Dạy lặn cho bạn bè khi bản thân chưa phải là huấn luyện viên

(Bài trên Scubadiving.com, trích dịch).

Joey và Scott là đôi bạn chơi với nhau từ thủa nhỏ. Scott là vận động viên bơi lội và lặn Scuba, trong khi Joey có chút lo lắng về nước. Gần đây Scott muốn Joey làm một cú “lặn tìm hiểu” để hy vọng rồi bạn mình sẽ lấy bằng lặn. Bằng cách đó, họ sẽ luôn bên nhau.

Một ngày đẹp trời bên hồ nước ngọt của thành phố. Scott thực hiện cú lặn kiểm tra và trở lại mặt nước để giải thích cho Joey biết thiết bị lặn làm việc như thế nào. Tuy phấn khởi nhưng Joey không khỏi hồi hộp khi đeo thiết bị lặn. Joey muốn được trải nghiệm cảm giác ở dưới nước. Joey chưa từng học lặn, cũng không phải là một tay bơi lội cừ, tuy nhiên anh tin vào bạn mình, và sau khi xem Scott làm mẫu, anh cảm thấy mình sẽ làm được.

Scott đeo thiết bị lặn của mình cho bạn, giải thích cho Joey cách điều chỉnh cân bằng BCD(*) và cân bằng áp lực tai(*). Sau đó đôi bạn cùng buông người ra khỏi thuyền.

… Joey có chút lo lắng khi một mình chìm xuống nước. Thiết bị lặn hơi vướng víu, nhưng anh nghĩ anh sẽ thích nghi với chúng. Anh xuống độ sâu 6 mét và lặn men theo vách đá (theo đúng kế hoạch Scott đề ra) ... Joey đã cân bằng được tai và đã lấy được sự thoải mái. Do chưa từng bơi với chân nhái, nên anh sử dụng tay nhiều không thua gì chân. Những sự cố gắng đã làm Joey thở gấp nhưng anh không cảm thấy như vậy. Anh nghĩ rằng anh thao tác đã thuần thục.

Từ trên mặt nước nhìn xuống, Scott thấy Joey thao tác khá tự tin, đi xuống và di chuyển chậm rãi. Yên tâm, Scott leo lên thuyền.

… Bỗng Joey thấy thấy một chân bị hẫng. Anh nhìn xuống: Một chân nhái đã bị rơi đâu mất. Anh không biết phải làm gì. Anh hoảng sợ. Duy nhất mà anh có thể nghĩ được là nổi lên mặt nước.

Lên tới mặt nước, chiếc thuyền cách Joey chừng 20 mét. Joey hét váng lên với Scott những từ ngữ không mạch lạc. Đáng tiếc là khi đã ở trên mặt nước, Joey không nhớ là phải bơm khí vào BCD, thế là anh bị chìm trở xuống. Hoảng sợ khiến anh tuột mồm thở(*). Phải mất một lát Scott mới hiểu ra được điều gì đã xảy ra với Joey.

Scott vội vã lao xuống nước, bơi tới vị trí vừa nãy Joey nổi lên. Anh ngụp lên lặn xuống tìm kiếm. Scott không còn bất cứ thiết bị gì, thậm chí là kính lặn và chân nhái, trong khi đáy hồ sâu tới 30 mét ... Rồi anh kêu gọi sự giúp đỡ ... Phải mất gần một giờ sau, Cứu hộ mới có mặt.

Thợ lặn nói:

Đây là loại tai nạn vô cùng hiếm hoi: Một thợ lặn thuyết phục một người bạn cố gắng lặn, còn người bạn lại không biết làm thế nào để xử lý một vấn đề dù rất nhỏ ở dưới nước.

Nếu người bạn được đào tạo, anh sẽ tự giữ nổi bằng cách bơm BCD. Khi bị chìm trở lại, Joey sẽ không nhả mồm thở, hoặc nếu bị tuột mồm thở thì anh sẽ biết làm thế nào để tìm thấy nó.

Cái dở nhất là Scott không mượn thêm một bộ thiết bị lặn để cùng lặn với bạn của mình. Nếu có hai bộ thiết bị lặn, Scott sẽ luôn ở bên Joey và sẽ kịp thời giúp đỡ anh ấy.

Joey chưa qua đào tạo nhưng lại phải lặn solo. Còn Scott không có kế hoạch đề phòng sự cố, kêu gọi giúp đỡ khẩn cấp.  

Bài học kinh nghiệm:

-  Bạn hãy tìm kiếm sự đào tạo chuyên nghiệp trước khi cố gắng tự tìm hiểu kỹ năng lặn.

- Bạn đừng dùng thiết bị của bạn lặn, trừ phi bạn lặn là huấn luyện viên và có 2 bộ thiết bị.

- Luôn có kế hoạch hỗ trợ khẩn cấp trong trường hợp gặp rắc rối.

(*) Xim xem tại Tự điển Lanbien ở trên cùng bên phải trang tin này.

Hình: Thực hành kỹ năng "thổi nước" kính lặn với giám sát của HLV.

Bikini từng là nơi Mỹ thử bom nguyên tử

Với nhiều người, Bikini chỉ là tên gọi của loại áo tắm hai mảnh, được giới thiệu lần đầu tiên tại Paris ngày 05/07/1946, nhưng ít người biết rằng, chỉ trước đó 5 ngày, đã xảy ra vụ thử bom nguyên tử trên một hòn đảo có tên là Bikini.

Đảo san hô vòng Bikini rộng 6 km2, thuộc quần đảo Marshall, với tổng diện tích 181 km2, gồm 34 hòn đảo nhỏ, hiện có khoàng 61.000 người sinh sống, nằm ở phía tây Thái bình dương, khoảng phía bắc Nauru, Kiribati, phía đông Liên bang Micronesia, phía nam đảo Wake.

Quần đảo này vốn là đất nước của người Micronesia. Năm 1526 nhà thám hiểm Tây Ban Nha Salazar đã phát hiện (một từ ngữ sặc mùi thực dân) ra nó. Năm 1788 nhà thám hiểm Anh Marshall đã ghé thăm. Quần đảo này từng là thuộc địa của Đức (1885 – 1914) và Nhật (1920 – 1944). Năm 1944 bị Mỹ chiếm đóng, và hai năm sau, ngày 30/06/1946, trái bom nguyên tử thứ tư của Mỹ (là trái bom nguyên tử đầu tiên sau Thế chiến thứ hai) đã thử tại đây. Tính tới ngày 08/06/1958, nơi đây đã có 67 vụ thử vũ khí nguyên tử và hạt nhân.

Năm 1966, sau khi Mỹ tuyên bố mức độ phóng xạ ở khu vực đảo Bikini đã giảm xuống mức an toàn, những cư dân thủa xưa của đảo đã trở lại đây sinh sống. Tới giữa thập kỷ 1970, họ lại phải di cư sang nơi khác vì được cảnh báo rằng, độ phóng xạ ở đây bỗng tăng lên đột ngột. Theo kết quả nghiên cứu gần đây, có thể phải tới năm 2040 đảo này mới thực sự an toàn.

Suốt hơn nửa thế kỷ qua, Bikini là hoang đảo, nên đã tạo ra một thế giới động thực vật phong phú. Bikini do vậy trở thành một biểu tượng cho sự hồi sinh mạnh mẽ của thiên nhiên – bất chấp việc đã từng bị tàn phá nặng nề.

Cộng hòa Marshall Islands (giành độc lập ngày 21/10/1986) có kế hoạch biến Bikini thành điểm du lịch Sinh thái và Lịch sử, bởi đảo này đã trở thành “Biểu tượng của chủ nghĩa thực dân hạt nhân, khi vũ khí giết người hàng loạt được thử nghiệm tại những hòn đảo Thái bình dương và trên sa mạc Australia, rất xa nước có loại vũ khi ấy”.

Số liệu:

- Tính từ ngày Mỹ lần đầu tiên thử nghiệm hạt nhân (16/07/1945) cho  tới tháng 9/1996, khi Hiệp ước cấm thử toàn diện hạt nhân được thông qua, toàn thế giới đã diễn ra 2.047 lần thử hạt nhân, trong đó Mỹ thử 715 lần, Liên xô 715 lần, Pháp 210 lần, Anh 45 lần, Trung Quốc 45 lần, Ấn độ một lần vào năm 1974.

- Trái bom nguyên tử ném xuống Hirosima có tên là “Chú nhóc” (Little Boy) sức nổ tương đương 15 Kton, trái ném xuống Nagsaki có tên là “Lão béo” (Pat Man) sức nổ tương đương 21 Kton.

H1: Bikini - vụ thử bom nguyên tử (chụp từ đảo kế bên).
H2: ...và bikini.

Hồ Chagrgo Ggagoggmanchauggagogg Chaubunagungamaugg

Đó là tên chính thức của một hồ nước thuộc một thị trấn của Webster, Massachusetts, Mỹ.

Bạn đã từng du lịch tới những hồ nước sâu nhất, lớn nhất trên thế giới như hồ Huron, hồ Baikan, hồ Titicaca, hồ Tonle sap, nhưng có thể bạn chưa đặt chân tới một hồ với tên gọi rất khó gọi. Với 45 kí tự, “Chargo Ggagoggmanchauggagogg Chaubunagungamaugg” là tên của một hồ có cái tên khó gọi nhất ở Mỹ. Nó khó gọi đến nỗi ngay cả dân địa phương cũng không dễ dầu gì nói đúng được, thậm chí có biển báo dẫn đường tới hồ cũng bị viết sai. Sau này, để “đơn giản hóa”, nhiều người gọi nó là hồ Chaubunagungamaug hay Chargo.

Hồ này được tạo nên từ sự rút lui của các dòng sông băng trong Kỷ băng hà cuối cùng. Tham quan khu vực này là một cách tuyệt vời để dành thời gian với thiên nhiên. Du khách tới đây để khám phá các đầm lầy xung quanh hồ, tìm hiểu các kiếm động vật hoang, để bơi lội và chèo thuyền trên hồ.

Hồ này được biết đến từ khá sớm với ba tên gọi khác nhau là: Chabanaguncamogue, Chaubanagogum, Chaubunagungamaug. Các nhà sử học đều thống nhất rằng ba tên gọi đó đều mang chung một ý nghĩa: “Hồ câu cá sát biên giới”. Xưa kia, hồ này thuộc quyền sở hữu của bộ lạc người da đỏ Nipmuc.

Rồi hồ này bị đổi tên khi người Anh chiếm vùng đất này làm thuộc địa. Lúc đó một người Anh tên là Samuel Slater đã xây dựng một nhà máy gần ngôi làng Manchaug và đặt tên là Monuhchogoks. Từ đó người da đỏ gọi hồ này là Chargoggaggoggmanchoggagogg với hàm ý là “Người Anh ở Manchaug”. Không lâu sau, vào năm 1795, tên gọi này đã xuất hiện trên bản đồ thị trấn Dudley. Năm 1831, cả Dudley và Oxford - hai vùng tiếp giáp hồ này - cùng điền lên bản đồ cái tên Chargoggaggoggmanchoggagogg, nhưng tới năm 1830 thì quay lại sử dụng cái tên Chaubunagungamaugg.

Cuối cùng, người ta quyết định ghép tên nguyên gốc do người da đỏ đặt (tức Chaubunagungamaugg) cùng với tên mới (tức Chargoggagoggmanchoggagogg), và ý nghĩa hoàn chỉnh của cụm từ Chargoggagoggmanchauggagogg chaubunagungamaugg này là “Người Anh ở Manchaug tại Hồ câu cá sát biên giới”. Riêng tờ Webster Times đã “dịch” nghĩa cụm từ này là “Bạn câu cá bên phía bạn, tôi câu cá bên phía tôi, và không ai câu cá ở giữa”.

Lời góp:

Nếu chỉ quan tâm tới cái tên của địa danh, thì tên dài nhất phải là tên gọi của thủ đô Thái lan. Bạn không tin ư? Bạn sẽ nói: Dóc vừa thôi cha nội, thủ đô Thailan là “Bangkok”, phiên âm Hán-Việt là “Vọng các” hay “Mạn cốc”, đâu có dài.

Thực ra “Bangkok” là tên “giao dịch” quốc tế. Trong nội bộ quốc gia, họ gọi là “Krung Thep”. Tuy nhiên Krung Thep là tên gọi tắt (kiểu như dân thành phố Hồ Chí Minh, thậm chí trong văn bản của chính quyền địa phương, vẫn gọi thành phố của họ là “Thành phố”), còn tên đầy đủ được đọc như sau : Krung Thep Maha Nakhon Amon Rattanakosin Mahinthara Ayutthaya Mahadilok Phop Noppharat Ratchathani Burirom Udom Ratchaniwet Mahasathan Amon Phiman Awatan Sathit Sakkathattiya Witsannu Kamprasit.
(Tất nhiên họ viết bằng chữ Thái, hàng chữ trên chỉ là phiên âm tiếng Việt).

Chuyện lẻ tẻ của thợ lặn

(Bài trên Scubadiving.com, trích dịch) 

Thiếu trang, thiết bị, BCD bị rò rỉ, đồng hồ khí bị liệt, mồm thở bị rách,… thật “chẳng là cái gì” đối với thợ lặn chuyên nghiệp, bởi họ đã từng qua mặt cả trăm sự cố thì sá chi mấy cái “chuyện lẻ tẻ”.

Matt và Jake là thợ lặn chuyên nghiệp. Họ làm công việc chăm sóc khách hàng ở một cảng du thuyền nho nhỏ. Họ giúp khách kiểm tra sơ bộ tàu thuyền; hướng dẫn chúng rời, cập cảng; tháo, cột dây giữ tàu thuyền. Đây là cơ hội để họ có chút tiền “típ”. Thu nhập này giúp họ có thêm 30 – 50 USD cho một vài giờ làm việc.

Xế chiều hôm đó, vào ngày nghỉ của Matt và Jake, một chủ du thuyền tới nhờ họ trục vớt chiếc neo tàu bị đứt. Thay vì khất tới sáng hôm sau thì họ lập tức đi ngay – họ không muốn bỏ lỡ cơ hội có 100 USD “típ”. Họ theo du thuyền tới khu vực chiếc neo bị đứt. Tới nơi, Matt và Jake lặn xuống. Họ đã tới đáy ở độ sâu 24,5 mét. Mặt trời đã xuống thấp, màu nước nhanh chóng sẫm lại.

… Jake nhận thấy BCD (1) của Matt bị rò rỉ khí khá mạnh. Jake ra hiệu cho Matt “BCD của bạn bị rò rỉ khí đấy” và đề nghị “ta đi lên thôi”, nhưng Matt ra hiệu “không sao đâu”. Họ tiếp tục tìm kiếm. Lát sau Matt cạn khí thở. Anh ra hiệu cho Jake “ta cùng đi lên nhé”. Jake ra hiệu “anh cứ lên trước, tui tiếp tục tìm kiếm”. Matt bèn nổi lên một mình.

Ngồi trên du thuyền, Matt băn khoăn không rõ Jake sẽ dùng cách nào để đưa chiếc neo lên (2) ... Lát sau, bằng kinh nghiệm, Matt biết bạn mình đã gặp nguy hiểm, nhưng do không đem theo chai khí dự phòng nên anh không có cách nào để trở xuống giúp Jake. Anh gọi cứu hộ. Nửa giờ sau đội cứu hộ có mặt. Đã quá muộn.

Điều tra viên nói, chiếc neo mà Jake tìm kiếm lớn hơn những neo mà các anh đã từng vớt. Nó nặng tới 25 kí, kết nối với hơn 30 mét dây neo đường kính nửa inch. Lúc đó Jake đã xách được chiếc neo lên và đã khoác được cuộn dây neo lên mình. Do trọng lượng của neo vượt quá sức nổi của BCD của anh, nên anh phải gắng sức vẫy chân nhái để đi lên (3). Lên giữa chừng, chiếc neo bỗng tuột khỏi tay Jake và chìm nghỉm. Cuộn dây neo bị chiếc neo lôi theo đã xả ra và cuốn lấy chân anh. Đang cố sức đi lên với một BCD được bơm tối đa, Jake bị kéo giật xuống đột ngột, anh bị sặc nước ngay lập tức. Jake bị dây neo trói và bị treo lơ lửng ở độ sâu chỉ 5 mét.

Dấu hiệu tại hiện trường cho thấy Jake đã rút dao cố gắng cắt đứt sợi dây neo đang trói anh, nhưng anh đã không thể với được tay đến sợi dây để cắt nó. Con dao lặn đã được tìm thấy ở dưới đáy biển, gần chiếc neo.

Thợ lặn nói:
                                                         
- Chuẩn bị lặn: Bạn cần kiểm tra các thiết bị để chắc chắn rằng chúng làm việc tốt và bạn cần có đủ không khí cho bạn và cho việc trục vớt của bạn.
- Bạn hãy cùng làm việc với bạn lặn và cùng đi lên.
- Không tìm cách nâng vật nặng mà không sử dụng phao nâng hàng (2).

 (1) Xin xem Tự điển Lanbien ở trên cùng bên phải trang tin.
 (2) Lẽ ra họ phải dùng Lift bag (hình): loại phao bơm hơi chuyên để đưa hàng từ dưới đáy biển lên. Sau khi móc hàng vào phao, thợ lặn bơm khí vào phao, rồi cùng đi lên và khống chế tốc độ đi lên của phao.

(3) Theo thiển ý của NST, thay vì ôm chiếc neo nổi lên, Jake có thể bỏ lại chiếc neo và cầm đầu kia của sợi dây neo rồi nổi lên. Với độ dài dây hơn 30 mét (so với 24,5 mét nước), người trên thuyền sẽ dư sức lôi chiếc neo lên. Tuy nhiên, như lời một chuyên gia lặn cao cấp “Lặn sâu giống như uống thuốc an thần. Đầu tiên nó làm cho bạn ngớ ngẩn, sau đó nó làm cho bạn xử lý một cách ngu ngốc”.

Swim swim (P2)

(Bài của anh Trần Nam Trung, tiếp theo)

Không nên ăn hay uống gì ít nhất 1 giờ trước khi bơi?

Bạn có thể đã nghe những người chạy marathon ăn rất nhiều đêm trước khi chạy đua và sáng hôm sau còn ăn thêm nữa. Những người bơi marathon cũng vậy. Thực tế là với những cuộc đua kéo dài từ 3 giờ trở lên, các vận động viên bắt buộc phải tiếp nước, khoáng chất, và một số carbonhydrate thì mới hi vọng có thể tiếp tục cuộc đua. 
Mặt khác nếu bạn ăn thật no hay uống no những loại đồ uống lạnh ngay trước khi thể dục thì bạn có thể bị đau bụng dù là bạn chơi môn gì đi nữa. 
Nhưng nếu bạn chỉ ăn một bữa bình thường thì bạn không nhất thiết phải ngồi chờ bên thành bể bơi cả tiếng đồng hồ.

Khi cơ thể nóng quá bạn sẽ toát mồ hôi. Những người bơi cũng toát mồ hôi như tất cả những người khác, chỉ có điều bạn ít để ý hơn thôi. Nghe thì có vẻ lạ nhưng mất nước có thể là vấn đề nghiêm trọng với những người bơi. Nếu bạn cảm thấy mệt khi gần tập xong, đặc biệt là khi bơi trong nước ấm hay nóng, bạn nên uống một ít nước để bù lại. Bạn có thể sẽ ngạc nhiên vì lợi ích của nó.

Bơi là môn nhàm chán vì cứ lặp đi lặp lại?

Với những người đã bơi ở biển, cách bờ hàng dặm, hay lúc biển có sóng cao sẽ nói rằng bơi chẳng hề chán tí nào. Cũng như khi bơi ở hồ trong vắt trên núi cao, khi mà bạn có thể nhìn thấy tuyết trên những ngọn núi cao xung quanh. Hay đứng ở bãi biển với hàng trăm những người bơi khác khi mặt trời bắt đầu lên. Hay đến một đất nước xa lạ để tham gia vào thi đấu quốc tế, gặp gỡ những vận động viên khác không nói cùng thứ tiếng với bạn nhưng cùng hiểu bạn nói chung một ngôn ngữ với họ? Hay chỉ là đứng lên bục trong một cuộc thi đấu ở địa phương khi trọng tài dương súng lục lên và bạn nghe thông báo “100 mét sải…vào vị trí”.

Thế còn bơi tập thể dục hàng ngày, bơi đi bơi lại thì sao, bạn có thể hỏi. Kể cả các buổi tập hàng ngày cũng vậy, có thể, và nên luôn luôn làm bạn hứng thú. Một đặc điểm của một người huấn luyện giỏi là làm thế nào để người bơi luôn cảm thấy hứng khởi, thích thú, và cảm thấy được thử thách. Bơi lội không hề nhàm chán nhưng chỉ tập không thôi thì có thể.

Để tránh nhàm chán, bạn nên thay đổi kiểu tập. Chia buổi tập ra thành những bài bơi ngắn, bơi các kiểu khác nhau, thay đổi tốc độ từ nhanh tới chậm ngay cả trong mỗi đoạn bơi hay trong các đường bơi khác nhau. Tập luyện những động tác tay hay chân mà bạn còn chưa thành thục để thay đổi “không khí”. 

Một cách nữa có thể giúp bơi lội thêm phần hứng thú, đó là phát triển các mối quan hệ. Hãy làm quen với bạn bè trong các buổi tập, hay trong các buổi thi đấu, tìm hiểu xem họ là ai. Tình bạn được hình thành trong các buổi thi đấu bơi là những tình bạn đặc biệt và nhiều người trông đợi để thi đấu vì những mối quan hệ xã hội cũng quan trọng như các lý do khác. 

Cảm thấy nhàm chán là dấu hiệu rằng sự quan tâm và nhiệt tình của bạn với môn bơi đang có vấn đề. Cách hiệu quả nhất để tránh nó là tạo ra những mục tiêu cho bản thân, để tự thách thức bản thân nhằm đạt được những mục tiêu đó. Hãy đo sự tiến bộ của bạn thường xuyên. 
Ví dụ nếu bạn muốn bơi 500 mét trong một khoảng thời gian nào đó, bạn phải xác định xem với mục đích đó thì tức là đích để bơi được 100 mét là bao lâu. Sau đó, cứ 1-2 tuần một lần, bơi 5 quãng 100 mét, nghỉ giữa các quãng bao nhiêu cũng được tùy cơ thể bạn cần và cố giảm thời gian bơi một quãng 100 mét càng gần với thời gian mục tiêu càng tốt. 
Khi bạn đã có thể duy trì được thời gian mục tiêu cho cả 5 quãng 100 mét, bạn bắt đầu tập làm sao rút bớt thời gian nghỉ giữa các quãng lại, hoặc thử bơi 3 quãng 200 mét một lần với gấp đôi thời gian của 1 quãng 100 mét. 
Cuối cùng bạn sẽ đạt được mục tiêu bơi 500 mét và từ đó, lại đặt cho mình một mục tiêu mới. Bí mật để ngăn chặn sự nhàm chán là luôn tự tạo cho mình một thách thức với những mục tiêu mới sau đó đặt kế hoạch và đo lường sự tiến bộ của mình.

Bạn chỉ cần bơi 3 lần một tuần là đã có thể đạt được tiến bộ như Aerobic?

Điều này chỉ đúng một phần. Các bác sĩ khuyên tập ít nhất 20 phút thể dục Aerobic một lần và 3 lần trong một tuần để duy trì sức khỏe tim mạch. Tập với mức này sẽ giúp một người không khỏe đạt tới mức khỏe tối thiểu. 
Nhưng tác dụng của nó chỉ dừng lại ở đó. Một khi cơ thể bạn đã đáp ứng được mức này, sự tiến bộ sẽ giảm dần và người bơi sẽ đạt tới ngưỡng, một lực cản gây thất vọng lớn cho người tập. Buổi tập không còn cảm thấy thú vị nữa và khi cơ thể ngừng đáp ứng, người bơi sẽ không cảm thấy mình bơi nhanh lên hay có thể kéo dài hơn, và bắt đầu cảm thấy nản. 
Có 3 cách để làm giảm và tránh tình trạng này: Bạn tập thường xuyên hơn, hoặc lâu hơn, hoặc với cường độ cao hơn. Biện pháp tốt nhất là kết hơp cả 3 cách mỗi thứ một ít.

(NST có sửa một vài chữ nhưng không ảnh hưởng đến nội dung).

H: quỹ đạo chuyển động của cánh tay khi quạt nước sải.

Swim swim (P1)

(Bài của anh Trần Nam Trung)

Người Mỹ đã quá quen với cảnh người chạy bộ hay đạp xe thể dục trên đường phố, nhưng rất nhiều người trong số họ sẽ rất ngạc nhiên khi biết rằng các nghiên cứu luôn chỉ ra rằng bơi lội luôn là môn thể thao số 1 về số người tham gia. Không chỉ ngày càng nhiều người bơi lội như một cách thư giãn mà kể cả các vận động viên các môn khác cũng tìm tới bơi lội như một cách tuyệt vời nhằm duy trì thể lực của họ trong mùa nghỉ thi đấu, giúp hồi phục chấn thương, hay để tăng độ mềm dẻo.

Mặt khác, rất ít những người đi bơi biết được môn thể thao này đã thay đổi như thế nào trong vòng 2 thập kỉ qua. Không chỉ những thành tựu mới trong cách các vận động viên bơi lội được luyện tập và thi đấu, mà cả những lý thuyết cơ bản trong cách đẩy người trong nước, hay cách quạt tay thế nào cũng đã thay đổi hoàn toàn.

Bạn có đang ở trong tình trạng là bơi càng nhiều hơn nhưng lại đang thấy thích thú ít đi? Hay sự nhiệt tình bơi lội lúc ban đầu ngày càng bị giảm dần khi tốc độ giảm cân chậm lại và không tiến triển mấy nữa? Thành tích bơi của bạn có bị ngưng trệ và dường như không thể khá hơn làm bạn cảm thấy một chút thất vọng và tự hỏi tại sao những người khác ở làn bên kia lại có thể lướt nhanh hơn trong khi dường như họ quạt tay ít hơn và nhẹ nhàng hơn mình? Bạn sẽ nghĩ rằng kĩ thuật của bạn cần phải được nâng cao, nhưng bạn không biết bắt đầu từ đâu?

Có thể bạn đã đạt tới ngưỡng là bạn không để ý tới động tác bơi nữa. Nó trở nên một việc làm thường xuyên hàng ngày của bạn: đến bể bơi, mặc đồ, xuống bể, bơi, lên tắm, và ra về. Có thể bạn mới tập bơi và thấy hưng phấn về một môn thể thao giúp bạn đạt mục tiêu sức khỏe và sắc đẹp. Cũng có thể bạn là một người chơi môn thể thao khác tìm đến bơi lội như là cách giúp hồi phục chấn thương, hay bạn là người chơi Ba môn phối hợp (Triathlon) đang tìm cách nâng cao thành tích môn bơi (trong 3 môn) của mình. Dù bạn đến với môn bơi vì mục đích gì, có lẽ bạn cũng chẳng đọc tới dòng này nếu bạn không quan tâm tới việc nâng cao sức khỏe, kĩ thuật và thành tích.

Trong bài này, chúng tôi sẽ bắt đầu bằng việc bàn luận một số quan điểm về môn bơi lội, sau đó nói tới những phát hiện về kĩ thuật bơi (do áp dụng camera tốc độ cao và máy tính phân tích chuyển động) của các vận động viên đoạt huy chương Olympic – những thông tin làm thay đổi cơ bản sự hiểu biết của chúng ta về việc làm sao cơ thể chúng ta có thể lướt đi trong nước. Chúng tôi sẽ bàn về những phát hiện về tâm lý học và hướng dẫn làm sao có thể áp dụng các kĩ thuật mới nhanh và dễ dàng hơn. Chúng tôi sẽ chỉ ra các cách để những người bơi và huấn luyện viên có thể áp dụng để buổi tập được hiệu quả hơn và thích thú hơn. Chúng tôi sẽ bàn về cách nhắm tới và đạt được các mục tiêu cụ thể và lên kế hoạch tập luyện thế nào. Cuối cùng, chúng tôi nói về bơi lội ngoài thiên nhiên.

Tại sao bạn lại bơi?

Những lợi ích về tinh thần của tập luyện thể thao đã được nói nhiều và đón nhận rộng rãi. Thể dục giúp chúng ta cảm giác thư giãn và khỏe mạnh, và môn bơi có lẽ là môn tốt nhất giúp cho chúng ta có cảm giác này trong các môn thể thao. Các nhà tâm lý học đưa ra giả thuyết rằng việc xoay qua xoay lại trong nước và cảm giác “không trọng lượng” khi ở trong môi trường nước làm chúng ta liên hệ tới đứa bé còn ở trong bụng mẹ, giai đoạn mà mọi thứ đều dễ chịu và tốt đẹp khi mọi nhu cầu của nó được đáp ứng. Một số người còn đi xa hơn khi giải thích rằng bơi lội đánh thức trí nhớ tiềm ẩn rằng mọi động vật đều bắt nguồn từ biển cả. Dù lý do gì thì nước luôn có sự hấp dẫn đặc biệt với nhiều người. 

Những người bơi thường rơi vào tình trạng đê mê, đặc biệt với những người bơi đường dài. Sự tĩnh lặng, cảnh vật giống nhau ở xung quanh, nhịp bơi tay và chân đều đặn, cảm giác không trọng lượng làm bạn như có cảm giác hơi bị mê. Đôi khi có người còn nói các buổi bơi hàng ngày của họ như những giờ thiền.

Bạn có thể cũng nghe về nhóm chất gọi là Endorphins, một dạng Morphin nội sinh sản xuất bởi não bộ khi và sau các buổi tập nặng. Các chất này được cho là nguyên nhân gây kích thích, cảm giác sung sướng, đê mê lâng lâng mà nhiều vận động viên trải qua sau một buổi tập. Nó cũng là nguyên nhân làm cho một số vận động viên cảm thấy bứt rứt khó chịu khi họ không được tập luyện. Người ta còn ghi nhận một nguyên nhân nữa khiến não tiết ra Endorphins nhiều hơn thể dục có thể tạo ra, đó là lạnh. Đây có lẽ là lý do tại sao những người bơi ngoài trời thường có sự kích thích mạnh hơn. Họ có lẽ nhận được gấp đôi liều Endorphins.

Về mặt thể chất, có lẽ bạn đã nghe tới bơi lội đều đặn giúp dẫn tới những thay đổi vật lý nhờ thể dục Aerobic kéo dài, làm tăng khỏe mạnh tim mạch, giảm nhịp tim khi nghỉ ngơi, tăng lượng máu của mỗi nhịp tim đập, giảm huyết áp, v.v... Bơi lội còn có những lợi ích riêng của nó. Khi bơi, bạn nằm ngang trên mặt nước và tim không cần phải đẩy máu đi ngược với lực hút của trái đất. Điều này rất tuyệt với những người có bệnh tim mạch hay rất yếu.

Ngoài ra, một hiện tượng gọi là "Mammalian diving reflex", bơi lội giúp người ta thở sâu hơn so với các môn khác. Bơi lội là một môn có tỉ lệ chấn thương thấp nhất trong số các môn thể thao và thường được khuyên cho người già, người bị loãng xương, và những người bị các chấn thương khớp hay hệ cơ xương do các môn thể thao khác.  (còn nữa)

(NST có sửa một vài chữ nhưng không ảnh hưởng tới nội dung).
Hình vui bơi lội.

Bạn sẽ làm gì khi có kẻ khác bơi vượt qua bạn

(Bài trên swim.isport.com, trích dịch)

Trong hồ bơi công cộng, bạn sẽ làm gì khi bạn cảm thấy xuất hiện sóng nước ở phía cuối chân của bạn – đó là một động viên bơi nhanh hơn bạn sắp sửa vượt qua bạn. Và điều gì sẽ xảy ra với bạn khi kẻ đó từ phía sau bạn đang cố gắng vượt lên giữa hai luồng phao định chuẩn? Như một sự kích động, bạn sẽ tăng tốc độ, quyết không cho hắn ta vượt qua bạn? Cách suy nghĩ đó thật không hay đối với các tay bơi. Giữ hòa bình là cách tốt hơn cả trong thể thao, và bạn hãy tin tưởng rằng rồi bạn sẽ bơi nhanh như họ trong một ngày tới.

Dưới đây là những gì bạn nên làm, nếu bạn đang ở trong cùng một đường bơi với kẻ bơi nhanh hơn bạn, kể cả trường hợp bị họ ép một chút vào làn đường của bạn:

Nếu ai đó cố gắng vượt qua bạn giữa hai luồng phao, bạn chỉ cần tiếp tục làm bất cứ điều gì bạn đang làm. Bạn không cần phải bơi chậm lại, nhưng bạn không được tăng tốc độ. Bạn thậm chí không cần phải dịch qua để nhường làn. Vận động viên vượt qua bạn tự có trách nhiệm đánh giá liệu khi đó có an toàn để thực hiện một cú “chuyển làn” hay không. Bất kỳ động viên bơi lội nào đủ nhanh để vượt qua bạn đều phải Darn tốt và có đủ kinh nghiệm để bơi vượt qua kẻ khác, phải không.

Tiếp theo, bạn có thể “nới lỏng” một chút để giúp kẻ đó vượt qua dễ dàng hơn. Bạn hãy cam đoan là bạn không tăng tốc độ. Khi vượt qua bạn, kẻ đó sẽ vượt ở bên trái làn đường nên sẽ có thể gặp nguy cơ tai nạn do va chạm. Vận động viên đang bơi trong chiều ngược lại có thể va chạm với kẻ đó nhưng cũng có thể va vào bạn (tùy theo phản ứng giữa “ba bên liên quan”). Do vậy bạn “nới lỏng” cũng chính là vì bạn. Không gì khó chịu hơn khi bị va chạm giữa hồ bơi. Không thể diễn tả hết nỗi đau khi hai cái đầu đâm “chát” vào nhau.

Tóm tắt: Trong hồ bơi công cộng có các luồng phao phân cách các làn bơi, và mỗi làn lại quy ước là nửa bên phải cho người bơi đi, nửa trái cho kẻ bơi về (*). Bỗng bạn cảm thấy một cái gì đó “quệt” vào chân bạn, đó là dấu hiệu có người phía sau bạn sắp vượt qua bạn. Nếu đó là một vận động viên có kinh nghiệm hoặc đã đọc bài này, họ sẽ lách qua bên trái làn và sẽ lướt qua sát cạnh bạn. Bạn không cần phải làm gì, bạn chỉ cần nhận thức được những gì đang xảy ra xung quanh bạn. Thế rồi kẻ kia xuất hiện ở bên trái bạn và lướt qua bạn. Khi đó bạn nên dịch qua phải chút xíu. Bạn bơi sát luồng phao bên phải, còn kẻ kia sẽ bơi ở phía bên trái của làn bơi.

Hãy thực hiện theo quy tắc: Bơi được coi là một môn thể thao không va chạm. Bạn hãy cho phép người bơi nhanh hơn vượt qua bạn. Nếu bạn và vận động viên khác tuân thủ quy định an toàn bơi, bạn vẫn sẽ thoải mái bơi ngay cả khi phải chia sẻ một phần làn đường cho kẻ bơi nhanh hơn.

(*) Với những Quốc gia theo luật giao thông đi bên phải (trong đó có Việt nam).

Xác tàu 112 năm đưới đáy hồ Michigan

(Theo World News, trích dịch)

Con tàu gỗ bị chìm trong một cơn bão lớn cách đây 112 năm (tại thời điểm viết bài) đã được tìm thấy. Con tàu mang tên LR Doty dài 91 mét được tìm thấy dưới đáy hồ nước ngọt Michigan, tại vùng hồ cách thành phố Kenosha thuộc bang Wisconsin khoảng 40 km.

Vào tháng 10 năm 1898, Doty chở lương thực từ phía nam Chicago tới Ontario, Canada, thì bị chìm trong một cơn bão lớn. Cùng với mưa đá và tuyết, trận bão còn đem theo gió mạnh, gây ra những con sóng cao hơn 9 mét. Lẽ ra Doty có thể chịu được bão lớn vì con tàu mới hạ thuỷ được 5 năm và thân tàu được được gia cố bằng các tấm thép, nhưng nó lại bị chìm, khiến 17 thuỷ thủ thiệt mạng.

Brendon Baillod, chủ tịch Hiệp hội khảo cổ dưới nước bang Wisconsin, đã mất 20 năm tìm kiếm xác con tàu đắm. Bằng thiết bị dò tìm, họ đã tìm thấy con tàu Doty. Con tàu nằm ở tư thế thẳng đứng trên nền đất sét dưới đáy hồ Michigan và vẫn còn nguyên vẹn. Thậm chí ngũ cốc vẫn còn trong khoang tàu. Sở dĩ Doty được bảo quản nguyên vẹn là do nó nằm dưới đáy hồ nước rất lạnh và cách mặt nước khá xa nên không bị ảnh hưởng bởi các cơn bão. Cũng có thể vì lý do đó mà thi thể của các thuỷ thủ vẫn nguyên vẹn. Thi thể của họ nằm trong khoang tàu, nơi chắc chắn họ đã tụ họp khi tàu chìm dần.

Doty hiện thuộc sở hữu của bang Wisconsin và họ chưa có kế hoạch trục vớt, nó vẫn được bảo tồn ở nguyên vị trí. 

Tai nạn bờ biển. P2 - Nạn nhân bị Ngộp nước có vẻ không giống như Ngộp nước

(Bài của bạn Mario – mariovittone.com, trích dịch)

Bài báo có đoạn: … Vị Captain bơi gấp. Ông bơi gấp, mắt dõi về hướng của một kẻ nào đó trong một nhóm người đang vui đùa dưới biển.  Một người đàn ông trong nhóm quay lại nói với vợ anh ta: “Anh biết ông ta nghĩ rằng em đang bị ngộp nước và sắp bị chìm, ha ha”. Những người trong nhóm vẫn vui đùa, tạt nước tung tóe. Bà vợ la lên giọng đầy khó chịu: “Tôi không sao cả, ông định làm gì vậy ?”. Người chồng cũng la hét, khua tay ra hiệu không sao, nhưng vị Captain lại bơi nhanh hơn. “Tránh ra !”  Ông ta hét lên và bơi lướt qua đám người đang vui đùa chừng hơn 10 feet. Cô con gái 9 tuổi của cặp vợ chồng này đang bị ngộp nước. Cô bé đã được an toàn trong cánh tay của vị Captain. Cô bé bật khóc tức tưởi “Ba ơi”...

Làm thế nào mà vị Captain trong bài báo trên biết cô bé đang bị ngộp nước – từ một vị trí cách xa trên 15 mét – trong khi người cha của cô bé chỉ cách chưa đầy 1 mét lại không hay biết ? 

Người đang ngộp nước không có dấu hiệu dãy dụa mãnh liệt làm cho nước tung toét lên, hoăc kêu gọi cầu cứu – như theo sự hiểu biết của mọi người.  Vị Captain này đã được huấn luyện cùng với nhiều năm kinh nghiệm để nhận diện những nạn nhân đang bị ngộp nước (ông vốn là nhân viên cứu hộ). Trong khi đó kiến thức của người cha về hình ảnh người bị ngộp nước chỉ là qua màn hình nhỏ.  

Nếu bạn cùng một nhóm bạn ở gần nhau trong khu vực nước mở (tôi nghĩ sẽ đúng cho tất cả mọi người), bạn hãy để ý tới những người xung quanh. Hãy đừng chờ tới khi bé gái bật khóc tức tưởi “ba ơi” – mà trước đó bé gái không thể nào cất tiếng cầu cứu được.

Tôi (tác giả) không ngạc nhiên về câu chuyện trên vì tôi từng là một nhân viên cứu hộ bơi lội bờ biển. Thông thường chúng ta rất dễ hiểu lầm về sự âm thầm của nạn nhân khi họ đang bị ngộp nước: Chúng ta cứ tưởng nạn nhân sẽ phải vùng vẫy tay chân, nước bắn lên tung tóe và la hét hoảng sợ (y như diễn xuất của các diễn viên màn ảnh) và cho đó là dấu hiệu để chúng ta nhận biết, nhưng thực sự điều đó hầu như không xảy ra trong thực tế.

Trong các trường hợp đuối nước, người bị ngộp nước cố tránh khỏi bị ngộp thở trong nước, nhưng hầu hết họ không vẫy tay, không la hét, và ít khi thấy nước văng lên tung toé. Để có một khái niệm về nạn nhân đang trong tình trạng ngộp  nước trong âm thầm và không thể hiện sự hoảng hốt của họ, quí vị hãy để ý một thống kê sau: Số trẻ em tuổi 15 trở xuống (của Quốc gia chúng ta) bị chết đuối chiếm hàng thứ nhì (chỉ sau tai nạn giao thông đường bộ), và theo một dự đoán, có khoảng 750 trẻ em (sẽ) bị chết đuối trong năm tới, 375 trẻ em (sẽ) chết đuối trong khoảng cách 25 yards cách vị trí của cha mẹ hoặc người lớn đi kèm trẻ em đó. Khoảng chừng 10% trong số trẻ em (sẽ) bị chết đuối ngay trước mắt người lớn đi kèm mà người lớn đó không hề hay biết. 

“Nạn nhân bị ngộp nước nhưng có vẻ không giống như bị ngộp nước” có sự phản ứng như sau:

Ngoại trừ trường hợp hiếm hoi, nạn nhân bị ngộp nước không thể kêu cứu được bằng những động tác cụ thể. Bởi sự hô hấp được sáng tạo qua hơi thở, kế đó là phát âm (tiếng nói) qua hơi thở.  Sự hô hấp phải được thực hiện trước khi âm thanh được phát âm.

Do miệng của nạn nhân bị chìm dưới mặt nước, và khi miệng nhô được lên mặt nước lần nữa, thì do miệng của họ không thể ở lại lâu trên mặt nước, để vừa hít thở sau đó lại vừa la hét cầu cứu: Khi miệng của nạn nhân lên khỏi mặt nước, họ lập tức hít thở, và ngay lúc đó, miệng của họ lại chìm dưới mặt nước thêm lần nữa.

Nạn nhân không có khả năng vẫy tay ra hiệu. Theo bản năng tự nhiên, nạn nhân sẽ đưa tay lên ngang rồi đẩy xuống, mục đích để nâng đỡ cơ thể và miệng lên khỏi mặt nước, để cố hít thở không khí. Do vậy sẽ không kịp vẫy tay ra hiệu.

Thông qua “Phản Ứng Tự Nhiên Của Nạn Nhân Bị Ngộp Nước”, nạn nhân không thể nào tự điều khiển được tay chân: Thông thường khi nạn nhân đang gặp khó khăn trên mặt nước, họ không thể nào ngăn chặn được cơ thể của họ đang bị chìm dưới mặt nước, và họ cũng không thể nào điều khiển tay chân như: vẫy tay, kêu cầu cứu, di chuyển về phía bờ hoặc về phía nhân viên cứu hộ, thậm chí không thể điều khiển được tay chân để với lấy phao cứu hộ.

Nạn nhân (trong bài viết) vẫn đứng thẳng dưới nước nhưng không có vật gì để trợ giúp, ngoại trừ việc nạn nhân đã thoát hiểm bởi một người có hiểu biết về cấp cứu bơi lội: Những người bị ngộp nước chỉ có thể vùng vẫy trên mặt nước độ chừng 20 tới 60 giây trước khi bị chìm nghỉm.

Nhưng … không có nghĩa là một người đang gào thét và vùng vẫy tay chây loạn xạ là kẻ không gặp rắc rối – nạn nhân này đang trong tình trạng khủng hoảng. Không như sự phản ứng của tình huống kể trên, sự hoảng sợ về nước của người bị ngộp nước sẽ thoáng qua rất nhanh, và cũng không giống như nạn nhân kể trên, nạn nhân này vẫn có thể tự thoát hiểm. Họ sẽ chụp ngay lấy phao cứu hộ, thậm chí sợi dây phao cứu hộ. Với nhóm này, bạn hãy chú ý một số trong các dấu hiệu sau:

-Đầu thấp dưới mặt nước, miệng ngang mặt nước.

-Đầu ngửa ra sau và miệng mở rộng.

-Mắt ướt và mất thần, không làm chủ được mình.

-Mắt nhắm nghiền.

-Tóc phủ xõa mặt.

-Người đứng thẳng, không dùng chân đạp nước.

-Hơi thở nhanh và dồn dập.

-Cố gắng bơi theo một hướng nhưng cơ thể không thể di chuyển được.

-Cố gắng xoay để nằm ngửa trên mặt nước.

-Đạp chân như đạp xe đạp nhưng cơ thể không nổi trên mặt nước.

Nếu trường hợp một người rớt khỏi bong tàu, thoáng qua mọi chuyện trông có vẻ bình thường – nhưng bạn đừng có vội tìn tưởng như vậy.  Đôi khi dấu hiệu của một người đang bị ngộp nước lại không có vẻ gì đang bị ngộp nước. Nạn nhân trông có vẻ như đang đập tay chân trong nước và mắt hướng về bong tàu.  Có một cách kiểm tra là bạn lên tiếng hỏi nạn nhân: “Bạn có bị gì không?”. Nếu họ trả lời thì có thể họ không hề hấn gì.  Còn nếu nhân “trả lời” bằng cặp mắt đờ đẫn, ngay lập tức bạn phải giúp nạn nhân trong vòng dưới 30 giây.

Và tôi xin lưu ý với các bậc phụ huynh: Trẻ em đang chơi trong nước một cách ồn ào, bỗng đột nhiên nó yên lặng, thì bạn phải lập tức đến ngay nó và tìm hiểu lý do tại sao.

Tai nạn bờ biển. P1 - Phao cứu hộ phi truyền thống tại các bãi tắm

Đợt này báo chí đưa nhiều tin về tai nạn chết đuối và sự yếu kém của cứu hộ tại các bãi tắm biển ở Việt nam, trong đó nhấn mạnh việc các nhân viên cứu hộ (CHV) chưa chuyên nghiệp và trang, thiết bị thiếu thốn.

Với số tiền quá ít ỏi đầu tư cho đội cứu hộ, chúng ta không hi vọng CHV có mô tô nước (Jetski), phao cứu hộ tự hành điều khiển từ xa, phao cứu hộ bắn đi từ ống phóng, mà người ta đành chấp nhận rằng CHV chỉ cần có mỗi cái áo phao và phao tròn. Trong bài này, chúng ta hãy tạm cho là CHV đã được huấn luyện chuyên nghiệp và chuyên tâm, để nói về trang bị cứu hộ.

Khi phát hiện người bị đuối nước, CHV cần nhanh chóng tiếp cận nạn nhân, vì chỉ chậm nửa phút thôi là có thể … hết cứu. Theo quy trình, CHV sẽ mặc áo phao hoặc ôm phao tròn, rồi bơi tới nạn nhân. Áo phao hoặc phao tròn sẽ dành cho nạn nhân nhưng cũng để đề phòng CHV bị đuối nước (biết đâu đấy, sóng to, dòng chảy mạnh khó lường).

Nhưng, rất tiếc, trong kỹ thuật bơi lội, để bơi được nhanh và bền, thì cơ thể (“cái body”) của CHV phải chìm, nhưng mặc áo phao hay ôm phao sẽ làm cơ thể CHV nổi lều bều, làm cho anh ta bơi bị chậm lại, rất chậm. Vậy có loại phao nào giúp CHV bơi chìm không? Còn nếu CHV cột sợi dây thừng quanh bụng để kéo theo chiếc phao tròn thì phao này sẽ cản nước rất dữ, vậy phải làm sao?

Phao của CHV là một kiểu túi hình dạng trái ngư lôi, bên trong lèn “hạt xốp”, có sợi đai nối giữa phao và “đai quàng chéo vai”. CHV quàng đai chéo qua vai rồi bơi đi, kéo theo chiếc phao – xem như phao không ảnh hưởng gì tới anh ta. Khi tới nơi, CHV dúi phao cho nạn nhân. Chắc chắn nạn nhân sẽ ôm cứng ngắc chiếc phao, và CHV chỉ việc “thong dong” bơi vào, lôi theo chiếc phao cùng nạn nhân.

Chưa hết, khi nạn nhân đã ôm được phao và “ổn định tư tưởng” (hoặc nếu nạn nhân bất tỉnh), CHV sẽ cuộn chiếc phao vòng quanh ngực nạn nhân rồi dán hai đầu lại với nhau, thế là phao ngư lôi trở thành phao tròn “truyền thống”.

Chắc chắn đơn giá của phao ngư lôi không cao hơn phao tròn hay áo phao “truyền thống” (chưa cộng tiền sợi đai).

Vậy đấy, trong cùng một hoàn cảnh như nhau, người ta vẫn cứu nạn tốt hơn chúng ta, chỉ vì người ta chịu suy nghĩ.

Giữ ấm trong khi lặn: Cải tiến wetsuit và mũ trùm đầu

Bài của một vận động viên (sưu tầm, trích dịch)

Lạnh trong khi lặn là nguy hiểm bởi vì nó có thể làm tăng nguy cơ bệnh giải nén(*). Nhưng gần gũi hơn, là nếu bị lạnh thì bạn sẽ không được thoải mái, và từ đó, có thể bạn sẽ làm một cái gì đó ngu ngốc.

1. Che đầu

Đầu là nguồn gốc của 20% (có tài liệu nói 40%) của sự mất nhiệt, mặc dù đầu chỉ chiếm 10% diện tích bề mặt cơ thể. Khi thân thể bị lạnh, các mạch máu ở tay, chân và dưới da co lại để bảo tồn nhiệt độ, nhưng cơ thể lại không làm thế với não, sẽ làm bạn bị mất nhiều nhiệt từ đầu. Mũ trùm đầu sẽ giữ nhiệt cho đầu.

Nhưng tôi (tác giả) lại không thích mũ trùm đầu vì nó vướng víu khi quay qua ngoái lại, và có thể xảy ra hiệu ứng “sợ phòng kín”. Bạn có thể dùng biện pháp thỏa hiệp là dùng loại mũ không che cằm, hoặc mũ không có phần trùm vai. Có thể sử dụng “mũ len” (ôm nửa đầu như mũ bơi lội) có quai vòng qua cằm.

2. Bàn chân

Có một lượng khá lớn máu đến sưởi nóng đôi chân, tới tận bàn chân của bạn. Một wetsuit(*) mỏng hơn vẫn có thể giữ ấm cho bạn nếu bạn giữ ấm đôi bàn chân.

3. Những chỗ rò rỉ

Wetsuit đã được thiết kế hợp lý với cổ áo ôm khít cổ bạn. Tuy nhiên, rò rỉ lớn nhất lại ở cổ áo. Thật khó mà không bị rò rỉ khi bạn quay đầu qua lại, uốn người lên xuống. Cổ áo sẽ hứng nước khi bơi về phía trước. Các lỗ khác như cổ chân và cổ tay không quan trọng lắm, vì nó không thẳng với hướng tiến của bạn.

Phần vai của mũ trùm đầu làm cho cổ áo được kín hơn, sẽ giảm được rò rỉ.  Đó có thể là lý do để bạn đội mũ. Có thợ lặn cắt phần đầu của mũ trùm và chỉ đeo phần vai cổ. Điều đó có thể cung cấp một cổ áo tốt hơn, linh hoạt hơn. Sau đó bạn có thể đội thêm chiếc “mũ len”.

4. Wetsuit ôm sát

Ngay cả khi bạn niêm phong tất cả các chỗ hở thì nó vẫn bị rò rỉ nếu wetsuit không phù hợp. Wetsuit phù hợp nhất sẽ ôm sát – như được dán liền cơ thể của bạn. Nhưng wetsuit lại có một số nếp nhăn ở nách và bẹn, phía sau đầu gối và ở phía trước cùi chỏ. Bất cứ khi nào bạn di chuyển cánh tay hay chân, những nếp nhăn sẽ co kéo và trở thành máy bơm, hút nước vào hoặc bơm nước ra. Khi nước bị hút vào cơ thể, nó sẽ thu nhiệt của cơ thể bạn. Khi nước bị bơm ra, nó mang nhiệt của bạn đi ra với nó. Đó là lý do tại sao gắn thêm miếng đệm lót (bên trong wetsuit) ở vùng cột sống sẽ làm cho bạn ấm hơn – không phải do wetsuit được tăng độ dày, mà vì nó lấp đầy chỗ rỗng dọc theo cột sống của bạn. Chỗ rỗng này sẽ là một máy bơm nước. Tại sao chúng ta lại không thử nghiệm?

Trong thực tế, nếu wetsuit mặc vô dễ dàng có nghĩa là nó quá rộng. Tất nhiên bạn cần độ lỏng của wetsuit để có thể thở và di chuyển, nhưng ôm sát là cần thiết. Wetsuit phù hợp phải có độ ôm sát như nhau tại mọi chỗ. Và sự phù hợp ở các vùng trong háng, nách và phía sau khuỷu tay của bạn là đặc biệt khó khăn. Khi mặc wetsuit, bạn hãy kéo nó lên thật sát háng, nách.

Wetsuit may đo là phù hợp nhất. Tiệm may đo (tác giả ở Mỹ) sẽ cho khách một wetsuit với các kích cỡ theo cơ thể. Khách yêu cầu thêm những tính năng khác cũng sẽ được thỏa mãn.

5. Nghỉ ngơi trên tàu

Nhiều thợ lặn lãng phí nhiệt độ cơ thể của họ trước khi nhập nước, sau đó lại đổ lỗi cho wetsuit. Không ai lại mặc chiếc áo khoác dày đi trong trời nóng. Nếu bạn mặc quá ấm trước và sau khi lặn, bạn sẽ mất nhiệt nhiều hơn trong khi lặn. Tổn thất nhiệt lớn nhất của bạn có khi lại xảy ra ở trên tàu. Bạn đang ướt và nước bốc hơi sẽ hút nhiệt của cơ thể, nhất là có gió thổi. Giải pháp là cởi wetsuit ra và khoác tấm khăn trong khoảng thời gian ở trên tàu. Hoặc ít nhất là lau mặt ngoài của wetsuit và khoác thêm một chiếc áo, thậm chí là áo mưa, để ngăn chặn gió.

6. Lặn nông hơn

Nước càng sâu càng có xu hướng lạnh, nhưng áp lực nước mới là vấn đề lớn. Khi xuống sâu, các bọt rỗng trong wetsuit (lớp cao su xốp) bị nén xẹp lại, làm giảm độ cách nhiệt của nó.  

7. Mua mới

Nếu bạn đã làm tất cả mọi thứ và bạn vẫn lạnh, có thể wetsuit của bạn bị lỗi từ phía người sản xuất (lớp cao su xốp của wetsuit có vấn đề). Còn sau một thời gian sử dụng, wetsuit (lớp cao su xốp) bị tấn công bởi bức xạ mặt trời và hóa chất trong không khí. Lưu trữ wetsuit ở dưới một vật nặng đè lên còn tồi tệ hơn.

Sau bao lâu thì wetsuit bị hư? Nó phụ thuộc vào việc bạn lặn như thế nào, có thường xuyên hay không, quy trình lưu cất wetsuit của bạn ra sao ? Với nhiều thợ lặn thì 3 – 5 năm là thời gian sống hữu ích của wetsuit. Vào cuối đời của nó, tuy trông nó vẫn tốt nhưng nó sẽ không còn giữ cho bạn được ấm nữa.

(*) Xin xem tại Tự điển Lanbien ở trên cùng, bên phải trang tin này.

Tàu sân bay ngầm của Nhật trong thời thế chiến 2

Sau 63 năm từ khi bị đánh chìm, hai chiếc tàu ngầm Nhật Bản được thiết kế để chở máy bay ném bom trong Thế chiến 2 đã được tìm thấy dưới đáy biển ngoài khơi Hawaii. 

(sưu tầm, trích đăng)

Chiếc tàu ngầm I-14 và I-201 của Nhật Bản bị Hải quân Mỹ thu giữ vào năm 1945, nhưng Mỹ đã đánh chìm chúng năm 1946, vì không muốn những tham số kỹ thuật này rơi vào tay đồng minh. Tổng cộng có 5 tàu ngầm của Nhật đã bị Mỹ thu giữ và đưa về Hawaii.

Được thiết kế giống như tàu sân bay (tàu nổi), I-14 và I-201 có thể chứa 3 máy bay Aichi, thủy phi cơ, ném bom hạng nhẹ, cánh gập. Ý thức được sự yếu thế về tàu nổi tại Thái bình dương, Nhật Bản mong muốn chúng sẽ tiếp cận bờ biển Mỹ, nổi lên và cho máy bay xuất kích trong trong vài phút.

Dài 122 mét, cao 12 mét, I-14 là tàu ngầm lớn nhất trong Thế chiến 2 và cũng là chiếc lớn nhất từng được chế tạo – cho tới khi tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo hạt nhân đầu tiên được hạ thủy vào những năm 1960. I-14 có thể di chuyển trên hành trình dài 59.500 Km, tương đương 1,5 lần vòng quanh trái đất. Nó to gấp gần 3 lần so với các tàu ngầm khác vào thời điểm đó(*), I-14 có trọng tải 5.223 tấn, thủy thủ đoàn 144 người, hoạt động ở độ sâu tối đa 100 mét.

Chiếc thứ hai, I-201, là tiền thân của tàu ngầm tấn công ngày nay và di chuyển nhanh hơn so với tàu ngầm cùng thời. I-201 có hai thân ghép lại với nhau, lặn sâu 91 mét, vỏ ngoài bọc một lớp giống như cao su nhằm giảm tiếng ồn và tín hiệu thu ra-đa từ tàu chiến đối phương. I-401 là tàu đầu tiên được tìm thấy vào tháng 3/2005.

Vào năm 1946, khi Liên xô tỏ ra quan tâm tới các tàu ngầm này, Mỹ đã đánh chìm chúng ở độ sâu 823 mét ngoài khơi đảo Oahu.

Cục Quản lý Hải dương học và Khí quyển Quốc gia Mỹ (NOAA) đã định vị được hai tàu ngầm I-14 và I-201 ở ngoài khơi đảo Oahu, Hawaii. Họ nói: “Nếu bạn nhìn vào tàu ngầm I-201, bạn sẽ thấy nó chẳng giống chiếc nào trong Thế chiến 2”. “I-201 giống tàu ngầm thời Chiến tranh Lạnh hơn. Còn I-14 là tiền thân của mẫu tàu ngầm mang tên lửa hạt nhân tầm thấp”.

(*) Về cấu tạo: Tàu ngầm là một vật thể thiết diện tròn (như điếu xì gà) nên nếu gắn thêm trên boong một “nhà kho” thì tàu rất dễ bị lật úp. Để chống lật, tàu “sân bay ngầm” này cấu tạo từ 2 tàu ngầm ghép cặp hông với nhau để tạo thành một chiếc “bè”. Trên mặt boong (mặt “bè”), họ ghép một “nhà kho” (trông giống như chiếc tàu ngầm thứ ba, nhưng ngắn hơn) đủ chứa 3 máy bay Aichi cánh gập. 

Khi tới địa điểm, tàu nổi lên mặt nước. Họ kéo máy bay ra, duỗi cánh, rồi dùng cần cẩu hạ từng chiếc xuống biển, và chiếc thủy phi cơ này cất cánh đi đánh mục tiêu. Ném bom xong, máy bay quay về hạ cánh xuống biển, sát bên tàu sân bay. Tàu cẩu chúng lên boong, gập cánh chúng và đẩy vào “nhà kho” – xong. Tàu lặn xuống, rút về căn cứ, để lại một mặt biển lặng ngắt, vô hại. 

Như vậy, tàu “sân bay ngầm” này thực chất là “kho hàng tự hành và cơ động dưới mặt nước”.

Có người cho rằng, để an toàn cho tàu sân bay, thì sau khi 3 máy bay cất cánh, tàu sẽ lặn mất tiêu luôn, khỏi chờ, bởi ném bom xong, máy bay sẽ đâm xuống một mục tiêu thay cho trái bom cuối cùng.

H1: Sơ đồ mặt cắt của một chiếc tàu ngầm quân sự - chỉ nhằm để bạn thiết kế thêm "kho chứa máy bay" trên boong.

H2: Đề minh họa cho máy bay cánh gập thời thế chiến 2, xin bạn xem hình họ đang cẩu chúng từ boong tàu (Mỹ) xuống cảng (hình như là cảng Việt nam vào năm 1953).

Cá nhà táng cũng mắc bệnh giảm áp như thợ lặn

(Theo AP, trích dịch)

Khi lặn sâu, thợ lặn buộc phải hô hấp một lượng không khí đậm đặc hơn nhiều lần so với trên mặt nước. Phần oxy đậm đặc trong khí thở thì cơ thể hấp thụ hết, nhưng phần nitơ (khí trơ) đậm đặc thì ... không, và sẽ tồn đọng trong phổi, trong mạch máu, gây nên triệu chứng bội nhiễm nitơ.

Bệnh giảm áp(*) là bệnh do thợ lặn nổi lên quá nhanh, áp suất nước giảm nhanh khiến khí nitơ trong máu bị giãn nở tạo nên các bọt khí gây ngẽn mạch máu. Máu không được lưu thông sẽ khiến cho các mô bị đói ôxy. Khi hiện tượng này xảy ra trong xương và sụn, xương sẽ chết dần và quá trình không thể sửa chữa được. Kết quả là trên xương xuất hiện các lỗ rỗng và những thương tổn. Nếu sự cố giảm áp lặp đi lặp lại thường xuyên, vết thương sẽ mở rộng và cuối cùng là khoảng trống lớn trong xương.

Cá nhà táng có thể lặn sâu tới 3.200 mét trong đại dương và ở dưới đó tới 1 giờ. Người ta tin rằng chúng và các loài thú lặn sâu khác đã “miễn dịch” với bệnh giảm áp.

Nhưng Viện Hải dương học Woods Hole đã tìm thấy bằng chứng về chứng bệnh giảm áp trong xương của cá nhà táng và cả những tổn hại tương tự trong xương của một con có 111 năm tuổi. Điều này chứng tỏ cá nhà táng không hề được “miễn dịch” với hiệu ứng của việc lặn sâu, mặc dù phần lớn thời gian trong vòng đời 70 năm, chúng hì hụp ở những độ sâu cực lớn. 

Họ cho biết cá nhà táng dường như giảm tránh những thương tổn này bằng cách kiểm soát tốc độ đi lên bề mặt nước (tức lên chậm) và duy trì đủ thời gian hồi phục ở trên mặt nước.

(*) Xin xem tại Tự điển Lanbien ở trên cùng bên phải trang tin này.

H: Cá nhà táng đang "truy bắt" con mực khổng lồ (9 mét) cho bữa trưa của nó (chụp vào 15/10/2010).

Thi lặn vo ở đảo Lý sơn

(Theo nongnghiep.vn, trích đăng)

Vào năm 1963, tại đảo Lý Sơn đã tổ chức cuộc thi Giải vô địch cúp quốc gia môn lặn vo, với ba môn: Lặn vo, lặn bộ (đi bộ dưới đáy biển) và thi nín hơi dưới nước. Có 33 thợ lặn ứng thí. Xã Bình yến có ba người: Bác Bùi Thượng đạt giải nhì môn lặn vo, giải nhất môn lặn bộ với độ sâu 27 sải tay (gần 40 mét); ông Lê Luân đoạt giải nhất môn nín hơi dưới nước với thời gian 20 phút. 

Bác Thượng kể: “Hồi nhỏ tôi đã lặn sâu 15 – 20 mét. Năm 17 tuổi, tôi chính thức thành thợ lặn và theo cha ra khơi. Hồi đó chưa có kỹ thuật lặn bằng bình hơi mà chỉ lặn vo. Trước khi xuống nước, thợ lặn phải đeo cục đá hoặc cục sắt để xuống, độ sâu có khi tới 70 – 80 mét. Tôi tập lặn để phụ giúp cha mẹ chứ đâu có nghĩ gì đến chuyện thi cử. Vậy mà cuộc thi năm ấy tôi đã đoạt cúp vô địch”. 

Bác Thượng cho biết: “Đến năm 65 tuổi tôi mới rời biển. Những năm về già tôi còn lặn được sâu đến 60 – 70 mét. Bây giờ lũ trẻ lặn có máy nén hơi và đồ chuyên dụng nhưng cũng chỉ đạt đến chừng ấy là cùng”.

Nghe thì vậy chứ người trong cuộc mới biết nghề lặn kiếm sống nguy hiểm đến chừng nào. Bác Thượng nói: “Hôm ấy tàu tôi ở Hòn Mắt. Khi xuống khoảng 50 mét nước, tôi thấy một cái động có hai tảng đá nằm hai bên như hai cánh cổng và một tảng thứ ba chắn giữa động. Lắng tai thì tôi nghe hòn đá ở giữa lay qua lay lại vang lên tiếng kút kít như tiếng võng đưa. Tôi rởn tóc gáy liền lặn ra, một thợ lặn khác ương bướng lặn sâu vô động, khi ra thì bị ngoẹo cổ sang một bên, tôi phải đưa anh ấy lên tàu rồi lập đàn cúng anh ấy mới khỏi. Trong động đó có nhiều cây hoa đá lắm, cũng ham vào, nhưng ông bà có dặn là dưới đáy của biển có nhiều thế giới riêng rất linh thiêng, đừng xâm phạm. Lần ấy tôi vâng lời ông bà nên mới thoát nạn”. 

H: Tới tận bây giờ, thợ lặn kiếm sống vẫn còn dùng máy bơm "phổ thông" để lặn.

Để thở trong bơi ếch

 (Sưu tầm, trích đăng)

Đây được xem là nền tảng của lý thuyết về động tác quạt tay (stroke) để đầu nhô lên trong bơi ếch:

Nhiều bạn cứ hùng hục quạt tay để đẩy nước ra phía sau với mong muốn tạo ra phản lực với góc sinh lực là lợi nhất (180 độ so với hướng tiến – góc lực lý tưởng). Khi đó cơ thể sẽ lướt tới nhưng đầu bạn vẫn bị chìm trong nước. Tạo lực tiến như thế thì dù quạt tay mạnh đến mấy thì cũng chỉ có thể làm bạn lướt tới nhanh hơn, chứ đầu bạn không thể lên khỏi mặt nước được.

Do vậy, để thở, bạn buộc phải thêm động tác “bổ trợ”, ví dụ cố ngóc đầu lên thở. Liên tục ngóc đầu lên sau mỗi cú stroke sẽ làm bạn bị mỏi cơ cổ, nhưng hơn thế, sẽ làm tăng diện tích cản nước (mặt cắt vuông góc với mặt nước “tĩnh”) của cơ thể. 

Để nhô đầu lên khỏi mặt nước một cách thoải mái trong bơi ếch, hai tay bạn phải quạt xiên xuống – tức quạt ra phía sau và đồng thời xuống dưới. Dưới tác dụng của phản lực (chiều lực theo cạnh chéo hình chữ nhật), cơ thể bạn sẽ nổi chếch lên, làm miệng nhô khỏi mặt nước, và bạn chỉ việc hít vào.

Ngoài ra, để không bị mất trớn, bạn phải khôn khôn ngoan khi chọn thời điểm stroke, tức là, sau cú đạp chân (kich), cơ thể sẽ lướt đi song song với mặt nước(1). Hãy đợi đến khi tốc độ bơi bắt đầu giảm, nước sẽ đẩy phần trên cơ thể lên và đầu sẽ nổi dần lên khỏi mặt nước(2), còn chân sẽ (đương nhiên) hơi bị chìm xuống, lúc đó bạn mới quạt tay. Khi đầu đã nổi lên (một cách tự nhiên), bạn chỉ cần quạt tay, dù chỉ rất nhẹ(3), cũng đã dư sức để đầu và miệng lên khỏi mặt nước(2). Quạt tay sớm khi cơ thể còn đang chìm và đang lướt nước sẽ làm cơ thể bị mất trớn, sẽ bị giảm tốc độ, rất lãng phí sức, mau mệt. 

Cũng nên nhớ, cú kich phải mạnh và nhanh, thực hiện ngay sau khi quạt tay (lúc này cơ thể sẽ nhô lên rồi “rơi” trở lại xuống nước). Chỉ có như thế, cơ thể mới lao tới và không bị chìm sâu(4).

(1) Cơ thể lướt đi song song song với mặt nước “tĩnh” lại là một kỹ năng khác.

(2) Nghĩa là bạn không cần ngóc đầu lên nhưng cuối cùng miệng vẫn lên khỏi mặt nước.

(3) Ý nói miệng không lên khỏi mặt nước không phải do bạn quạt tay nhẹ hay mạnh, mà do góc quạt tay của bạn bị sai.

(4) Bạn đừng nhầm với kich trong bơi sải (là vẫy chân nhẹ nhàng).

Về đuối nước ở trẻ em (P2)

(Theo American Academy of Pediatrics, trích dịch)

Trong 10 tiểu bang Alaska, Arizona, California, Florida, Hawaii, Montana, Nevada, Oregon, Utah và Washington - đuối nước vượt qua tất cả các nguyên nhân khác gây tử vong cho trẻ em 14 tuổi và dưới. Trẻ em tử vong (86%) được tìm thấy sau 10 phút. Gần như tất cả các yêu cầu hồi sức tim phổi (CPR) chết hoặc là trái với chấn thương não nghiêm trọng (CDC).

Năm 2000, đã có 3.482 chết đuối không chủ ý ở Hoa Kỳ, trung bình của chín người mỗi ngày (Mỹ,  Trung tâm Kiểm soát và Phòng bệnh).

Người ta ước tính rằng đối với mỗi cái chết đuối nước, có 1 đến 4 bị chìm ngập nonfatal đủ nghiêm trọng để phải nhập viện. Trẻ em vẫn còn yêu cầu hồi sức tim phổi (CPR) tại thời điểm họ đến phòng cấp cứu có một tiên lượng xấu, có ít nhất một nửa số người sống sót bị suy giảm đáng kể đau đầu.

19% chết đuối ca tử vong liên quan đến trẻ em xảy ra trong các bể bơi công cộng với các nhân viên cứu hộ được chứng nhận hiện nay.

Trẻ em: Năm 2004, tất cả trẻ em 1-4 năm tuổi đã chết, 26% chết do đuối nước (CDC 2006). Mặc dù tỷ lệ đuối nước đã dần dần bị từ chối (Branche 1999), đuối nước gây tử vong vẫn là nguyên nhân đứng hàng thứ hai của cái chết liên quan đến thương tích không chủ ý cho trẻ em tuổi từ 1 đến 14 năm (CDC 2005).

Số liệu của Anh (năm 2007):

• 27 trẻ em dưới mười lăm tuổi đã bị chết đuối (Anh và xứ Wales: 21, Scotland: 6, Bắc Ai-len: 0)
• 2 trong số này trẻ em dưới một tuổi, 12 giữa các năm và bốn, 3 từ năm đến chín, và 10 người là 10-14 tuổi.
• Những nơi mà các tai nạn này xảy ra là phản ánh giai đoạn phát triển của trẻ em và nơi mà họ dành thời gian của họ
• Trong nhóm tuổi trẻ hơn, nơi phổ biến nhất mà trẻ em đang bị chết đuối là trong nhà hoặc khu vườn, bao gồm cả bồn tắm.
• Trẻ lớn hơn có nhiều khả năng bị chết đuối trong khi chơi bên ngoài nhà.

Cũng như rất nhiều những trường hợp tử vong “gần chết đuối” xảy ra mỗi năm, 8/2007 tại Anh và xứ Wales, khoảng 170 trẻ em dưới 15 tuổi được đưa tới bệnh viện sau khi gần chết đuối. Không có gì đáng ngạc nhiên khi hầu hết các chết đuối không chủ ý xảy ra trong những tháng mùa hè. Bị gần chết đuối có thể có hậu quả lâu dài, dẫn đến tàn tật vĩnh viễn và các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng cho nạn nhân, thậm chí có thể ảnh hưởng xấu về thần kinh đối tới đứa con sau này của chúng.

(Hình không liên quan bài viết)