Hình ảnh chuyến lặn Nha Trang

Gửi mọi người một số hình ảnh của chuyến lặn Nha Trang

"Dòng sông tàng hình" - Lặn trong một hang động siêu dẹp!

Để chào mừng anh Phương, thành viên lặn chuyên nghiệp đầu tiên của nhóm, tôi xin chia sẻ với mọi người nói chung cũng như tặng riêng anh Phương một đoạn giới thiệu (dài tới 10 phút) cho phim "The Invisible River" kể về một chuyến thám hiểm hang động trong vùng núi tuyết của Thuỵ Điển.

Bjurälven là một dòng sông kỳ bí khi nó bỗng dưng biến mất với những dòng nước thi nhau chui vào một cái hang... dài và ngõ ngách phức tạp trong lòng đất tận vài cây số... để rồi thình lình đổ ra ngoài qua một "dòng suối sụt" (sink spring). Đó là kết quả của sự hoà tan đá vôi tạo nên các địa hình cacxtơ (Karst) kì vĩ, như chú Quang đã đề cập trong chuỗi bài về lỗ xanh (blue hole) hôm trước. Và trên mặt đất, vùng dòng sông ngầm Bjurälven chui bên dưới có rất nhiều "lỗ sụt" (phễu cacxtơ, sink hole) có thể sâu tới 20m, bà con của các lỗ xanh, và cũng là cửa ngõ cho các thợ lặn tiếp cận dòng sông ngầm.

Xem đoạn phim trên mà thấy hết sức nể phục các thợ lặn hang động. Có những chỗ hang dẹp đến nỗi thợ lặn phải dùng tay để kéo người vào! Kỹ thuật cân bằng của họ thì khỏi phải bàn rồi, nhưng ở đây họ buộc phải đeo bình hơi bên hông (side mount)... không phải vì lý do giữ thăng bằng (kỹ thuật mà các thợ lặn chuyên nghiệp vẫn thường sử dụng), mà đơn giản vì cửa hang quá dẹp!!!

Đừng bao giờ lặn vo một mình.

August 16, 2012 by Stephan Whelan

Tuần này chúng tôi được biết tin buồn về một người phụ nữ California bị mất tích khi lặn vo ( Freediving) một mình gần Los Angeles, Hoa Kỳ.

Mặc dù các báo cáo mới nhất có đưa ra những uẩn khúc về vụ này, thì đây cũng là một trường hợp nêu bật sự nguy hiểm của việc lặn vo một mình

Tất cả các cuốn sách , hướng dẫn sử dụng và các khóa học luôn luôn dạy học sinh không bao giờ freedive hoặc spearfish một mình. Trong trường hợp có bất cứ một sai sót nào trong khi bạn đang nín hơi thở thì việc có một người bạn sẽ có thể giúp cứu mạng sống của bạn. Ngay cả nhà vô địch lặn vo thế giới như Fred Buyle cũng đã ra mắt trang web để giúp truyền bá thông điệp này.

Hãy ghi nhớ các quy tắc vàng: Never Alone Freedive và Luôn Freedive với Buddy sẽ giúp bạn có nhiều niềm vui hơn khi ở dưới nước và tiếp tục lặn được nhiều hơn trong tương lai!

Cafe Scuba!

Hòn Mun tháng 6/2012

Nhóm lặn vo có lời mời các thành viên Blog Lặn biển - Scuba tham dự Cafe off-line tại quán Thời @ vào lúc 17h00 ngày thứ 3 (11/9). Nội dung chính: Trao đổi về chuyến đi lặn Nha Trang vào cuối tuần tới như nội dung bài "Kế hoạch chuyến lặn tiễn TchyA đi Nhật" . Thân mời các bạn thành viên Blog và tất cả những ai quan tâm tới dự.

AMk3

Kế hoạch chuyến lặn tiễn TchyA đi Nhật

Theo tôi được biết thì cuối tháng 9 này, thành viên TchyA sẽ lên đường đi internship bên Nhật cho đến tháng 3 năm sau mới về. Vì thế tôi đề nghị nhóm chúng ta sẽ đi lặn Nha Trang một chuyến vào giữa tháng 9 để tiễn TchyA lên đường.

Nội dung được cập nhật (ngày 10/9) như sau: Hai ngày cuối tuần (15-16/9) lặn vo trước rồi lặn scuba sau.

• Thứ Bảy (15/9), lặn vo: Buổi sáng, mua gói bơi của Vinadive nhưng ra đến Hòn Mun thì nhóm tự đi thúng vào đảo. Ở đó bơi và lặn vo từ 9h tới 12h. Tàu Vinadive sẽ quay lại rước về, ăn trưa trên tàu rồi lên bờ.
  Giá tiền: 180k/người (từ 250k trừ phí bảo tồn 40k và giảm 10%), gồm xe đưa rước, ăn trưa. Khi lên đảo, nhóm tự đóng phí bảo tồn biển cho mỗi người 40k và mướn dù 10 ghế 200k.
  
  Buổi chiều, vào bờ bơi lặn ngắm san hô ở bãi biển Hòn Chồng (bãi Dương), và/hoặc các hoạt động tự do khác.
  Buổi tối, đi dạo phố Nha Trang hoặc/và lặn vo đêm ở bãi biển Nha Trang.
  
• Chủ Nhật (16/9), lặn scuba: Buổi sáng, mua gói lặn (cho khách có bằng), dự kiến đi Hòn Rơm (Madonna rock) ngay bên trên Hòn Mun, nơi có hang đá và địa hình hấp dẫn (như Vinadive và Phuong Pham giới thiệu).
  Giá tiền: 600k/người/2 dives (giảm từ 750k), gồm đưa rước ở khách sạn, ăn trưa.
  Buổi chiều, sinh hoạt tự do (chưa có kế hoạch cụ thể).
  

Ngoài ra, có thể nhờ Vinadive đặt khách sạn 2 sao cỡ 300k/phòng/2 người. Cộng với 2 bữa cơm tối, ăn sáng, uống nước, thuê xe đi lại, vị chi mỗi người khoảng 1.2 triệu (chưa kể tàu xe đi Nha Trang).

Nhờ mọi người đóng góp ý kiến nhé.

Cập nhật 19:45 ngày 12/9:
Anh Phương đã chắc chắn đi và đặt vé xe rồi, thông tin đặt tour với Vinadive cũng hoàn tất.

Vậy là nhóm mình có 7 người:
- Chú AMk3 ra Nha Trang trước.
- Chú Quang & anh Coral đi tàu lửa.
- Anh Phương, TchyA, AoE, ComputerBoy đi xe đò. (Đã đặt vé.)

Về chi phí và trang thiết bị lặn ở ngày đầu (Thứ 7) thì bên Vinadive đồng ý cho mượn wetsuit, chì, 1 bình hơi, 1 khối bê-tông (không có túi nâng) với giá tiền như cũ (cũng nhờ nhóm mình hầu hết đã có trang thiết bị cơ bản rồi).

Còn về ngày hôm sau (Chủ Nhật) thì tinh thần là vẫn sẽ ưu tiên Hòn Rơm, nhưng còn tuỳ thời tiết nữa.

Cập nhật ngày 13/9:
Chủ Nhật (16/9) có thêm chị Oanh đi lặn scuba cùng nhóm, do chú AMk3 giới thiệu. Ngoài ra, đi chung tàu còn có 4 chị em bạn chị Oanh sẽ bơi (snorkeling) trên mặt nước nữa.

Lặn Hồ Đá - Kỳ 1: Lật mặt "ma", hoá ra tiên cảnh

Ngay sau khi đi chiến dịch Vùng Vịnh về, tôi bắt đầu tìm kiếm các điểm lặn gần nhà, và nghĩ ngay tới khu vực Hồ Đá ở Làng Đại học QG. Nhưng tai tiếng về những "con ma nuốt người" ở đó đã khiến tôi từ bỏ ý định giới thiệu Hồ Đá với mọi người (nên đã đáp lại lời kêu gọi "Khi không lặn Scuba, hãy Free Dive!" của chú AMk3 bằng 2 chữ "vô vọng"). Tuy nhiên sau quá trình luyện tập các kỹ thuật lặn vo trong hồ bơi với mọi người rồi áp dụng chúng vào thực tế trong chuyến khảo sát biển vừa rồi, tôi đã quyết định tiến quân ra Hồ Đá để đưa nó ra ánh sáng. Thế là Thứ Hai tuần trước (27/8), tôi cùng TchyA đã thực hiện chuyến khảo sát Hồ Đá đầu tiên và không ngờ là nó đã thành công ngoài cả sự mong đợi. Trước khi đi, tôi chỉ mong cho nước đừng quá đục, có độ sâu, và có địa hình đa dạng, nhưng đến nơi thì thấy là nó còn có cả những đám rong phủ dưới đáy cũng như những cọng rong vươn lên gần mặt nước cùng những con cá to cá nhỏ thú vị có thể so sánh với biển khơi.

Điểm mặt những con ma

Khu vực Hồ Đá trong khuôn viên Làng ĐHQG TP.HCM gồm 5 hồ lớn và nhiều hồ nhỏ, vốn là những hầm khai thác đá của công ty 612 (thuộc Tổng công ty Xây dựng Công trình Giao thông 6) từ trước 1975. Khi Đại học Quốc gia TP.HCM tiếp quản vùng đất này thì các hầm đá bỏ hoang đã tích trữ nước mưa cùng nước ngầm tạo nên các hồ đá. Trong đó, nổi tiếng nhất là hồ Đá Lớn (còn gọi hồ Lớn, hồ Đá, hồ Tử Thần) nằm đối diện Nhà khách ĐHQG, là hồ lớn nhất trong 5 hồ (khoảng 800m x 400m). Loại trừ những chuyện ma phản khoa học như "con ma dưới lòng hồ kéo xuống" hay "dòng nước xoáy" (giữa hồ nước đứng), tôi đã thử vạch mặt 2 "con ma" có vẻ hợp lý là "làn nước lạnh do vách đá" và "những vách đá ngầm dựng đứng".

• Làn nước lạnh? Hoàn toàn không có làn nước lạnh, cũng không có phân tầng nhiệt độ (thermocline) ít nhất là cho tới độ sâu 10 mét. Sợ nước lạnh nên tôi đã mang theo wetsuit nhưng không dùng tới. Nếu ở ngoài biển Nha Trang có 2 làn nước lạnh (phân tầng nóng/lạnh) rõ rệt ở khoảng 3-5m và khoảng 8-10m thì ở đây nước ấm đều như trong hồ bơi khiến cho tôi và TchyA lặn xuống mà không biết mình đang xuống sâu bao nhiêu, chỉ khi quay lên mới biết là đã xuống quá sâu! Như vậy, việc không có làn nước lạnh, ngược lại, trở thành mối nguy hiểm cho người lặn không có dây tiêu (lần sau đi chắc chắn phải có dây tiêu được đánh dấu độ sâu).
  
  
  
• Vách đá ngầm? Có rất nhiều vách đá ngầm từ vị trí ít nguy hiểm (ở ngoài xa) đến rất nguy hiểm (ngay sát bờ). Ở mũi đá dựng lộ thiên thì lại có thềm đá xung quanh chỉ sâu khoảng 3m, ra khá xa mới có vách đá ngầm, nên vùng này không nguy hiểm lắm (nhờ bản năng cảnh giác trước vách đá cheo leo). Nhưng bên trái mũi đá dựng, cách một mô đất là một bãi cỏ phẳng ra tới mặt hồ nước xăm xắp cứ như "bờ ao nhà", ai ngờ ngay bên dưới đó là một vách đá thẳng đứng xuống thềm đá sâu 5 mét, thật vô cùng nguy hiểm. Đó là nguy hiểm cho người trên bờ. Còn nguy hiểm cho người lặn dưới hồ là những vách đá ngầm xa bờ có thể cao đến vài chục mét. (Tham khảo cảnh chụp một hầm đá ở xã Tân Hạnh, TP Biên Hòa với những vách đá dốc đứng đi thẳng xuống đáy ở hình bên.)
  
  
• Bóng tối lòng hồ! Còn một "con ma" nữa, không phải đối với dân trên bờ hay bơi lội trên mặt mà đối với dân lặn, đó là bóng tối ở những vùng nước sâu. Nếu ở gần bờ, rong tảo dưới đáy cạn (5m đổ lại) tạo màu xanh lục cho nước, thì ở xa bờ, khi vượt qua những vách đá ngầm sâu, ba bề là một màu đen thăm thẳm, chỉ còn hướng lên trên là có ánh sáng mà thôi. Thực ra chỉ do quá sâu và xa xung quanh không có thứ gì phản chiếu ánh sáng nên ta mới thấy tối tăm vậy thôi chứ ánh sáng vẫn còn xuống đủ. Khi xuống 10 mét, tôi đã thử đưa bàn tay ra xa để kiểm tra và thấy rất rõ, mặc dù xung quanh và bên dưới hoàn toàn đen thui. Con ma này hẳn sẽ bị xé toạc bởi một sợi dây tiêu thọc thẳng từ trên xuống, cùng với một chiếc đèn pin (ánh sáng sẽ thực sự yếu đi khi xuống cỡ 20-30m).
  

Cảnh tiên cho dân lặn

Ở bãi xuống bên phải mũi đá dựng là cả một thảm rong sợi mọc từ dưới đáy 2-3m vươn lên tới gần mặt nước, người bơi trên mặt có thể thoải mái ngắm nhìn chúng cùng những con cá ẩn khuất trong đó. Đi dọc bờ sang phải hơi xéo ra ngoài (theo đường xe chạy xuống hầm đá cũ) là một thảm rong bò sát đáy thú vị không kém san hô khối. Đây là một triền dốc vừa thoai thoải vừa có rong đẹp rất thích hợp với người mới tập lặn.

Ở bên trái mũi đá dựng có vách đá ngầm ngay sát bờ, là nơi lý tưởng cho người lặn có kinh nghiệm để luyện tập lặn vách đá (wall diving) với độ cao vừa phải (5 mét).

Hẳn còn nhiều địa hình và phong cảnh thú vị khác đang đợi chúng ta khám phá ở những lần khảo sát tiếp theo.

Kế hoạch cho kỳ tới

Tôi đã chuẩn bị hệ thống cờ hiệu, phao tiêu & dây tiêu để kỳ sau khảo sát chi tiết địa hình ở hồ Đá Lớn. Lần sau cũng sẽ mang camera theo để chụp hình và quay phim làm tư liệu. Và đặc biệt là sau khi điểm mặt được những con ma qua lần đầu khảo sát, tôi và TchyA đã đề ra ý tưởng cho một kế hoạch dài hạn là nhóm mình sẽ vừa tập lặn vừa khảo sát chi tiết địa hình ở đây để đề nghị với Ban quản lý ĐHQG dựng những bảng cảnh báo có thông tin hữu ích đúng nơi đúng chỗ thay vì chỉ "CẤM mà chẳng rõ tại sao cấm" như hiện tại.

Nghệ thuật dưới nước - Underwater Arts

Có lẽ không ai yêu lặn biển mà lại không yêu nghệ thuật nhỉ! Bản thân quang cảnh và môi trường dưới nước đã là một sân khấu khổng lồ với vô số nghệ sỹ rồi. Nhưng không dừng ở việc thưởng thức, người ta còn mang nhiều môn nghệ thuật trên cạn xuống để biểu diễn trên cái sân khấu đó nữa...

Như chụp chân dung nghệ thuật dưới nước:


Múa dưới nước:


Vẽ tranh dưới nước:


Triễn lãm nghệ thuật dưới nước:


Bảo tàng nghệ thuật (tác phẩm điêu khắc) dưới nước:


Và cả chơi nhạc dưới nước:


Chỉ tiếc là cái món cuối, chơi nhạc dưới nước, là món tôi thích nhất, nhưng hiện tại chưa có nhạc cụ nào chơi được dưới nước (đoạn phim trên chỉ là biểu diễn và lồng tiếng nhạc cụ chơi trên cạn thôi). Môi trường nước truyền âm thanh rất tốt, nhưng cũng cản trở dao động rất nhiều. Chính sự cản trở đó làm cho các bộ rung của nhạc cụ (dây đàn, mặt trống, mặt chuông,...) không thể ngân vang được mà bị "tắt ngấm" rất nhanh, khiến cho tiếng đàn trở thành "è è...", tiếng chuông trở nên "cọc cọc", còn những nhạc cụ bass, như trống, thì hoàn toàn không thể phát ra âm thanh.

Hẳn nhóm mình phải nghiên cứu chế ra một nhạc cụ để mai đây có thể chơi được dưới nước thôi ;)!

** Cập nhật ngày 27/9/2012: Thực ra từ 30 năm trước, giáo sư Steve Mann đã chế ra những chiếc đàn nước có thể chơi được dưới nước rồi! (Xem bài "Âm thanh và âm nhạc dưới nước".)

Tên các cơn bão nhiệt đới

Ở một đất nước trải dài dọc theo bờ biển như Việt Nam thì khái niệm bão với lũ đã ăn sâu vào tiềm thức của mỗi người. Mỗi năm nước ta đón nhận cả chục cơn bão, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống sinh hoạt của nhân dân. Thuở nhỏ, tôi chỉ biết đến bão qua những con số, nhưng khi sang bên Nhật thì lại chỉ nghe nói về bão qua những cái tên. Và những năm ở Nhật đó (2002-2009) tôi bắt đầu nghe truyền thông nước nhà đề cập đến bão bằng cả số lẫn tên, như bão Chanchu (bão Số 1 năm 2006). Lúc đó tôi cũng đã thấy hơi lạ khi có những cái tên bão rất Việt Nam như bão Saomai nhưng lại chẳng ảnh hưởng tới nước ta (nên cũng không được đánh số ở VN).

Đến bây giờ, khi tìm hiểu kỹ lại thì tôi mới biết rằng "Từ ngày 1-1-2000, 14 quốc gia và vùng lãnh thổ là thành viên của Tổ chức Khí tượng thế giới (WMO) thuộc khu vực Tây Bắc Thái Bình Dương góp tên chính thức gọi bão." (theo thoitiet.net). Và từ đó thì các cơn bão ở biển Đông nói riêng và vùng Tây bắc Thái Bình Dương nói chung mới có tên quốc tế thống nhất được đặt một cách tuần tự theo danh sách được đề cử từ 14 nước thành viên, trong đó có Việt Nam. Cụ thể, bảng tên quốc tế gồm 5 cột 28 dòng (mỗi nước có 2 dòng x 5 cột = 10 tên) như sau:

Đóng góp bởi	Cột 1	Cột 2	Cột 3	Cột 4	Cột 5
Cambodia	Damrey	Kong-rey	Nakri	Krovanh	Sarika
China	Haikui	Yutu	Fengshen	Dujuan	Haima
DPR Korea	Kirogi	Toraji	Kalmaegi	Mujigae	Meari
HK, China	Kai-tak	Man-yi	Fung-wong	Choi-wan	Ma-on
Japan	Tembin	Usagi	Kammuri	Koppu	Tokage
Lao PDR	Bolaven	Pabuk	Phanfone	Champi	Nock-ten
Macao, China	Sanba	Wutip	Vongfong	In-fa	Muifa
Malaysia	Jelawat	Sepat	Nuri	Melor	Merbok
Micronesia	Ewiniar	Fitow	Sinlaku	Nepartak	Nanmadol
Philippines	Maliksi	Danas	Hagupit	Lupit	Talas
RO Korea	Gaemi	Nari	Jangmi	Mirinae	Noru
Thailand	Prapiroon	Wipha	Mekkhala	Nida	Kulap
U.S.A.	Maria	Francisco	Higos	Omais	Roke
Việt Nam	Son-Tinh	Lekima	Bavi	Conson	Sonca
Cambodia	Bopha	Krosa	Maysak	Chanthu	Nesat
China	Wukong	Haiyan	Haishen	Dianmu	Haitang
DPR Korea	Sonamu	Podul	Noul	Mindulle	Nalgae
HK, China	Shanshan	Lingling	Dolphin	Lionrock	Banyan
Japan	Yagi	Kajiki	Kujira	Kompasu	Washi
Lao PDR	Leepi	Faxai	Chan-hom	Namtheun	Pakhar
Macao, China	Bebinca	Peipah	Linfa	Malou	Sanvu
Malaysia	Rumbia	Tapah	Nangka	Meranti	Mawar
Micronesia	Soulik	Mitag	Soudelor	Rai	Guchol
Philippines	Cimaron	Hagibis	Molave	Malakas	Talim
RO Korea	Jebi	Neoguri	Goni	Megi	Doksuri
Thailand	Mangkhut	Rammasun	Atsani	Chaba	Khanun
U.S.A.	Utor	Matmo	Etau	Aere	Vicente
Việt Nam	Trami	Halong	Vamco	Songda	Saola

Dựa vào bảng trên, các cơn bão được đặt tuần tự theo từng cột từ trên xuống, từ trái sang phải, liên tiếp qua các năm, và quay trở lại dòng 1 cột 1 khi hết bảng. Bắt đầu từ năm 2000, các tên sẽ được lấy tuần tự trong Cột 1 từ trên xuống, Damrey đến Soulik; Sang năm 2001, lại lấy tiếp từ Cimaron đến Trami, hết Cột 1 thì quay lên đầu Cột 2, từ Kong-rey đến Vamei (nay là Peipah);... Đến giữa mùa bão năm 2005 thì xài hết bảng (bão Saola 2005) rồi quay lại đầu bảng (bão Damrey 2005);... Đến năm nay 2012 thì bắt đầu từ Pakhar, Sanvu ở Cột 5,... lại hết bảng (bão Saola 2012) và lại quay về đầu bảng (bão Damrey 2012)...

Thực ra, bảng tên này không cố định (bảng trên là bảng dành cho năm 2012), mà sau mỗi mùa bão, người ta sẽ lọc ra những cơn bão lớn hoặc gây tổn thất nghiêm trọng để rút tên ra khỏi bảng cho nó được "lưu danh thiên cổ" và thay thế bằng tên khác. Có một điều thú vị là do tính ngẫu nhiên của thời tiết mà rất nhiều cơn bão có tên do nước này đóng góp nhưng lại "lưu danh thiên cổ" trên lãnh thổ của nước khác:

• Saomai (Việt: hành tinh Sao Mai, Sao Kim) đổ vào Trung Quốc, thay bằng Son-Tinh (Việt: thần núi Sơn Tinh);
  
• Durian (Thái: trái sầu riêng) quét qua Philippines và Việt Nam, thay bằng Mangkhut (Thái: trái măng cụt);
  
• Rusa (Mã Lai: con hươu, nai) đổ vào Hàn Quốc, thay bằng Nuri (Mã Lai: một loài vẹt ở Malaysia);
  
• Nabi (Hàn: con bươm bướm) đổ vào Nhật Bản, thay bằng Doksuri (Hàn: chim đại bàng, diều hâu);
  
• Vamei (Hoa: chim hoét 畫眉) quét qua Malaysia, thay bằng Peipah (Hoa: một loài cá cảnh ở Macao);
  
• Pongsona (Hàn: một loài hoa thơm ở Bắc Triều Tiên) quét qua đảo Guam (của Mỹ), thay bằng Noul (Hàn: vầng hồng trên bầu trời).
  

Ngoài hệ thống tên trong bảng trên, mỗi cơn bão ở Tây Bắc Thái Bình Dương cũng được gán một mã số theo định dạng YYNN, với YY chỉ năm mà bão phát sinh và NN là số thứ tự của nó trong năm. Và lưu ý là số thứ tự NN này là thứ tự bão hằng năm trong toàn khu vực Tây Bắc Thái Bình Dương, khác với số thứ tự bão hằng năm ở nước ta chỉ được đánh cho những cơn bão đi vào vùng ảnh hưởng đến Việt Nam (biển Đông). Hơn nữa, nhiều cơn bão ảnh hưởng đến Philippines cũng được Cục quản lý Thiên văn, Địa vật lý và Khí quyển Philippines (PAGASA) đặt tên theo hệ thống riêng của họ. Ví dụ, bão Vicente 2012 có mã 1208 là cơn bão thứ 8 trong khu vực được đặt tên quốc tế trong năm nay, cũng là bão "Số 4" tức cơn bão thứ 4 ảnh hưởng đến nước ta năm nay, và có tên Philippines là Ferdie. Sự khác biệt của các hệ thống tên và số trong khu vực cũng gây nhiều phiền toái: Những cơn bão không ảnh hưởng đến Việt Nam thì không có số (VN) nên phải dùng tên quốc tế, như cơn bão Saola được đề cập đến trong chuyến khảo sát biển vừa rồi; Ngược lại, những cơn bão nhỏ ở vùng Biển Đông có khi được VN đánh số nhưng lại không có tên quốc tế (chỉ coi là áp thấp nhiệt đới).

Ngoài khu vực Tây Bắc Thái Bình Dương ra, chỉ có khu vực Bắc Ấn Độ Dương là có bảng tên bão được cấu trúc một cách tương tự: các tên bão được đóng góp bởi nhiều quốc gia, thường không phải tên người và xếp thứ tự theo tên quốc gia chứ không phải theo tên bão. Còn lại thì hầu hết các vùng biển khác đều có bảng tên bão được đặt theo tên người và xếp thứ tự theo tên bão. Hầu hết các bảng tên đều có luật "rút tên" để "lưu đanh thiên cổ", nhưng ở vùng Ấn Độ Dương (Bắc Ấn Độ Dương và Tây Nam Ấn Độ Dương) thì tên bão không lặp lại nên không có luật "rút tên"!


________________________________

Tài liệu tham khảo:

- Bảng tên bão dùng cho vùng Tây Bắc Thái Bình Dương và Biển Đông (Biển Nam Trung Hoa)
- Danh sách các tên bão đã "nghỉ hưu" trong vùng Tây Bắc Thái Bình Dương
- Các bảng tên bão trên thế giới
- [VOV] Tên các cơn bão được đặt như thế nào?
- [thoitiet.net] Bão và mấy điều cần nhớ
- Thông tin hiện tại về bão, từ Cơ quan Khí tượng Nhật Bản
- Danh sách các mùa bão Tây Bắc Thái Bình Dương

Những ấn tượng sau chuyến khảo sát biển

Sau chuyến khảo sát gấp vội như "cưỡi tên lửa xem hoa", những ấn tượng đọng lại trong mình bao gồm: khái niệm mới "lặn địa hình", bắt đầu ghiền bơi lặn kiểu cá heo, những rạn san hô trải dài từ Vĩnh Hảo - Cà Ná đến Nha Trang - Vân Phong, và bổ sung nhiều kinh nghiệm về môi trường lặn như nhiệt độ, độ sâu, địa hình, luồng lạch, cách xem ảnh vệ tinh.

• Lặn địa hình & lặn dòng chảy: Từ khi khái niệm "lặn địa hình" được dive master Hùng giới thiệu trong chiến dịch Vùng Vịnh vừa rồi, nhóm lặn nói chung và mình nói riêng có thêm một thú vui mới khi xuống dưới biển. Và trong suốt chuyến khảo sát vừa rồi, mình lại càng bị "nhiễm" thêm cái khái niệm này với ấn tượng khó quên về những tảng đá sừng sững trước mặt, cảm giác len lỏi trong không gian ba chiều của những khe đá, và khi treo mình bên những vách đá dựng đứng cheo leo... Những địa hình thú vị đã gặp vừa qua thì mình chỉ kịp lưu vào ký ức, đến cuối cùng khi ra Nha Trang, mình mới tranh thủ quay một clip ngắn để demo (làm mẫu) cho khái niệm mới này.
  
  Còn lặn dòng chảy (drift diving) thì mình đã được biết đến qua khoá học lặn bình hơi (scuba) rồi, nhưng đến lần này mình mới được thực hành... với lặn tự do: lặn tự do theo dòng chảy - drift freediving! Kết hợp với kiến thức về các dòng gần bờ (dòng dọc bờ và dòng rút) mà mình đã chuẩn bị trước chuyến đi, lần này mình đã có thể khảo sát cả những rạn san hô dài hơn nửa cây số trong làn nước lạnh cóng, với chiến lược "xuống một chỗ, xuôi theo dòng nước, lên một chỗ khác".
  
  
• Bơi kiểu cá heo - cách dùng chân nhái hiệu quả trên mặt nước: Snorkeling, hay "lặn" ống thở, là món mình từng ghét nhất, một là không thích cái ống thở, và hai là vẫy chân luân phiên (như bơi trườn sấp) với chân nhái trên mặt nước là hết sức kém hiệu quả. Để vẫy chân hiệu quả thì chân nhái phải chìm hẳn xuống nước và buộc người bơi phải chìm nửa người dưới hoặc phải cong chân gập gối để đạp... là những điều mình không thích vì cảm thấy rất mỏi (không được nằm thẳng thoải mái trên mặt nước) mà lại chẳng mấy hiệu quả. Và thế là mỗi khi mang chân nhái, mình toàn phải chui xuống dưới mặt nước cỡ 1-2m để bơi... ... ... cho đến khi TchyA phát hiện ra rằng vẫy chân kiểu cá heo (2 chân vẫy đồng thời như bơi bướm) với chân nhái trên mặt nước hiệu quả ngang ngửa với vẫy chân dưới nước! Điều này đã được các vận động viên vòi hơi chân vịt (finswimming) ứng dụng từ lâu trong các cuộc thi đấu. Và nó cũng đã giúp mình vượt qua được những vùng sóng vỡ (breaker zone) nguy hiểm với những con sóng hung bạo bên trên đập xuống rạn san hô đâm chia chỉa chưa đầy nửa mét ngay bên dưới (ở Cà Ná).
  
  
  
• San hô dọc bờ biển nam trung bộ: Ngoài "thủ đô lặn biển" Nha Trang ra, bắt đầu từ Vĩnh Hảo - Cà Ná trở lên, dọc bờ biển cũng có không ít những rạn san hô đẹp và phong phú. Đó là kết luận mình thu được qua kinh nghiệm khảo sát thực tế của mình và TchyA cộng với khảo sát qua ảnh vệ tinh. Chỉ có điều là những điểm lặn cách xa Nha Trang có nhiều cái bất tiện như giao thông khó khăn, sóng to gió lớn, và thiếu các dịch vụ du lịch. Trong những đường ngoằn ngoèo ở hình bên thì có vịnh Vân Phong, vịnh Nha Trang đã được nhóm lặn đi thực tế, bờ biển từ vịnh Vĩnh Hy (ngay dưới vịnh Cam Ranh) xuống tới bãi biển Ninh Chữ đã được TchyA khảo sát từ 2010, và dưới cùng là bãi biển Cà Ná đã được mình khảo sát trong chuyến đi đầu tháng 8/2012 vừa qua.
  
  
• Môi trường lặn: Môi trường lặn ngoài thực tế có nhiều yếu tố gây khó khăn cho người lặn (nhất là lặn vo) rất khác với môi trường nhân tạo như hồ bơi. Về nhiệt độ thì ở ngoài biển thường có các tầng nhiệt giảm dần từ trên xuống. Ở những vùng có dòng chảy mạnh hoặc những lúc biển động thì nước lạnh ở dưới sâu thường bị cuốn lên trên mặt làm cho nước bị lạnh một cách bất thường. Về độ trong của nước thì ở những nơi có san hô nước sẽ rất trong (mặc dù xung quanh có thể rất đục), những vùng cát xốp (hạt to) thì nước trong hơn vùng cát mịn, vùng/mùa lặng sóng sẽ có nước trong (dù cho cát rất mịn như ở Dốc Lết) hơn vùng/mùa sóng lớn. Lặn ở vùng nước đục (nhất là lặn vo) thì nhất thiết phải có phao tiêu và dây tiêu để định hướng ở dưới nước, cần có chuông / ống lắc để liên lạc bằng âm thanh giữa các bạn lặn, và nếu lặn sâu thì cần có đèn lặn. Về luồng lạch thì phải biết rõ và tận dụng các dòng nước gần bờ để lập kế hoạch lặn cho phù hợp. Khi lặn ở bãi biển du lịch thì nhất thiết phải có phao tiêu và cờ hiệu để giảm nguy cơ va chạm với các tàu bè trên mặt nước, nhất là những chiếc mô-tô nước (jet ski) phóng vèo vèo rất khó lường. Về địa hình dưới nước thì ta có thể đoán được thông qua địa hình trên bờ, vì chúng thường có sự tương đồng. Và cuối cùng là kinh nghiệm tìm điểm lặn qua vệ tinh của mình và TchyA thì đã đạt tới giới hạn khi nó không thể cho mình thấy được đáy biển sâu hơn 5 mét. Tuy nhiên từ những bãi cạn và những rạn san hô nước nông ta có thể suy ra phần nào khả năng có san hô nước sâu.
  

Video của tuần.

Xin giời thiệu với mọi người Video Clip của tuần trên DeeperBlue.com. Với tựa đề "4 trò nghịch ngợm để dân lặn vo chọc dân scuba". Ở độ sâu 30m, clip này cho thấy các bạn lặn vo đôi khi cũng rất hài hước và thú vị. Clip cũng cho chúng ta thấy những người lặn vo đúng là dân "tự do" (free) khi nhào lượn giữa các bác scuba cồng kềnh, chậm chạp...;-) Với các bác scuba, chui vào xác tàu là một thách thức lớn trong khi anh chàng lặn vo này ra vào như không.

Khảo sát bờ biển từ Phan Thiết đến Nha Trang

Tình hình là đầu tháng 8 này hai thành viên của nhóm là ComputerBoy và TchyA đã có chuyến khảo sát các điểm lặn từ Phan Thiết đến Nha Trang nhân dịp du lịch hè cuối năm học: từ Mũi Né, ra đảo Phú Quý, lên Cà Ná, đến Hòn Mun, Hòn Chồng ở Nha Trang.

Mũi Né

Đi từ dưới lên trên, chuyến khảo sát bắt đầu từ khu du lịch Mũi Né vào ngày 27/7. Xem trên ảnh vệ tinh thấy khu vực resort mình ở (Lotus Muine Resort & Spa) có đá ngầm, mình và TchyA hi vọng sẽ có những khám phá thú vị, nhưng không may là cơn bão Số 4 (Vicente) vừa mới hoành hành xong vài ngày trước đó đã để lại một vùng biển lạnh cóng đầy tảo và sóng lớn khiến cho nước biển đục ngầu. Sóng lớn của bão đã cuộn làn nước lạnh và màu mỡ từ dưới đáy lên (hiện tượng nước trồi - upwelling) nhiều đến độ sóng sóng bạc đầu đưa từng mảng từng mảng bọt trôi dạt lên bờ. Thấy vậy, cả đoàn du lịch chẳng ai dám/thèm xuống biển... trừ 2 tên dị nhân cứ lao thẳng ra ngoài khơi.

Chỉ với quần bơi và kính bơi, mình cùng TchyA lao xuống làn nước lạnh để được cảm nhận cái cảm giác "lạnh ngoài da" thật ấn tượng: Da và tay chân mình cảm thấy lạnh cóng nhưng thân nhiệt bên trong vẫn ổn định. Một kẻ ốm nhom và sợ lạnh như mình mà có thể chịu được cái lạnh cóng đó trong 15-20 phút thì quả là thượng đế thật tuyệt vời! Khoảng thời gian 15-20 phút đó đã đủ cho tụi mình vượt qua vùng sóng vỡ và lặn xuống khảo sát đáy biển. Vừa cắm đầu xuống nước, mình đã nhận được cái bất ngờ thứ hai, đó là lần đầu tiên mình lặn vào một chỗ hoàn toàn tối tăm như vậy. Lặn nước đục ở các bãi biển thì đã nhiều, tuy bên trên không thể nhìn thấy đáy nhưng khi xuống dưới thì vẫn thấy được đáy cát và cảnh vật xung quanh (dù bán kính có thể dưới 1m). Chỉ có lần này mới là lần đầu tiên mình xuống đáy một cách hoàn toàn mò mẫm, không thấy đáy cát, không thấy ánh sáng bên trên, đen như mực! Tầm nhìn kém (có thể nói là bằng không) và sóng lớn đã khiến cho độ sâu 2-3m lúc đó trở thành một cái hố sâu thăm thẳm (và không kém phần rùng rợn). Khi cơ thể bắt đầu run báo hiệu cho sự giảm thân nhiệt bên trong, tụi mình bơi vào bờ và nhảy ùm xuống hồ bơi của resort... mà tưởng như đang nhảy vào một suối nước nóng! Quả thật là "trong cái rủi có cái may" khi được khám phá những điều không tưởng tượng nổi, và đã hiểu làm sao mà các freediver vẫn có thể thản nhiên ngụp lặn bên dưới mặt băng.


Ngày hôm sau ra biển Hòn Rơm, sóng đã lặng hơn gấp nhiều lần, nước đã bớt lạnh, nhưng trong nước biển vẫn còn rất nhiều sinh vật phù du hình tròn (cầu) chẳng rõ là giống chi.

Đảo Phú Quý

Ngang với Mũi Né là đảo Phú Quý, hay Cù lao Thu, Cù lao Khoai Sứ, cách Phan Thiết 100km về phía đông. Ở đây cũng có rất nhiều thứ để khám phá, nhưng một lần nữa ông trời lại nổi cơn bão tố đuổi tụi mình về đất liền trong vòng 24 tiếng đồng hồ. Tối 28/7 tụi mình lên tàu Quê Hương 2 ra đảo, sáng sớm tới nơi tranh thủ đi một vòng quanh đảo và khảo sát 3 điểm lặn (lặn thực tế 1 điểm), đến chiều tối lại xách túi lên tàu Bình Thuận 16 quay về để tránh áp thấp đang hình thành ngoài khơi của Philippines (tiền thân của bão Saola). Khác với Côn Đảo và Phú Quốc có đường hàng không để về trong trường hợp khẩn cấp, ở Phú Quý mà bị kẹt tàu thì chỉ có nước đợi, đợi và đợi mà thôi. Tuy chỉ có một ngày nhưng chuyến khảo sát cũng khá thành công nhờ có sự hướng dẫn nhiệt tình của em SV CNTT Đ.H.Phúc.


Điểm khảo sát đầu tiên là vịnh Triều Dương với bãi cát dài uốn lượn rất ngoạn mục. Nằm ở bờ nam của đảo, chếch hướng đông nam, vịnh Triều Dương hứng cả gió Tây Nam (mạnh) lẫn gió Đông Bắc (yếu) khiến cho dòng chảy cùng với hình thù của bãi cát thay đổi quanh năm. Mùa này gió Tây Nam thổi mạnh qua eo biển giữa đảo chính và Hòn Tranh (hiệu ứng Bernoulli - gió lùa khe hẹp) tạo thành dòng dọc bờ chảy mạnh đẩy cát sang hướng đông bắc vẽ nên cái "lưỡi cát" dài uốn ngược vào trong (vùng bao bởi nét chấm trắng trên ảnh vệ tinh). Cái "lưỡi cát" cong đó tạo nên một "tiểu vịnh" êm đềm lặng sóng giữa ba bề sóng gió cuồn cuộn. Và những thảm tảo biển trong cái vịnh đó đã đánh lừa tụi mình khi đứng trên bờ mà trầm trồ "À, chỗ này sâu thiệt, chắc wall dive được đây!?" để rồi nhảy xuống mới biết là nước cạn chỉ tới ngang mông! :D Đây là lần đầu tiên mình được tận mắt chứng kiến hiện tượng trôi dạt dọc bờ (longshore drift) là kết quả biến đổi địa hình do các dòng dọc bờ gây nên. Bên ngoài cái tiểu vịnh này có nhiều đá ngầm (có thể có san hô) nhưng tụi mình đã không thể khảo sát được do dòng chảy quá mạnh.


Tiếp theo là bãi Lạch Chỏi với thảm cỏ biển rộng mênh mông và nghe Phúc nói có rất nhiều san hô. Nằm ở bờ tây nam của đảo, bãi Lạch Chỏi hứng trọn ngọn gió Tây Nam để biến lạch nước nhỏ giữa 2 thảm cỏ biển thành một dòng rút mạnh hướng thẳng ra khơi. Muốn tránh dòng rút nên tụi mình đã cố công bò lỏm bỏm trên cái bãi cạn đầy cỏ biển đó, nhưng không ngờ là nó rộng quá nên đi giữa đường đành phải quay trở lại... chạy sang điểm khảo sát chính của kỳ này... Bãi Nhỏ - Gành Hang. Nghe Phúc nói là cả dọc bờ biển phía tây và tây nam này có rất nhiều san hô đẹp, nhưng mùa này thì hầu như không thể ra ngoài được. Ngược lại, vào mùa gió Đông Bắc thì ở đây nước lặng như hồ, ta có thể thoải mái bơi lặn, và bấy giờ thì các lạch nước trở thành nơi neo đậu cho những chiếc thuyền (như trong ảnh vệ tinh).


Bãi Nhỏ - Gành Hang(**) là điểm cuối cùng, cũng là điểm khảo sát chính trên đảo Phú Quý. Nằm ở bờ đông gần góc đông nam của đảo, bãi Nhỏ mùa này nhận gió Tây Nam thổi nhẹ từ bên kia qua. Tận dụng dòng dọc bờ yếu, tụi mình đã lặn dòng chảy (drift dive) từ bãi Nhỏ xéo ra phía hòn đá gần gành Hang rồi vòng ngược dòng trở vô (như đường vẽ trên ảnh vệ tinh; ảnh đã được quay 90 độ). Nhưng tiếc là do sức ép về thời gian (chiều tối phải về đất liền) nên mình đã mang theo máy chụp hình dưới nước... mà quên gắn pin (do tối qua tháo ra để sạc)! Trên đường bơi ra, tụi mình khá lưu luyến với những hòn đá và hố đá kì vĩ tạo nên một địa hình phong phú ngay bên dưới (san hô thì không phong phú lắm). Mang theo hệ thống phao tiêu tự chế, mình đo thấy 3 mét, 5 mét, rồi tới một cái hố 8 mét bên cạnh hòn đá đã chọn sẵn làm đích, tụi mình "thả neo" xuống đó để tập lặn cắm đầu xuống. Cả hai chỉ xuống tới thềm đá ở độ sâu 5 mét để ngắm cái hố sâu 3 mét bên dưới thôi, chứ lần đầu lặn sâu trong một ngày khảo sát mệt mỏi này, không ai được phép mạo hiểm xuống dưới đó. Khi ngược dòng nước bơi vào bờ, TchyA đã phát hiện ra một điều hết sức quan trọng, đó là bơi kiểu cá heo với chân nhái trên mặt nước rất hiệu quả (so với kiểu vẩy chân luân phiên).


Bên trái của bãi Nhỏ là gành Hang (như hình bên). Gành Hang bao gồm hai bức tường đá chồm ra biển, tường đá đen bên trái và tường đá đỏ bên phải kẹp lấy một cái lạch cạn ở giữa. Và phần nhô ra của hai bức tường này bao lấy một cái tiểu vịnh có "thành cao hào sâu", địa hình rất hấp dẫn.

Tiểu vịnh Gành Hang, chụp từ bên vách đá đen.

Đá đen thì cứng, còn đá đỏ thì đang phong hoá thành đất đỏ. Nên khi leo thì chớ có bám/đạp vào đá đỏ!

Có lẽ đá đỏ, đá đen và địa hình là những đặc sản của Phú Quý.



Cà Ná


Từ Phan Thiết đi lên khoảng 100km, mình dừng chân ở khách sạn Cà Ná để khảo sát vùng biển có san hô ven bờ đầu tiên (tính từ trong nam ra). Nằm trong khu bảo tồn Hòn Cau - Vĩnh Hảo (*), Cà Ná - Hòn Cau - Vĩnh Hảo tạo nên một tam giác với nhiều loài san hô, cá, sứa, rong tảo. Tuy nhiên, trong những ngày này, ảnh hưởng của bão Số 4 vừa rồi và áp thấp nhiệt đới đang hoành hành ngoài khơi đã làm cho sóng to gió lớn dữ dội. Trong 2 ngày ở đây, tận dụng dòng dọc bờ khá mạnh, mình làm 2 chuyến lặn dòng chảy như hình vẽ trên ảnh vệ tinh.

Chuyến thứ nhất vòng qua mũi đá ngăn cách khu du lịch (bên trái ảnh) với khu nhà dân (bên phải ảnh). Chuyến này mình đi vào buổi chiều ngay lúc nước ròng hết cỡ nên việc vượt qua bãi cạn là hết sức khó khăn. May nhờ phát hiện của TchyA ngoài Phú Quý mà mình đã ứng dụng cách vẫy chân cá heo (với nhịp độ nhanh) để lao ra ngoài vượt qua vùng sóng vỡ (biên giới giữa bãi cạn và triền dốc của rạn san hô). Ngay trong bãi cạn cũng đã có nhiều loài san hô đủ màu sắc rồi, nhưng phải lo "rình sóng" và chiến đấu với sóng nên chẳng có thời gian ngắm kỹ. Ra ngoài thì mình thấy có nhiều san hô khối và nhiều tảng đá mọc lên giữa bãi cát tạo nên một địa hình thú vị. Tuy nhiên, khi vào bờ thì mình lại bị con sóng xô vào một khối đá... để san hô cào trầy bụng! Nếu khi ra, mình nằm trong bãi cạn có thể chủ động "rình" lúc sóng yên để luồn lách được, thì khi vào từ vùng nước sâu và không biết trước địa hình bãi cạn, mình đã không thể chủ động tránh né được san hô.

Chuyến thứ hai, rút kinh nghiệm từ chuyến trước, mình đi vào buổi sáng khi nước còn cao, và ra vào qua những lạch/bãi cát chứ không vượt bãi cạn nữa. Tuy sóng lớn tạo nên dòng rút ở những lạch này, nhưng với sự hỗ trợ của chân nhái thì mình đã không gặp khó khăn gì khi ngược dòng quay vào bờ. Mình xuất phát từ Trạm dừng chân Mai Linh và xuôi dòng về bãi cát KS Cà Ná. Ở nửa đoạn đường đầu, mình thấy hầu như toàn là san hô cành. Trên đường đi, do sóng lớn cuộn cát lên làm tầm nhìn rất kém nên từ xa thì mình chỉ có thể xác định san hô qua tiếng lách tách của nó. Cứ đáy cát rồi lại san hô rồi lại đáy cát, hễ nghe tiếng lách tách càng lúc càng to thì biết là đang tiến tới một đám san hô. Những đám san hô cành thì kêu rất to, nhưng những hòn đá san hô khối thì hầu như không kêu (bị tiếng sóng át mất), nên có lần mình đang bơi dưới đáy cát thì bỗng thấy có cái bóng đen đen phía trước, chưa kịp nhận dạng mà tay đã chạm phải một tảng đá dựng đứng ngay trước mặt. Dòng chảy kết hợp với nước đục đã khiến mình phải "một đi qua, đầu không ngoảnh lại", bởi có mấy lần lướt qua những khối san hô đẹp liền quay lại để tìm mà hoàn toàn vô vọng. Ngay trước khi vào bãi cát của KS Cà Ná thì mình thấy một con sứa rất to (có màu hơi đỏ thì phải) đang treo mình vào một khối san hô bay phấp phới trong dòng nước rút như một con diều vậy. Nhưng hiển nhiên là cũng chỉ có thể lướt qua chứ không thể dừng lại chiêm ngưỡng nó được.

Ngoài ứng dụng lặn dòng chảy, bơi cá heo với chân nhái trên mặt nước, mình còn ứng dụng được kinh nghiệm "lạnh ngoài da" nữa. Kết hợp với hoạt động bơi dưới nước (dynamic apnea), mình đã duy trì được thân nhiệt để vượt qua 20-30 phút trong làn nước lạnh cóng do ảnh hưởng của bão và áp thấp nhiệt đới.

Vào buổi chiều, mình đi vòng qua biển bên Vĩnh Hảo thì thấy nước triều rút đã làm trơ lên những bãi san hô cành và đá lởm chởm:



Đi một đoạn thì lại thấy những bãi cạn nhô lên toàn xác san hô cành phơi xương trắng.


Trên đó, mình thấy một con sứa to đúng bằng con sứa mình đã thấy hồi sáng (cỡ cái máy laptop). Tuy nó bị mắc cạn nhưng hãy vẫn còn thở đều đặn, đợi con nước lớn lên sẽ trở lại với biển khơi.


Trong một vũng nước ở đó, mình cũng thấy một đơn thể san hô cành nguyên vẹn.

Nhờ đó mình mới biết được là đám san hô cành ngoài kia là quần thể gồm những đơn thể độc lập nên chúng mới nhúc nhích theo con sóng tạo ra tiếng kêu lớn đến vậy. (Lúc trước, thấy chúng nhúc nhích, mình cứ tưởng là "có vài cành bị gãy!")

Và một cái phá (lagoon) tạm trên bãi cạn đó cũng không kém phần đa dạng sinh học.




Cũng trên những bãi xác san hô này, mình được chứng kiến cảnh người dân đem xẻng ra xúc san hô đưa lên bãi cát để phơi khô và đóng bao đưa đi... hằng xe tải (chẳng biết tiêu thụ ở đâu!?)



Không chỉ có san hô cành (chủ yếu xúc trên bãi cạn) mà cả san hô khối cũng bị đục đem lên phơi...


Mặc cho bảng "cấm khai thác..."


Họ vẫn bày bán san hô ngoài đường! (Nhuộm xanh nhuộm đỏ lên bộ xương của những cây san hô tội nghiệp.)



Nha Trang

Rời Cà Ná, mình đi thẳng lên Nha Trang để kết thúc chuyến khảo sát. Đầu tiên là mình mua "gói bơi" của Vinadive để lặn vo, nhưng không ngờ là 1 giờ đồng hồ cho mỗi lần lặn lại quá ngắn cho dân lặn tự do!

Lần đầu tiên, mình vừa xuống là đã gặp ngay bạn lặn... một chú cá lau kính cứ bám sát lấy chân mình. Lắp đặt xong hệ thống phao & dây tiêu, bái bai bạn cá, mình theo dây lặn xuống độ sâu 10 mét... qua 3-5m, một làn nước hơi lạnh, đến 8-10m, mình bị sốc nhiệt khi chạm phải làn nước lạnh thứ hai khiến thao tác thông tai Frenzel của mình trở nên lúng túng và vô hiệu. Mặc dù chỉ mới xẹp có nửa phổi thôi nhưng mình đã chẳng thể nào lấy hơi lên miệng để thông tai được. Còn hai lỗ mũi thì bị áp suất âm trong khoang mũi-miệng làm xẹp lép lại (do mình bóp mũi liên tục để thông tai liên tục từ trên xuống). Nhớ là hồi nãy lúc mình đi theo triền dốc của rạn san hô xuống từ từ cũng đến gần 10m mà đã không gặp tình trạng này. Vấn đề là khi xuống thẳng với da trần, mình đã không chịu được cái sốc nhiệt lần 2. Loay hoay một tí thì đã hết giờ...

Đến lần lặn thứ hai thì mình đành phải mượn cái áo lặn 3mm của dân scuba để mặc vào. Nhờ thế mà không bị sốc nhiệt, nhưng vẫn chưa được thoải mái lắm. Mấy hôm nay qua bao nhiêu chỗ mà chưa được quay cảnh đã khảo sát, nên bây giờ tranh thủ rút máy ra thu hình làm kỷ niệm:

Đây là một hòn đá ngay dưới chỗ tàu đậu.


Còn đây là hệ thống phao & dây tiêu của mình (xuống sâu 8 mét).


Qua đoạn phim trên mình mới thấy rõ sự hấp thụ màu đỏ của nước biển: Dây đánh dấu trên mặt nước còn nguyên màu đỏ, khi xuống cái thứ 2 (-3m) thì thành đỏ sẫm, đến cái thứ 3 (-5m) thì thành hoàn toàn đen kịn!


Và trên chuyến tàu này, mình cũng gặp một spearfisher người Úc đang học... scuba! Thật là ngược, quá ngược với nhóm mình, toàn những người học scuba trước rồi mới tập lặn tự do.

Vào bờ, mình khảo sát kỹ lại bãi biển Nha Trang và thấy rằng tuy ở gần bờ thì bãi cát dốc nhanh xuống khoảng 3m nhưng từ khoảng 5m chỗ dãy phao hiệu ra ngoài thì hầu như không còn sâu thêm nữa, ra mấy trăm mét cũng chỉ 5-6m thôi. (Độ sâu này là lúc nước ròng, khi nước lớn có thể lên thêm 1,5m đến 2m nữa.) Và đi trong lúc gió bão thế này mới biết là vịnh Nha Trang được che chắn rất tốt nên hầu như lúc nào cũng yên bình. Còn tầm nhìn thì biến động từ 4m ở vùng nước sâu (xa đáy) xuống cỡ 2m khi gần đáy. Và cũng như bao lần trước, giữa bãi biển trống trơn thì cái thú lớn nhất của mình là lần theo các cọc và lưới để chơi. Nhưng lần này là lần đầu tiên mình bắt gặp một cái lưới đang sử dụng, có cả phao, cờ hiệu trên mặt nước. (Hồi đó giờ toàn gặp cọc và/hoặc lưới bỏ hoang.)

Cuối cùng, trước khi về TP.HCM, nhờ ảnh vệ tinh Google mà mình phát hiện ra một bãi lặn ngay trong bờ vịnh Nha Trang, đó là Bãi Dương - Hòn Chồng.


Như trong ảnh vệ tinh, bãi biển Hòn Chồng không dốc như chỗ khác mà lài dài ra ngoài với hai bên là hai bãi cạn rất rộng có cỏ biển, san hô cứng và san hô mềm đủ màu sắc chỉ cách mặt nước từ nửa mét đến 2 mét. Ở giữa bãi san hô bên phải có mấy hòn đá nhô lên (mấy chấm trắng trong ảnh) tạo thành một "cổng đá hẹp", mình phải uốn người kiểu cá heo mới qua được mà không bị đụng chân. Ra ngoài chỗ hòn Chồng (mũi đá nhô ra biển bên góc trên phải) thì có tường đá khá hấp dẫn... Nhưng mình thử cắm đầu đi xuống theo nó thì mới được khoảng 3m đã thấy một vùng nước đục ngầu, như đang đi vào nơi vô định!? Đi chậm lại thì mới biết là đã hết tường đá và đến triền đá dốc... nước đục như thế suốt ra tới đáy cát (-5m). Vậy là ở Hòn Chồng, tuy bên trong nước trong vắt nhờ rạn san hô, nhưng ra ngoài thì vẫn đục như thường, và đáy cát thì vẫn ở độ sâu chung là 5 mét.

Vậy là ở Nha Trang, muốn lặn sâu hơn 5-7m thì buộc phải ra đảo thôi!

Cập nhật hình ảnh Bãi Dương - Hòn Chồng (8/9)
Cuối tuần vừa rồi (8-9/9), nhân dịp ra Nha Trang mình đã chụp hình, quay phim lại quang cảnh Bãi Dương - Hòn Chồng trên và dưới nước như sau.

Biển Bãi Dương - Hòn Chồng lặng sóng do thềm cát & san hô cạn trải dài, ra tới hòn Bò ngoài kia (giữa hình bên) vẫn chỉ tới ngang ngực. Bên dưới hòn Bò là một "cổng đá hẹp" ngầm dưới nước. Từ hòn Bò đi ra thì nền cát dốc nhanh xuống sâu 5m với nhiều đá ngầm lớn ở khoảng ngang với hòn Chồng.

Từ trong bờ ra tới hòn Chồng, bãi cạn san hô và địa hình đá khối như sau: (Thực ra các clip được quay theo chiều ngược lại, từ ngoài hòn Chồng vào, nên chiều di chuyển trong các clip đều đi từ ngoài vào.)

Bơi ("snorkeling" without snorkel) ở bãi cạn san hô. Rạn san hô với nhiều loài phong phú và đẹp vậy mà có bọn ác dám gán cho nó cái tên "bãi san hô chết" và đang rắp tâm giết chết nó với âm mưu san lấp các rạn san hô làm bãi đáp cho CLB Diều bay!!!


Lặn qua "cổng đá hẹp" bên dưới hòn Bò. (Dù đã chú ý nhưng khi đưa tay qua cổng đá, vẫn bị đụng tay làm khung hình bị rung lắc mạnh!)


Vừa qua "cổng đá hẹp" (phía gần bờ) thì gặp một đàn cá lấp lánh.


Ngoài cùng, ngang với hòn Chồng là những khối đá ngầm lớn, nhưng nước biển khá đục.
______________________________

(*): Khu bảo tồn Hòn Cau - Vĩnh Hảo được đề xuất từ năm 1995, nhưng mãi tới tháng 9/2011 mới được "ra mắt"!

(**): Về "Gành Hang", theo Phúc, người ở đảo Phú Quý, thì Gành Hang là cả vùng bờ biển trải dài từ mũi đá phía đông vịnh Triều Dương đến bức tường đá bên trái bãi Nhỏ. Còn trong bài viết này thì mình gọi bờ biển đó là vùng "Bãi Nhỏ - Gành Hang", tức vùng đất có tên Gành Hang ("Gành" viết hoa), để phân biệt với gành đá có hang cạn bên dưới, mình gọi là gành Hang ("gành" không viết hoa).