rớt lại phía sau tàu, ví dụ để săn cá chẳng hạn, thì sau đấy khi bay đuổi theo tàu, thường là chim phải tăng cường vỗ cánh.
Tất cả những điều bí ẩn này được giải thích thật đơn giản: khi tàu chạy do hoạt động của động cơ mà tạo ra những luồng không khí nóng bay lên, giữ cho chim ở một độ cao nhất định. Chim tìm thấy được chính xác vị trí, so với tàu và gió, có những luồng hơi đi lên lớn nhất. Do đó chim có khả năng đi du ngoạn mà năng lượng hao phí lại nhờ ở tàu biển.

18/ Thân nhiệt bình thường của người và gia súc là bao nhiêu?
- Nhiệt độ cơ thể của người khoẻ mạnh là 36,6 độ C. Không phụ thuộc vào các điều kiện khí hậu, nơi cư trú, nhiệt độ cơ thể của các động vật khoẻ mạnh là:
Ngựa: 38 độ C, bò: 38,5 - 39,5 độ C, gà mái và gà mái tây: 41 độ C, vịt và ngỗng: 41,5 độ C.

19/ Bằng cách nào mà cá voi, hải cẩu, sống trong vùng nước quanh năm đóng băng vẫn giữ được thân nhiệt cao (30 - 40 độ C):
Những động vật này có một lớp mỡ rất dày dưới da ngăn cản không cho thân nhiệt mất đi nhanh chóng.
(Xin hết câu hỏi linh tinh).

Hình: Một kiểu tàu chuyên dụng trong "binh chủng" chúng ta.

Câu hỏi linh tinh của kẻ thích bơi lặn (P3)

(chỉ có giá trị tham khảo)

12/ Tại sao cơ thể người nhẹ hơn nước lại bị chìm nếu không biết bơi, còn con ngựa và nhiều động vật khác khởi đầu đã bơi thạo ngay, mặc dù trước đó nó chưa từng xuống nước bao giờ:
Con ngựa và những động vật khác mũi ở điểm cao nhất của cơ thể, do đó chúng không cần vận động chân mà vẫn không bị sặc nước.

13/ Cá heo bơi rất nhanh, trong 10 giây chúng bơi được 100 m. Qua tính toán thấy tỷ khối của nước lớn gấp 800 lần tỷ khối không khí. Giải thích thế nào về sự bơi nhanh của cá heo:
Từ lâu nhiều người đã cố gắng tìm hiểu tại sao cá heo và cá voi lại bơi được nhanh, nhưng chỉ gần đây mới xác định được là vận tốc của các loài này phụ thuộc vào hình dạng cơ thể của chúng. Các chuyên gia đóng tàu sau khi nghiên cứu đã tiến hành đóng một con tàu vượt đại dương có dạng không giống hình con dao, như hình dáng các con tàu hiện đại thường có, mà trông nó giống con cá voi. Chiếc tàu loại mới này đỡ tốn kém hơn, công suất của động cơ giảm 25%, nhưng vận tốc và trọng tải lại bằng các tàu bình thường.
Ngoài ra, vận tốc của những con vật này còn phụ thuộc vào lớp da của chúng. Lớp da ngoài rất dày và đàn hồi (mức đàn hồi không kém loại cao su tốt nhất), gắn với một lớp khác có nhiều mũi lồi nằm lọt vào những hốc của lớp da ngoài, và da cá heo trở thành đàn hồi nhiều hơn.
Khi vận tốc tăng lên đột ngột, trên lớp da của cá heo xuất hiện "những nếp nhăn vận tốc" và "dòng chảy tầng" (dòng chảy các lớp nước), không biến thành dòng xoắn (lộn xộn). Sóng chạy trên da cá heo sẽ làm cho dòng xoáy tắt.

14/ Tại sao khi người ta mang vật nặng trên lưng phải cúi khom mình về phía trước:
Để đường thẳng đứng qua trọng tâm, đi qua mặt chân đế.

15/ Tại sao không thể đứng vững bằng một chân được:
Trong trường hợp này mặt chân đế bị giảm nhiều. Khi lệch khỏi vị trí cân bằng một chút thì đường thẳng đứng qua trọng tâm sẽ không đi qua mặt chân đế và người sẽ ở vị trí không cân bằng.


Hình: chúng ta diving dưới đáy biển, còn anh chàng này diving trên trời. Cả hai đều bay lơ lửng trong trạng thái không trọng lượng, nhưng ... ai thích hơn ai?

Bạn sẽ cần gì khi chụp hình dưới nước?

Giải đáp thắc mắc của bác TM, tui xin giới thiệu bài viết trên divetime.com

Câu trả lời sẽ gồm hai vế. Tất nhiên bạn sẽ cần phải có thiết bị chuyên dụng – tuy nhiên không nhất thiết phải đắt tiền. Trong thế giới huyền bí dưới nước, với cảm giác vừa như ở nhà vừa như ở hành tinh lạ có rất nhiều cơ hội chụp hình bởi sự phong phú của cuộc sống đại dương và sự thay đổi không ngừng cảnh quan của đáy biển. Tuy nhiên, chụp hình dưới nước có khác biệt với việc sử dụng máy chụp hình trên cạn.

Sự khúc xạ ánh sáng là vần đề đầu tiên bạn gặp phải và, nếu không được trang bị đúng thì hình chụp của bạn sẽ bị không rõ, thiếu chính xác và kém hấp dẫn. Vậy lựa chọn của bạn là gì? Bạn cần mua một máy chuyên chụp dưới nước – và phần lớn các nhà sản xuất máy chụp hình đếu có một hoặc hai dòng máy loại này với giá chấp nhận được. Hoặc, bạn cần sử dụng vỏ hộp chống nước vừa với máy của bạn. Nếu bạn quyết định đầu tư máy chụp hình dưới nước thì bạn cần mua cái phù hợp nhất với nhu cầu của bạn bởi không phải tất cả các máy chụp hình có thể hoạt động ở mọi độ sâu.
Bạn cần cân nhắc xem bạn muốn chụp các tấm hình kiểu gì và máy chụp hình cho bạn các lựa chọn nào. Với việc chọn giải pháp dùng vỏ hộp chống nước, bạn có thể sử dụng máy chụp hình sẵn có cùng hệ thống ống kính của nó. Kết quả là bạn sẽ tiết kiệm được tiền và có nhiều lựa chọn hơn là mua máy chuyên dụng như tính năng zoom hay flash.
Phần lớn các nhiếp ảnh gia dưới nước sẽ dùng cả thấu kính kính góc rộng để chụp toàn cảnh hoặc thấu kính macro để chụp gần, cận cảnh những chú cá màu sắc rực rỡ hay các vảy gợn sóng của tảo biển.
Nếu bạn là người thích chụp hình bằng máy chụp dùng phim 35 ly thì bạn cũng có thể chụp dưới nước với vỏ hộp tương ứng. Nên nhớ, một trong những nhược điểm của máy chụp phim là bạn không thể thay phim dưới nước, có nghĩa sẽ phải ngắt quãng cuộc lặn. Điều này làm lãng phí nhiều thời gian lặn quý giá. Trong khi đó, máy chụp hình kỹ thuật số dưới nước cho phép bạn có mặt đúng thời điểm bạn cần và dung lượng của thẻ nhớ có khả năng lưu hàng trăm nếu không nói là hàng ngày tấm hình – cho phép bạn chụp mọi nội dung ưa thích.
Một trong những điểm yếu của máy chụp hình KTS sử dụng vỏ hộp là không có đủ độ mở rộng để chụp các tấm hình cành quan lớn dưới đáy biển và thiếu cổng giả lập mắt cá (fish-eye port) để loại trừ hiện tượng khúc xạ ánh sáng. Cổng “mắt cá” (fish-eye port) được thiết kế để bù trừ sự khúc xạ ánh sáng do nước tạo ra và làm cho hình ảnh sinh động như được chụp trên cạn. Các nhà cung cấp vò hộp máy chống nước cũng có thể cung cấp cho bạn thiết bị quang học bổ sung để mở rộng ống kính.

Một khi được trang bị máy chụp hình phù hợp, bạn có thể biến chụp hình dưới nước thành sở thích mới – kết hợp cùng lặn biển, bạn sẽ có những ký ức hay nhất ở cả hai thế giới để lưu giữ và chia sẻ.

Câu hỏi linh tinh của kẻ thích bơi lặn (P2)

(chỉ có giá trị tham khảo)

8/ Tại sao đôi khi người ta gọi cá là phi công vũ trụ của sông biển:
Trọng lượng riêng của cá xấp xỉ bằng 1. Điều này đúng cho cả cá mập khổng lồ lẫn cá bột nhỏ xíu. Nhưng theo định luật Acsimet: lực đẩy chất lỏng tác dụng vào một vật rắn nhúng chìm trong chất lỏng đó có phương thẳng đứng và bằng trọng lượng khối chất lỏng đã bị choán chỗ. Suy ra: trọng lượng của nước bị thay thế đúng bằng trọng lượng của cá. Từ đó rút ra kết luận: bất kỳ một con cá nào sống trong nước hầu như không còn trọng lượng. Cá đã trở thành những nhà du hành vũ trụ độc đáo trong các sông biển.

9/ Đối với cá, bong bóng giữ vai trò gì:
Bong bóng là một loại thiết bị dùng điều chỉnh khối lượng riêng của cá khi di chuyển ở các độ sâu khác nhau. Nhờ có bong bóng mà cá giữ được thăng bằng ở trong nước. Khi xuống sâu, cá giữ cho thể tích bong bóng không đổi và áp suất trong bong bóng cân bằng với áp suất của nước, bằng cách không ngừng bổ sung vào bong bóng ôxy lấy từ máu. Ngược lại, lúc nổi lên trên mặt nước, máu lại hút lấy ôxy trong bong bóng. Sự bổ sung và hút đó diễn ra tương đối chậm. Vì thế, khi cá nổi từ dưới sâu lên nhanh quá, ôxy không kịp hoà tan vào trong máu và bong bóng căng phồng làm cá chết. Nhằm ngăn ngừa tác hại này, ở những cá chình biển có một van an toàn: khi nổi lên nhanh quá, cá tự mở van và xả bớt hơi ở bong bóng ra.

10/ Có động vật nào chuyển động theo lối chuyển động của tên lửa không:
Nhiều động vật ở biển - như mực, ở phía bụng, giữa đầu và thân, có một ống ngắn hình nón. Ống này thông với một xoang nằm giữa lớp áo và thân. Nước vào xoang qua khe nằm ở đầu. Nhờ sự co cơ, khe này khép lại và nước bị đẩy ra qua một phễu ở bên thân với vận tốc lớn. Xoang lại chứa đầy nước và các tia nước được đẩy ra tiếp nối nhau nhịp nhàng. Nhờ phản lực của dòng nước mà con vật chuyển dịch được. Con vật có thể hướng phễu theo những góc khác nhau đối với cơ thể nó, nhờ đó hướng chuyển động thay đổi. Bằng cách này, mực có thể chuyển dịch khá nhanh.

11/ Trong lúc bơi nhanh có một số cá ép vây sát vào mình để nhằm mục đích gì. Tại sao khó cầm được con cá còn sống trong tay:
Cá ép vây sát vào mình để giảm bớt lực cản chuyển động. Khó cầm được cá còn sống trên tay bởi sự ma sát của cá trên tay nhỏ, do đó cá dễ tuột khỏi tay.

Hình tham khảo (về môn lướt ván chìm): cano kéo VĐV trượt trên mặt biển. Khi VĐV xoay cổ tay lên/xuống cho tấm ván nghiêng lên/xuống thì VĐV sẽ lập tức chìm nghỉm hoặc lao vọt lên mặt nước. Chơi môn này, nếu ai bơi kém hoặc xử lí vụng sẽ dễ bị uống nước. Tới cuối thế kỉ 20, dường như môn này bị thất truyền.