Biển cả. P2 – Chú bé con, Gió buôn bán, Lực trời khiến.

Chú bé con dễ thương.

El Nino tiếng Tây ban nha là “chú bé con dễ thương”, là hiện tượng vùng biển lạnh tự dưng ấm lên vào mùa đông, và thường xảy ra vào cuối năm, gần dịp lễ Giáng sinh. El Nino là thuật ngữ chỉ sự ấm lên của mặt biển vùng xích đạo Thái bình dương ngoài khơi biển Nam Mỹ, thường bắt đầu vào mùa đông và có chu kỳ khoảng từ 2 – 7 năm, và gây ra những bất thường về thời tiết, khí hậu trên diện rộng.

La Nina, tiếng Tây ban nha là “cô bé con dễ thương”, là hiện tượng ngược đối với El Nino. La Nina là thuật ngữ chỉ hiện tượng nhiệt độ mặt nước biển vùng xích đạo phía đông Thái bình dương lạnh đi so với điều kiện bình thường (hiện tượng “pha trộn lạnh”) và gây ra những bất thường về thời tiết và khí hậu trên diện rộng.

La Nina thường xảy ra ngay sau khi hiện tượng El Nino kết thúc. La Nina là “chuyện nhiều tập” về một hải lưu lạnh đã làm lạnh nhiệt độ khí hậu của những vùng mà nó đi qua.

Chúng không chỉ là hiện tượng cục bộ ở vùng biển ngoài khơi Nam Mỹ mà còn là một phần hệ thống tương tác có quy mô lớn và phức tạp giữa khí quyển và các đại dương.

Nguyên nhân của chúng, theo giả thiết thứ nhất, là do hậu quả của việc dư thừa nhiệt ở vùng nhiệt đới và El Nino là sự điều chỉnh của thiên nhiên để cân bằng trở lại. Giả thiết thứ hai, khởi đầu là do sự yếu đi của Gió mậu dịch; nước biển ấm lên làm gió yếu đi và gió yếu đi lại làm nước biển ấm thêm; và cứ như vậy, chúng ngày càng mạnh lên.

“Lộ trình” của El Nino: Một hải lưu ấm ở phía đông Thái bình dương chạy dọc vùng biển các quốc gia Nam Mỹ (Chile, Peru, ...) đã “nạp” vào bầu khí quyển nơi đó một lượng hơi nước rất lớn, hình thành nên các đám mây mưa dày đặc, làm những nước này phải hứng chịu một lượng mưa lớn bất thường. Đồng thời, bởi những lí do nào đó, gió trên Thái bình dương bỗng đổi hướng vào thời điểm có El Nino, chúng thổi về phía Đông thay vì về phía Tây như thời tiết thông thường hàng năm.

Cơn gió “dễ thương” này đã đưa hơi nước “được gầy dựng” trên vùng biển Nam Mỹ đi tuốt qua các vùng rộng lớn ở Tây bán cầu, và mưa, bão, lũ lụt đã xảy ra tại các vùng này.

Đồng thời, do hơi nước bị “gom lại”, nên, tất nhiên, hiện tượng khô hạn sẽ xảy ra trên các vùng khác: các vùng ở Đông bán cầu bỗng dưng bị hạn hán nghiêm trọng, trong đó Việt nam, Thái lan, Indonesia, Philippines, Úc, ... là những nước thường xuyên bị ảnh hưởng khô hạn do chúng.

Gió mậu dịch (gió traođổi hàng hóa).

Gió mậu dịch  (Trade wind, tiếng Bồ đào nha là Passat) là những cơn gió thổi thường xuyên, ổn định trong miền gần xích đạo. Gió mậu dịch là kết quả của sự di chuyển không khí từ miền áp cao ở các vĩ độ cao về vùng áp thấp xung quanh xích đạo.

Cùng với sự tác động của lực Thiên sai (hiệu ứng Coriolis), gió mậu dịch không thổi thẳng từ Đông sang Tây, mà bị xéo đi chút đỉnh: ở Bắc bán cầu, chúng thổi theo hướng Đông-Đông-Bắc sang Tây-Tây-Nam, ở Nam bán cầu chúng thổi theo hướng Đông-Đông-Nam sang Tây-Tây-Bắc.

Gió mậu dịch xuất hiện vào mùa hè, ở tầng khí quyển từ sát mặt biển tới cao độ (khoảng) 2 km. Và do vậy, tầng khí quyển cao hơn 2 km sẽ xuất hiện luồng gió thổi ngược trở lại, tạo nên sự tuần hoàn của khí trời.

Trong miền cận xích đạo, gió mậu dịch đến từ hai bán cầu gặp nhau tạo thành những dòng đối lưu bốc lên cao, tạo thành “Đới hội tụ liên chí tuyến”.

Gió mậu dịch còn được gọi là “Gió tin cậy” (tên chữ là Tín phong). Trong kỷ nguyên tàu buồm, người châu Âu đã lợi dụng chúng để vượt đại dương đi buôn bán, trao đổi hàng hóa (và “khai hóa” những vùng đất mà họ gọi là “đất mới”) – họ gọi chúng là “gió mậu dịch”. Do chúng ít khi “tráo trở” (thổi rất ổn định) nên tàu buồm có thể tin cậy vào chúng mỗi khi vượt đại dương, nên họ gọi chúng là “gió tin cậy”.

Lực Thiên sai (hiệu ứng Coriolis).

Do trái đất tự quay xung quanh mình nó, nên các dòng chảy (khí, chất lỏng) trên trái đất, nếu chảy theo hướng Nam – Bắc, sẽ bị quán tính làm chệch hướng chút đỉnh: Nếu chảy từ Nam lên Bắc, nó sẽ bị lệch về phía Đông một chút, còn nếu từ Bắc chảy về  Nam thì sẽ lệch về phía Tây một chút.

Người ta nói, bão nhiệt đới có xoáy (eyewall, hoàn lưu bão với tâm là mắt bão) cũng bởi Lực Thiên sai (và đây không phải là nguyên nhân duy nhất).

Không chỉ chất khí và chất lỏng, chất rắn (hay tất cả các vật chất có khối lượng tồn tại trên trái đất) cũng bị “trời khiến” y như vậy. Ví dụ đường sắt Bắc – Nam, khi xe lửa chạy từ Nam lên Bắc thì các bánh xe sẽ nén xuống thanh ray phía Đông nhiều hơn thanh phía Tây, chạy riết thời thanh này mòn nhiều hơn thanh kia – nếu xài đường sắt “một chiều” (tức đường Nam – Bắc và đường Bắc – Nam riêng biệt). Cũng may, ông nhà nước hiểu bản chất vấn đề, nên chỉ cho xài đường sắt “hai chiều”: Mỗi khi hai xe lửa chạy ngược chiều gặp nhau, thì anh này dừng lại uống cafe chờ anh kia vượt trạm. “Nhân định” thắng “Thiên định” chính là vậy.

Rau và nước ngọt khi sống trên biển

Chuyện của kẻ cùng hội cùng thuyền với thợ lặn.

(bài của anh Hồ Bá Đạt, trích)

… Thời gian còn lại không biết làm gì ngoài việc đọc sách và chui lên chui xuống khoang nằm ngủ, ngắm cá bơi quanh tàu. Sách thì chỉ độc có mỗi một cuốn tôi tìm được trong khoang tàu đọc đi đọc lại đến phát chán. Trên tàu hạn chế tắm rửa, nước ngọt chỉ dành riêng cho ăn uống. Lính tráng muốn tắm chỉ còn có nước nhảy xuống biển, nhưng tắm xong không được tráng nước ngọt nên người lúc nào cũng nhơm nhớp, muối đóng trên người nham nháp. Vì người như thế, nên không thể mặc quân phục quy củ. Suốt ngày cởi trần, mặc quần đùi nên da của chúng tôi bóc hết lớp này đến lớp khác do nắng nóng thiêu đốt.

Được dân chài chỉ cho chỗ có nước ngọt trên một hòn đảo gần đấy, trên tàu cuồng cẳng nên tôi và ba anh nữa xung phong đi lấy nước cho tàu. Chúng tôi chèo xuồng cao su đi gần 1 km mới tới chỗ có nước ngọt. Đây là một hòn đảo đất nằm trong vịnh. Chỗ có nước chỉ là một cái vũng nhỏ, nước trong khe chảy ra. Gần đó có mấy cái thuyền đánh cá đang đậu chờ lấy nước như chúng tôi ... Sau khi múc đầy xuồng nước, chúng tôi tranh thủ tắm. Cảm giác lúc xối nước lên người thật sướng! Mát lạnh, người thấy lâng lâng, nhẹ nhõm. Đấy là tắm.

Còn ăn, vì mỗi tháng chỉ một lần tiếp tế, nên chỉ hai ngày là hết đồ tươi, tàu bắt đầu xài đến lương thực dự trữ. Gạo là loại gạo sấy đựng trong bao nilon. Ăn nó cứ rời ra từng hạt, không nở, nên ăn giống như ăn hạt bo bo sau này (ai đã từng ăn bo bo những năm đầu 80 thì cảm giác là như thế). Chỉ một, hai ngày đầu còn lạ miệng, sau đó thì không nuốt nổi. Cảm giác đó tôi nhớ mãi! Thịt hộp chế biến cũng chỉ có 2 món kho và nấu canh là hết. Rau hoàn toàn không có. Lúc đó tôi nhớ đến cuốn "Bất khuất"của Nguyễn Đức Thuận, trong đó có viết về tình trạng thiếu rau của người tù Côn đảo khổ như thế nào. Bây giờ tôi cũng ở trong tình trạng như thế! Người cứ bủn rủn không muốn làm gì. Mấy ngày liền sống thiếu rau, không thể chờ tàu tiếp tế, chúng tôi bắt đầu đi lùng chất tươi để cải thiện bữa ăn.

Nhớ hồi mới ra đảo, hay theo anh phân đội phó hàng đêm chèo xuồng đi soi đâm cá, bắt cua về cải thiện. Có lần anh đâm được con mực nang to gần hết cái xô đựng, tôi lần đầu chứng kiến thấy con mực to quá, thở phì phì, các xúc tu quơ loằng ngoằng hoảng không dám gỡ. Con mực đó cả tàu ăn ớn đến nỗi mấy tháng sau nhìn thấy mực không dám ăn. Chờ đêm xuống, nước thủy triều rút, trơ bãi cạn, ba người chèo xuồng cập bãi, một người xách xô dầu cầm đuốc soi. Đuốc là cái gậy dài, một đầu quấn giẻ được buộc bởi dây thép nhúng dầu máy. Hai người kia bắt cua, ghẹ - nếu phát hiện ra. Đi đến gần sáng cũng được nửa thùng. Nhưng cua ghẹ chỉ có luộc, do không có gia vị ngoài muối, ăn riết cũng ngán, cái quan trọng nhất là rau xanh, thiếu rau thì cũng như không! 

Tôi nhớ hồi ở tàu vận tải, các anh lính cũ vẫn hái rau dại trên đảo về ăn, nó nhớt nhớt như rau mùng tơi hay rau đay, nhưng không nhớ là rau gì? Đành phải hỏi dân. Được họ chỉ nên hái một mớ lá về, giã cua với ghẹ nấu một nồi canh cua rau "muồng tơi"(cứ gọi là rau muồng tơi cho tiện). Nhìn canh cua, nỗi váng gạch cua vàng óng, lại có rau xanh, ai cũng thèm mà không dám ăn, sợ nhỡ mình hái không đúng loại rau đó, bị ngộ độc nên ai cũng dè chừng, người nọ nhìn người kia. Tôi nghĩ "đằng nào cũng chết", thiếu rau lâu ngày quá cũng chết, nên múc đại một chén, ăn. Cả tàu mấy chục con mắt nhìn tôi chằm chằm xem có bị sao không? Tôi thì cảm thấy bát canh ngon và ngọt vô cùng, hết chén canh mà không thấy tôi bị sao nên mọi người tự tin ăn. Chỉ một loáng, nồi canh hết sạch. Từ đó chuyện thiếu rau chỉ là chuyện nhỏ.

H: Tắm đã quá, mấy chú thủy thủ ơi - với "thông điệp": Khi ở trên biển, người ta mới cảm nhận được đầy đủ về giá trị của nước ngọt (hình không liên quan bài viết).

Biển cả, một vài khái niệm

(sưu tầm, trích)

Đại dương (nghĩa đen là “biển lớn”) được hiểu là một vùng nước mặn rộng lớn, tạo thành thành phần cơ bản của Thủy quyển; được giới hạn bởi các lục địa bao quanh nó, các quần đảo, và tiêu chí khác. Chúng gồm các biển lớn (các đại dương: Thái bình dương, Đại tây dương, Ấn độ dương, Bắc băng dương, và có tài liệu tách một phần Thái bình dương để trở thành Nam đại dương) và các biển nhỏ, chiếm khoảng 71 % diện tích bề mặt Trái đất, tức 361 triệu km vuông, trong đó hơn một nửa diện tích có độ sâu trên 3.000 mét. Là các đại dương “độc lập” nhưng thực ra chúng nối liền với nhau tạo thành một khối nước liên tục với sự trao đổi (tương đối) tự do giữa chúng.

 

Các khu vực nhỏ hơn của đại dương gọi là biển, vịnh (và khác).

Độ mặn của đại dương vào khoảng 35 ppt (phần ngàn) và sai số khoảng từ 30 ppt (ở vùng cận cực) tới 38 ppt (vùng nhiệt đới/cận nhiệt đới).

Nước đại dương luôn luôn chuyển động do tác động của thuỷ triều gây ra bởi lực hấp dẫn của Mặt trăng và Mặt trời, do sóng, do các hải lưu và các dòng bù trừ.

(Dòng bù trừ sinh ra do sự “hao hụt” của nước, ví dụ nước của Địa trung hải bốc hơi nhưng lại được ít sông ngòi đổ vào, gây nên sự hao hụt, cộng với nước dưới sâu của Địa trung hải chảy ra Đại tây dương tăng thêm sự hao hụt, do vậy, một hải lưu bề mặt sẽ chảy ngược từ Đại tây dương trở vào Địa trung hải để bù vào hao hụt đó).

Các đại dương có ảnh hưởng lớn tới sinh quyển. Sự bốc hơi nước của các đại dương quyết định phần lớn lượng giáng thủy mà Trái đất nhận được. Nhiệt độ nước của chúng cũng quyết định phần lớn khí hậu và kiểu gió trên Trái đất.

Đại dương được chia thành các đới (vùng, tầng) như Vùng biển khơi, Vùng đáy, Vùng chiếu sáng, Vùng thiếu sáng,…

Vùng biển khơi là một khái niệm “ôm trọn” mọi khu vực chứa nước của biển cả (nhưng không gồm đáy biển), bao gồm:

Vùng duyên hải: Là khu vực biển nằm giữa mức thủy triều cao nhất và thấp nhất. Chúng là khu vực chuyển tiếp giữa các điều kiện đại dương và đất liền.

Vùng ven bờ: Là vùng biển ở ven bờ (Neritic), gồm các khối nước nằm trên các thềm lục địa. (Ngược lại, Vùng đại dương là một khái niệm bao gồm tất tật các Vùng biển khơi, trừ Vùng ven bờ).

Vùng chiếu sáng hay Vùng mặt (Epipelagic) là vùng biển khơi tính từ bề mặt cho tới độ sâu 200 mét. Đây là vùng mà sự quang hợp diễn ra phổ biến nhất và vì thế sự đa dạng sinh học ở đây là lớn nhất.

Vùng thiếu sáng là vùng biển khơi ở độ sâu dưới mức 200 mét. Do thực vật sinh tồn với quá trình quang hợp nên các sự sống tìm thấy ở đây đều phải, hoặc dựa trên các vật chất trôi nổi chìm xuống, hoặc dựa trên sự tuần hoàn lên xuống của nước do nhiệt độ, để tồn tại. Vùng thiếu sáng lại chia tiếp (có tài liệu phân theo Tầng nhiệt độ) thành:

Vùng biển khơi sâu vừa (Mesopelagic) là tầng nước ở độ sâu từ 700 – 1.000 mét.

Vùng biển khơi sâu (Bathypelagic) là tầng nước ở độ sâu từ 1.000 – 4.000 mét.

Vùng biển khơi sâu thẳm (Abyssalpelagic), nằm tại phần cao của vùng bình nguyên sâu thẳm, với ranh giới dưới là 6.000 mét.

Vùng biển khơi tăm tối (Hadalpelagic), nằm ở các rãnh đại dương, độ sâu từ 6.000 mét trở đi.

Đáy biển: “Đi kèm” các vùng biển khơi thiếu sáng là các vùng Đáy thiếu sáng, gồm:

Vùng đáy sâu che phủ sườn dốc lục địa, kéo dài xuống tới độ sâu 4.000 mét.

Vùng đáy sâu thẳm che phủ các bình nguyên sâu thẳm ở độ sâu 4.000 – 6.000 mét.

Dưới cùng là vùng đáy tăm tối tương ứng với vùng biển khơi tăm tối của các rãnh đại dương. 

H: Cột đá ở bờ biển NovaScotia, Canada.

Xuồng ba lá miền Tây Nam bộ

Miền Tây Nam bộ là vùng sông nước, người dân đi lại chủ yếu bằng xuồng, ghe. Các chợ nổi trên sông như chợ Quới Thiện (Cù Lao dài), chợ Trà ôn (ngã ba sông Hậu), chợ Lục sỹ (Cù Lao mây), ... là một minh chứng cho lối sống ở nơi đây. Với địa hình kênh rạch chằng chịt, rừng rậm rạp, đường bộ trắc trở của thuở xưa, thì xuồng ba lá là loại thuyền thích hợp nhất ở nơi đây.

Tên gọi “xuồng ba lá” bởi xuồng được ghép từ ba tấm ván: hai tấm be (hông thuyền) và một tấm đáy. Các “thanh cong” là các khung liên kết ba tấm ván. Đây là loại thuyền hai đầu đều là mũi, chỉ khác ở phần nổi (diện tích “ván sạp” ở lái lớn hơn ở mũi). Thiết bị đi kèm gồm cây chèo để bơi (chèo) trên sông, “dầm” để bơi trong rạnh, “sào nạng” để chống ở nơi nước xâm xấp. Quá trình hoàn thiện, kỹ năng điều khiển và những ứng dụng của xuồng ba lá đã tạo nên một sắc thái riêng cho diện mạo văn hóa miền Tây Nam bộ.

Xuồng ba lá rất thích hợp ở luồng lạch hẹp. Nếu như các loại thuyền khác phải quay mũi khi trở lại, thì với loại thuyền hai đầu đều là mũi này, người ta chỉ cần hoán đổi vị trí ngồi bơi là xong.

Chúng tỏ ra tối ưu khi đi trên mương nhỏ, rạch cạn, chân rừng ngập nước. Đáy phẳng và cạn, chúng dễ dàng đi qua những vùng nước xâm xấp – nơi mà các loại thuyền khác đều thua. Người ta có thể dễ dàng kéo chúng băng qua ruộng trũng. Chúng không chỉ đi trong kênh nhỏ mà có thể hoạt động trên sông cái.

Mớm nước thấp và hông xuồng ngả nên xuồng ba lá dễ bị lật(*). Giữ cho chúng khỏi chòng chành, không bị lật úp là một kỹ năng được tích lũy qua một quá trình.

Trọng tải xuồng ba lá tính theo kích cỡ ván be (một con số rất tương đối). Số be càng thấp thì xuồng càng nhỏ, càng nhẹ, khả năng linh hoạt càng cao, nhưng sức chở lại thấp. Thường là cỡ từ “be bảy” tới “be mười”. "Be mười" có thể chở tới 15 giạ lúa. "Be sáu" là một dạng thuyền câu nhỏ. Xuồng thông dụng dài chừng 4 mét, rộng chừng 0,8 mét, chở được 4 người lớn không kèm hàng.

Chiếc xuồng ba lá gắn bó với vùng quê sông nước miền Tây như gắn bó với cuộc đời người dân nơi đây từ lúc sinh ra cho tới cuối cuộc đời. Cũng như chiếc xe gắn máy ở đô thị Việt nam, chiếc xuồng ba lá đảm nhiệm mọi việc, từ đi học, đi chơi, đi bốc thuốc, đi đám cưới, đám hỏi, thăm viếng, vận tải,… Chúng thủy chung với con người miền Tây như tấm áo mảnh khăn của họ.

 

(*) Về tới nhà, người ta dìm xuồng để tránh bị khô nứt, tới khi lên đường lại phải lắc nước ra; hay vào mùa khô, thiếu nước sinh hoạt, họ bơi xuồng ra sông cái, lắc rửa lòng xuồng, rồi lắc cú chót cho nước vô đầy xuồng và đưa về dùng. Chuyện gì chứ lắc nước vô, lắc nước ra, với xuồng ba lá, chỉ một người phụ nữ nhỏ nhắn hay một đứa trẻ “trọng trọng” đều dễ dàng làm được, bởi chúng được cấu tạo theo “kiểu dễ bị lật”.

Bạn không cần phải tin rằng tất cả các chuyện của thợ lặn kể ra đều đáng tin. P2 – Sự liên hệ giữa mắt và não

4. Màu xanh Haze

Khoảng cách thực tế bạn nhìn thấy trong nước chắc chắn sẽ ít hơn so với bạn nghĩ. Đó là một ảo giác quang học được tạo ra do tia sáng bị uốn cong, bị xuắn trong nước. Bất cứ điều gì bạn nhìn thấy sẽ không phải là những gì bạn sẽ có. Nó lớn hơn hoặc nhỏ hơn, dài hơn hoặc ngắn hơn, gần hơn hoặc xa hơn, đỏ hơn, xanh hơn, … so với cái có thực.  

Bạn thấy con cá mập ở xa 100 feet? 150 feet? Trừ khi lấy thước đo, còn phán đoán của bạn chắc chắn là sai. Nước phóng đại hình ảnh, làm cho con cá mập trông lớn hơn và do đó gần hơn so với thực.

Nguyên lý “Đảo ngược tầm nhìn”: Nhưng ở khoảng cách xa, đặc biệt trong nước âm u, não bộ của loài người lại áp dụng thủ thuật kỳ lạ này. Mặc dù bạn trông thấy cá mập to ra nhưng bộ não của bạn lại nghĩ rằng nó đang ở xa. Đó là kết quả suy đoán của những bộ não sống trên mặt đất – theo cách ước lượng thông dụng. Nó giống như khi bạn so sánh kích thước của một đối tượng quen thuộc đang ở rất xa. Nhưng ở dưới nước, rất hiếm đối tượng bạn đã biết rõ kích thước của chúng, chưa kể chúng xuất hiện trên một nền màu xanh mờ ảo.

Nguyên lí “Sương mù màu xanh”: Trong không khí, những thứ ở một khoảng cách mà nhìn thấy mờ, không rõ ràng và hơi xanh, thì não của bạn sẽ quy khoảng cách đó theo nguyên lí này. Dưới nước, nhất là khi nước đục, bộ não của bạn cũng sẽ giải thích theo nguyên lí này bằng cách cho là khoảng cách xa hơn. Vì vậy bạn nghĩ rằng cá mập đang ở xa 120 feet, thay vì nó chỉ cách bạn 80 feet.

Đánh giá quá cao khoảng cách làm cho bạn đánh giá quá lớn kích thước của con cá mập. Hãy nhớ rằng, hình ảnh trên võng mạc của bạn được não phóng đại. Não của bạn nói, con cá mập trông to quá và nó ở rất xa, vì vậy nó phải là rất lớn. Kết quả là con cá mập dài 20 feet ở xa 80 feet sẽ xuất hiện ở khoảng cách 120 feet, và do đó, nó dài 40 feet. Vì vậy, bạn không cần phải tin rằng tất cả các chuyện của thợ lặn kể ra đều đáng tin.

“Đảo ngược tầm nhìn” đã được thử nghiệm. Vào những năm 1960, J.Kinney đề nghị nhiều thợ lặn chuyên nghiệp đoán khoảng cách và kích cỡ những vật ở trong hồ bơi, với nước hơi đục. Bà thấy họ luôn luôn đánh giá thiếu từ 3 – 4 feet đối với những khoảng cách gần, và đánh giá dư với những khoảng cách lớn.

TS.Richard Roesch cũng thí nghiệm về “Đảo ngược tầm nhìn”. Ông cho mọi người sử dụng cánh tay robot của tàu ngầm trong làn nước hơi đục. Những kẻ tham gia đều đánh giá sai về kích thước và khoảng cách.

Những con số dị thường

Nếu có các thiết bị quan sát, đo lường trong nước thì bạn có thể nhìn được xa 100 feet, 200 feet, thậm chí 300 feet không? TS.Roesch nói: Thợ lặn NASA nói rằng họ nhìn thấy bờ bên kia của hồ dài 202 feet. Lời tuyên bố này có thật không? Có thể, nhưng đó là một hồ nông, nước ngọt và rất sạch.

Nhưng vào một đêm đầu năm 1970, trong căn phòng nghiên cứu đặt dưới đáy của rãnh biển ở Bahamas, TS.Roesch nhìn lên “trời” và thấy một tia sáng – từ độ sâu 2.012 feet: “Thật khó tin. Chúng tôi đã có tầm nhìn của một UFO? Chúng tôi không quan tâm về nguồn gốc của tia sáng cho đến khi nhìn thấy nó. Sau đó chúng tôi mới biết đó là ánh sáng của mặt trăng. Chúng tôi nhìn thấy mặt trăng từ 2.012 feet nước”. (hết)

H: Bạn thấy con cá mập dài 40 ft? Trừ phi bạn sờ tận tay.

Bạn không cần phải tin rằng tất cả các chuyện của thợ lặn kể ra đều đáng tin. P1 – Tầm nhìn trong nước

(sưu tầm, trích)

Tầm nhìn (visibility, vis) 60 feet có nghĩa bạn có thể thấy khá rõ trong khoảng cách 60 feet trên các hướng, tức bạn là tâm của khối cầu bán kính 60 feet. Nhưng vis lại không thể đặt ra một con số chính xác và duy nhất để xác nhận khả năng hiển thị bởi vì nó phụ thuộc vào một số yếu tố luôn luôn thay đổi.

1. Ánh sáng

Làm sao bạn nhìn thấy con cá mập? Không dễ trả lời, đơn giản vì giới hạn của khả năng hiển thị phụ thuộc vào độ sâu, vào thời gian trong ngày, theo hướng bạn đang tìm kiếm và những gì bạn đang tìm kiếm.

Đầu tiên, hãy xem xét số lượng tia sáng đến cá mập và phản xạ tới mắt của bạn. Nhiều tia sáng có nghĩa là tầm nhìn tốt hơn – đơn giản là như vậy. Vì vậy, khả năng hiển thị sẽ ít hơn vào một ngày nhiều mây. Ngay cả đám mây tạm thời che mặt trời cũng ảnh hưởng đến vis.

Các vị trí của mặt trời trên bầu trời cũng ảnh hưởng đến sự xâm nhập của ánh sáng vào trong nước. Tối đa sự xâm nhập là vào giữa trưa (góc chiếu 90 độ). Buổi chiều, góc chiếu của ánh sáng giảm, nhiều tia sáng bị phản xạ ở bề mặt nước, và giảm số tia sáng chiếu vào con cá mập. Về lý thuyết, khi góc tia sáng mặt trời là 48 độ (15 giờ ở vùng nhiệt đới và tùy vào mùa), tất cả tia sáng mặt trời sẽ bị phản xạ, không còn chiếu sáng cá mập và dưới nước sẽ tối như ban đêm. Thực tế thì không tối, bởi vì bề mặt nước không hoàn toàn phẳng, và thêm các con sóng nhỏ, sẽ bắt ánh sáng. Ngoài ra, bản thân ánh sáng cũng khuếch tán xuống từ tất cả các hướng.

Nói chung khả năng hiển thị dưới nước sẽ cao trong suốt buổi sáng cho đến trưa và giảm vào buổi chiều. Sẽ tốt nhất vào buổi trưa giữa một ngày nắng – mặc dù dưới nước không thay đổi.

Sâu bao nhiêu sẽ còn nhìn thấy con cá mập? Mỗi feet xâm nhập của ánh sáng mặt trời đều bị nước hấp thụ và tán xạ, để lại ít hơn lên con cá mập. Số lượng hấp thụ phụ thuộc vào phổ màu của ánh sáng: ánh sáng xanh thâm nhập tốt hơn so với màu đỏ, nhưng nói chung, dưới 60 feet  nước chỉ có 18% ánh sáng mặt trời tới nơi. Vì vậy, khả năng hiển thị tốt nhất là lặn ở vùng nước nông. Sẽ càng tốt hơn nếu đáy là cát trắng phản chiếu ánh sáng lên con cá mập.

2. Phông hình.

Khả năng hiển thị sẽ thay đổi rất nhiều tùy thuộc vào việc bạn đang tìm kiếm một bạn lặn mặc wetsuit màu đen tại vách đá màu đen, hay tìm một con cá màu bạc trong tia sáng mặt trời tại vách đá màu đen.

3. Vẩn đục.

So với không khí, nước đậm đặc hơn 800 lần và đôi mắt của bạn phải xuyên qua môi trường đó.

Hơn nữa, một lít nước biển trung bình có chứa một triệu sinh vật đơn bào (thực vật phù du), một triệu đơn bào protists, một tỷ vi khuẩn và 10 tỉ virus, và đó là những sinh vật sống. Thêm vào cát, bùn, bụi, các ion, muối,… Tất cả chúng đều hấp thụ, tán xạ và uốn cong hình ảnh trước khi tới mắt bạn. Không khí hầu như không làm chậm tốc độ ánh sáng (186.000 mile/s), nhưng nước tinh khiết làm chậm lại rất nhiều, có 135.000 mile/s. 

Sinh vật phù du là một thuật ngữ chung cho các loài động, thực vật cực nhỏ ở dưới nước (Blooms). Chúng có mặt trên toàn thế giới, trong các hồ nước ngọt cũng như trong đại dương.

Nhiệt độ nước, số lượng tia sáng mặt trời và oxy, dòng chảy đem theo các vi chất đều ảnh hưởng đến vis. Blooms thường xảy ra vào mùa xuân và mùa hè, khi ánh sáng mặt trời vào nước nhiều hơn – chúng quang hợp. Thực vật phù du bùng nổ sinh sản, chất diệp lục của nó đã nhuộm màu xanh cho đại dương. Động vật phù du cũng bùng nổ. Trong khi đó, ngày dài nắng ấm làm nước tách ra thành các tầng (Thermocline).

Do Thermocline chia tách quần thể sinh vật phù du, nên khả năng hiển thị sẽ thay đổi rõ rệt ở các tầng khác nhau. Sự hiển thị thay đổi rõ rệt khi ở trong các tầng từ 0 – 20 feet, 40 – 60 feet. Tất nhiên mật độ sinh vật phù du có thể thay đổi theo từng ngày, từng tuần. Đôi khi chúng dày tới mức bạn sẽ cần một chiếc đèn pin. (còn nữa)

Hòn Cứt Chim, địa điểm thuận tiện để tập lặn tự do ở Nha Trang

Nhờ anh Huy Diver giới thiệu mà ComputerBoy biết đến hòn Cứt Chim, một hòn đá trơ trọi mọc lên giữa vịnh Nha Trang cách Hòn Đỏ 1km về phía đông.

Nơi đây thường đón tiếp nhiều người ra để câu cá. Chỉ cần tới các quán dọc TL657 ngay khu vực Hòn Đỏ, hỏi anh Tí lái tàu ra hòn Cứt Chim thì bạn sẽ được đưa bằng thúng ra một chiếc thuyền loại vừa nhỏ (chở được khoảng 10 người) để đi ra hòn Cứt Chim. Giá đi tàu thì thoả thuận tuỳ theo số lượng người đi, nhưng một nhóm 4-5 người thì mỗi người trả 20 ngàn đồng là vừa.

Hòn Cứt Chim đúng là nhỏ như cục cứt chim ở giữa biển, và trên đó cũng chẳng có gì ngoài một cái bàn thờ (chứ không thấy cứt chim!) Đây là một tảng đá nguyên khối từ dưới đáy biển liền lên tới đỉnh (mặc dù phía trên có nứt ra thành một cái khe). Nhưng rất may là ông trời đã tạc sẵn một bậc thềm ngang mặt nước để làm "bến tàu" cho người ta cập thuyền để mà lên hòn được một cách thuận tiện. Ngoài việc không có chỗ tránh nắng ra thì hòn đá này có vẻ không có trở ngại gì cho người ở chơi trên hòn vào ban ngày. Ở bên dưới bàn thờ, ComputerBoy thấy người ta cũng có để sẵn một thùng nước uống tiệt trùng luôn nữa (khảo sát ngày 15/4/2013).

Với dân lặn tự do thì đây là một chỗ thuận tiện để tập (ở gần bờ) mà có khá đủ những yếu tố cần thiết cho buổi tập:

• Mạn tây bắc chỗ "bến tàu" là một vách đá gần như dựng đứng xuống đáy (bùn) với độ sâu khoảng 15m. Ở đây đủ độ sâu cho các bạn lặn tự do mức 1 tập đi thẳng xuống theo dây.
• Mạn đông nam là vườn đá ngầm với nhiều san hô sâu từ 2m trải dài xuống tận đáy cát sâu 10m. Chỗ này lý tưởng cho lặn khám phá, vừa ngắm san hô vừa lần theo các tảng đá xuống dần... khi nào tới đáy cát là đạt yêu cầu của lặn tự do mức 1 ;)
• Bình thường nếu biển không động thì ở đây nước yên, không có dòng chảy, tầm nhìn khá tốt. (Hôm trước ComputerBoy đi vào lúc vẫn còn ảnh hưởng của đợt biển động đầu tháng 4 thì tầm nhìn trên mặt cũng như ở mạn đông nam khoảng 5m, ở gần đáy bùn mạn tây bắc thì giảm xuống dưới 1m, nhưng hoàn toàn không có dòng chảy.)

Hòn Cứt Chim hẳn là không thể so sánh được với sự phong phú về san hô và đa dạng về địa hình của Hòn Mun rồi, nhưng sự thuận tiện của nó thì lại vượt xa: Ở Hòn Mun muốn lặn sâu thì hoặc phải ra xa bờ (rất nguy hiểm vì có nhiều tàu qua lại như đi chợ, và gần như là không thể đối với dân lặn vo), hoặc phải ra phần ngoài (phía đông) của đảo. Nếu nhóm lặn tự do đi nhiều người thì còn có thể thương lượng với shop lặn cho ra vùng ngoài, thứ không thì họ thường quanh quẩn ở các bãi phía trong cho dễ try dive với dạy Open Water Course. Hơn nữa thời gian của mỗi ca lặn scuba thường ngắn hơn mỗi ca lặn tự do, nên nhiều lần ComputerBoy đi theo tàu lặn để lặn vo mà vừa khởi động xong (tốn khoảng 15-20 phút) thì đã phải chuẩn bị lên tàu rồi.

Ngoài ra, ở gần Hòn Cứt Chim còn có 2 bãi đá ngầm rất có thể có san hô (theo khảo sát qua ảnh vệ tinh): Một cụm đá ngầm nhỏ ở ngay sát mạn nam của hòn, và một cụm lớn hơn cách hòn 500m về phía tây nằm giữa đường từ Hòn Đỏ ra. Kết hợp với 2 rạn san hô lớn và khá đẹp ở hai bên Bãi Dương - Hòn Chồng (xem lần khảo sát trước), khu vực Hòn Chồng này có thể gọi là "trung tâm lặn tự do" của Nha Trang!

Thủy thủ Việt nam đánh lại cướp biển

(Theo tienphong.online, trích)

Hồi 22 giờ ngày 4/11/2011, tàu đánh cá Chin Yi Wen, Đài Loan, 260 tấn, khi đang đánh cá ở khu vực gần đảo quốc Seychelles, cách Mogadishu của Somalia khoảng 1.000 hải lý về phía đông nam, thì bị cướp. Tàu có 28 thuyền viên, gồm 9 người Đài loan và Trung quốc, 8 Philippin, 6 Indonesia, 5 Việt nam.

Thuyền viên Nguyễn Văn Tiến kể: “Tôi đang ở khoang máy thì thấy mọi người trên boong tàu nháo nhào chạy xuống, có nhiều tiếng súng nổ bên ngoài. Thuyền trưởng ra lệnh vứt bỏ lưới, câu và nhổ neo để chạy nhưng không kịp. Chỉ vài phút sau, ca nô cướp biển đã áp mạn và khống chế được tàu. Chúng ra lệnh chúng tôi lên boong tàu và lục soát, thu hết đồ đạc”. Sáu tên cướp biển với 6 khẩu AK-47, lựu đạn bên hông. Sau khi khống chế được tàu, chúng lùa toàn bộ thuyền viên vào phòng thuyền trưởng. Chúng bắt tàu đi theo hướng chúng yêu cầu. “Suốt hai ngày chúng chỉ cho chúng tôi ăn mỗi ngày một bữa. Mọi hành động của chúng tôi đều bị chúng kiểm soát gắt gao”.

Đêm 5/11, Tiến nói với anh em là chỉ còn cách liều mạng với chúng. Thuyền trưởng cho biết trong hầm chứa thực phẩm khô có 6 con dao (bọn cướp chưa biết). Tiến rỉ tai với anh em kế hoạch hành động. Trong đêm đó, một thuyền viên đã “ăn trộm” được 6 con dao, mang về giấu ở phòng giam.

Sáng 6/11 tình hình nhóm cướp như sau: Hai tên đang ngủ, ba tên đứng gác, một tên xuống khoang máy giám sát thuyền trưởng và máy trưởng. Nhân máy thông gió tại phòng giam bị hư, Tiến xin ra ngoài và được tên gác đồng ý. Rồi một tên gác khác đi vệ sinh – cơ hội hành động đã tới. Năm thuyền viên Việt nam bất ngờ tấn công hai tên gác. Những thuyền viên khác lao vào tấn công tên đang đi vệ sinh và hai tên đang ngủ.

Bị bất ngờ, bọn cướp không kịp trở tay và bị tước vũ khí. Ở khoang dưới, thuyền trưởng và máy trưởng cũng tấn công tên giám sát và xô hắn xuống biển. Cả năm tên kia cũng nhảy xuống biển. Con tàu được giải thoát.

Thuyền trưởng gọi điện báo cho chủ tàu và được Cơ quan điều hành giao dịch hàng hải của Anh và lực lượng đặc nhiệm chống cướp biển của Tổ chức cứu trợ hải tặc quốc tế tới ứng cứu. Về phía thuyền viên, có ba người bị thương, trong đó Tiến bị thương nhẹ ở cánh tay.

Hành động của các thuyền viên Việt nam được báo Đài Loan khen ngợi. Lần đầu tiên trong lịch sử Đài Loan, thủy thủ đoàn bị cướp biển tấn công đã tự giải cứu thành công.

H: Đi trên thủy tinh vỡ, với thông điệp: Có những chuyện tưởng không thể làm được nhưng lại làm được (không liên quan bài viết).

Tàu đắm có chìm xuống tới đáy đại dương không

(Theo “Vật lý vui”)

Nhiều người cho rằng các con tàu đắm không chìm xuống tới tận đáy đại dương mà lơ lửng ở một độ sâu nào đó, lí do là ở đó, nước bị nén lại đặc tới mức không cho con tàu đắm đó tiếp tục chìm xuống.

Ý nghĩ nước dưới sâu là rất đặc cũng có lí, bởi vì áp suất của nước dưới sâu là cực lớn. Ở độ sâu 10 m, nước ép vào vật chìm trong nó (tăng thêm) một lực là 10 N/cm2. Ở độ sâu 1.000 m, lực ép đó là 1.000 N/cm2. Nơi sâu nhất như Vũng Marian (sâu trên 11 km) ở Thái bình dương, nước và những vật chìm trong nó ắt phải chịu một áp suất vô cùng lớn. Bạn hãy dìm một cái chai rỗng có đậy chặt nút xuống một nơi khá sâu rồi mang nó lên, thì sẽ thấy, áp suất nước ấn nút chai tọt vào trong, và chai chứa đầy nước. Từ đó bạn sẽ nghĩ rằng, áp suất lớn như nêu trên sẽ dồn ép nước lại với nhau, làm chúng đặc đến nỗi những vật nặng cũng không thể chìm ở trong đó được, giống như cục sắt không thể chìm được trong thủy ngân vậy.

Tuy nhiên, các thí nghiệm đã cho thấy, cũng như các chất lỏng nói chung, nước rất ít bị nén lại. Dưới áp suất 10 N/cm2 nước chỉ bị nén lại có 1/22.000 thể tích của nó mà thôi. Và cứ mỗi lần áp suất tăng lên một lượng như vậy, thì nó cũng chỉ bị nén chừng ấy mà thôi.

Nếu muốn nén nước đến mức để sắt không chìm ở trong nó thì cần phải tăng tỉ trọng của nước lên 8 lần. Thế nhưng muốn tăng tỉ trọng của nước dù chỉ lên 2 lần thôi, nghĩa là rút nhỏ thể tích đi một nửa, thì cần phải một áp suất 110.000 N/cm2 (với giả thuyết rằng dưới áp suất lớn như vậy, nước vẫn co lại được). Một áp suất lớn như vậy phải ở nơi biển sâu tới 110 km mới có được.

Do vậy, nước dưới biển sâu (hầu như) không bị nén lại. Ở đáy Vũng Marian, tỉ trọng khi đó của nước cũng chỉ có thể tăng được 1,1/22.000, nghĩa là lớn hơn tỉ trọng của nước bề mặt là 1/20 (5%) mà thôi. Điều này dường như không ảnh hưởng tới điều kiện nổi của các vật thể khác nhau trong đó. Đấy là chưa kể vật rắn (bị chìm trong loại nước như thế) khi đó cũng cùng phải chịu áp suất như vậy nên chúng cũng bị nén lại.

Vì vậy, không một chút nghi ngờ, hễ tàu đắm là chìm một mách xuống tận đáy biển. Gion Meray nói “vật nào đã chìm trong ly nước tất phải chìm xuống tận đáy biển, kể cả nơi sâu nhất”.

H1, H2: Không một chút nghi ngờ, hễ vật gì đắm là chìm một mách xuống tận đáy biển, bất kể đó là ai. (Ghi chú H1: Tổng thống Maldivers họp nội các dưới đáy biển).

Lời khuyên về bơi trườn sấp

(Bài của một huấn luyện viên, trích)

Giữ cho đầu thẳng với trục cơ thể và nhìn thẳng xuống đáy hồ bơi. Đừng nhìn về phía trước vì như thế cơ thể bạn sẽ bị nâng lên làm hông và chân bị chìm.

Cảm nhận việc làm thế nào để nổi, trong đó gồm giữ hông và chân nổi mà không cần nỗ lực. Kỹ thuật bơi trườn sấp đòi hỏi bạn phải dìm đầu và ngực xuống nước. Do phổi chứa đầy không khí (làm ngực nổi lên) nên bạn phải nhấn phần trên cơ thể xuống, làm cho cơ thể chìm xuống hơn, nhằm tăng hiệu quả của hiệu ứng đòn bẩy. Từ đó sẽ bạn không cần phải dùng nhiều lực để quạt chân nữa.

Đừng ngóc đầu lên thở. Lỗi phổ biến này cũng làm hông và chân bị chìm. Hãy để người bạn nghiêng thêm một chút cho đến khi miệng bạn lên khỏi mặt nước. Bạn sẽ cảm thấy đầu được nghỉ ngơi (nằm nghiêng) trên chiếc gối.

Khi bơi, thời gian cơ thể bạn nằm nghiêng sẽ nhiều hơn so với thời gian nằm sấp. Nghiêng từ bên này sang bên kia với mỗi lần quạt cánh tay. Điều này cho phép cơ vai được nghỉ ngơi nhiều hơn nhằm cải thiện động lực đẩy.

Để bơi có hiệu quả, bạn cần thở ra liên tục trong nước với khuôn mặt ngập trong nước (không nín hơi). Bạn sẽ không đủ thời gian để hít vào/thở ra trong giai đoạn thả lỏng cánh tay (giai đoạn phục hồi). Việc này cũng làm bạn được thư giãn nhiều hơn.

Bơi với khuỷu tay cao. Kỹ thuật này bao gồm việc cong cánh tay (quạt hình chữ S) và giữ cho khuỷu tay cao trong thời gian kéo xuống dưới, nhằm cải thiện động lực đẩy.

Trong khi cánh tay trên mặt nước đưa về phía trước, bạn không thẳng chúng, vì có thể dẫn đến vai bạn bị mỏi theo thời gian. Hãy vào nước đầu tiên với bàn tay.

Hãy chắc chắn rằng lòng bàn tay của bạn song song với mặt nước trong giai đoạn vươn duỗi cánh tay về phía trước. Một sai lầm phổ biến là xoay lòng bàn tay hướng lên vào cuối của giai đoạn phục hồi. Khi đó, trong thực tế, bạn đã đẩy nước về phía trước làm bạn bị cản lại.

H1: Vươn duỗi, thẳng tắp, y như bạn đang cố gắng với lên trái táo trên cành cây (mà nó chỉ cách bạn một tầm tay với).
H2: Thật thoải mái khi đầu được nghỉ ngơi trên chiếc gối.

Cô bé hai tuổi lênh đênh hai năm trên đại dương

(số liệu trên Phunutoday)

Trên đường đi, họ gặp không ít khó khăn. Những cơn bão, gió giật trên biển Bắc Phi đe dọa. Đó là những trải nghiệm không thể nào quên.

Họ là Dave và Hazel McCabe, công dân của Topsham, một thị trấn ở cửa sông Exe, Devon, Anh. Vùng đất này được yêu thích bởi những bí ẩn hoang dã mà người ta có thể cảm nhận rõ khi bơi thuyền dọc sông hay đi trong những khu rừng, đầm lầy heo hút.

Họ không phải là minh tinh màn bạc, đơn giản là họ thích lãng mạn. Họ có chung sở thích khám phá đại dương và quan tâm tới những gì liên quan tới biển. Tháng 5/2005, họ lấy nhau, chú rể 38 tuổi và cô dâu 33 tuổi.

Họ cải tiến chiếc thuyền đánh cá thành thuyền du lịch và thực hiện chuyến đi dài 22.530 km, qua bờ biển châu Âu, xuống Bắc Phi, vượt Đại tây dương tới quần đảo Canary và Azores, đi tới vùng Caribe. (Hải trình tiếp theo là đi lên New York và trở về Anh).

Rồi Hazel có thai trên biển. Họ phải ghé vào các bến cảng nhiều hơn, không chỉ để mua đồ ăn, nhu yếu phẩm, mà còn để khám sức khỏe thai nhi. Gần đến ngày sinh, họ bay từ đảo St Martin, Caribe, về Anh để sinh con. Ngay khi cô bé Katie chào đời và ổn định sức khỏe, cả ba lại tiếp tục chuyến hải trình Hồi quốc. Bé Katie đã trải qua hai năm đầu đời giữa biển cả và trở nên cứng cáp hơn nhiều so với những đứa trẻ cùng lứa.

Cái họ tìm được không chỉ là sự bao la, bí ẩn của biển khơi, hoặc lúc đàn cá heo giúp họ vững tâm khi ở giữa đại dương, mà còn là cơ hội giúp họ hiểu thế nào là sát cánh bên nhau vượt qua khó khăn, thế nào là hạnh phúc của những thời khắc bình yên.

Sau chuyến đi, họ chuyển sang kinh doanh đóng thuyền du lịch siêu nhỏ. Họ tâm sự: “Thật ra không tốn nhiều tiền như người ta tưởng thì con thuyền (của chúng tôi) mới di chuyển được. Chỉ khi dừng lại cảng bạn mới phải sử dụng tiền. Chúng tôi đã tận hưởng chuyến đi nhưng trở về nhà cũng thật tuyệt, nhất là khi được gặp lại bạn bè”.

H: Bé con đi lặn (không liên quan tới bài viết)

Cứu hộ lướt ván cứu sinh

(sưu tầm, trích)

Katherine Waterhouse, đội trưởng đội Cứu hộ lướt ván cứu sinh Australia tại Đà nẵng đã 13 năm nay: “Tôi muốn giúp người dân địa phương và người nước ngoài gây dựng phong trào lướt ván cứu sinh tại Đà nẵng, dù nhiều khu vực bãi biển này đã có đội dân phòng giám sát, các khu nghỉ dưỡng cũng triển khai cứu hộ, nhưng vấn đề đảm bảo an toàn bơi lội vẫn cần được cải thiện và hỗ trợ”. 

Cô cho rằng các nhân viên cứu hộ đang làm một công việc tuyệt vời, nhưng số lượng du khách mà họ phải giám sát trên bãi biển quá lớn, trong khi họ thiếu được đào tạo chính thức, “dù người dân miền Trung rất thích tắm biển nhưng phần đa không biết bơi hoặc bơi kém, rất dễ gặp nguy hiểm. Biển Đà nẵng không khác ở Australia nhiều, cũng có nhiều chỗ nước xoáy, dải cát và những rãnh sâu”.

Xây dựng dự án này là một nhóm người Australia, trong đó có Duncan MacLean – “Quản lý chung” của Khu nghỉ dưỡng Furama, Đà nẵng. Khi “Hội cứu sinh Australia” tổ chức “Hội nghị thế giới về việc chết đuối” tại khu nghỉ dưỡng này, ông đã nhận thức được về vấn đề an toàn bãi biển và hình thành ý tưởng thành lập câu lạc bộ lướt ván cứu sinh ở Việt nam. Ông tin rằng dự án này “không chỉ giúp giảm số lượng chết đuối mà còn khuyến khích thanh niên sống tốt hơn, khỏe hơn và có trách nhiệm hơn”.

Lướt ván cứu sinh là một trong các dự án tình nguyện ở châu Á Thái bình dương có sự hợp tác từ Australia. Chương trình hoạt động của tổ chức này dành cho những người từ 18 tới 30 tuổi đã tốt nghiệp đại học hoặc đã có kinh nghiệm làm việc, cho đến những chương trình dành cho người nhiều tuổi hơn hoặc đã nghỉ hưu.

Katherine nói: “Chúng tôi thường nghe các tình nguyện viên chia sẻ rằng họ đã nhận được nhiều hơn những gì họ cho đi khi trở về sau mỗi chuyến tình nguyện ... Họ được mở rộng các kỹ năng, tìm hiểu về giao tiếp liên văn hóa và cách thay đổi cũng như phát triển khi chỉ có rất ít nguồn lực trong tay”.

Công việc của cô là “giáo viên dạy cứu hộ bãi biển”. Sự xuất hiện của giáo viên dạy bơi người nước ngoài không lạ với người địa phương, nhưng chức danh này vẫn là một khái niệm mới mẻ đối với cộng đồng dân cư – những người chưa có nhận thức tốt về an toàn bãi biển. Tuy nhiên, sự quan tâm và ủng hộ của người dân địa phương đối với chương trình này đang ngày một tăng lên.

Katherine biết vẫn còn nhiều trở ngại phải vượt qua, trong đó có việc chờ phê duyệt để dự án này hoạt động như một tổ chức phi lợi nhuận.

H1: Katherine và đội cứu hộ lướt ván cứu sinh ở Đà nẵng.
H2: Lướt ván sóng 12m ở Ha oai (không cứu sinh).

Lặn xác tàu đắm - Ai chịu trách nhiệm về an toàn cho bạn

(bài trên scubadiving.com, trích)

Tàu đến điểm lặn – một vùng biển yên tĩnh, nước ấm, tầm nhìn rất tốt. Xác tàu đắm ở độ sâu 36,6 mét. Divemaster (DM)(1) lên kế hoạch: … (cuộc lặn không có DM) Từ mũi xác tàu, các bạn sẽ lặn dọc theo chiều dài của xác tàu và bơi dọc trên mặt bong; chỉ xuống độ sâu 30 mét; tới đuôi xác tàu thì đi lên. Khi tới bề mặt, các bạn sẽ thấy tàu lặn đang chờ ở đó. DM cảnh báo rằng thợ lặn phải thường xuyên kiểm tra nguồn cung cấp không khí; không được xuống sâu hơn 30 mét; không được chui vào bên trong xác tàu dù trong bất kỳ trường hợp nào.

Cuộc lặn bắt đầu. Tất cả đều không gặp bất kì một khó khăn nào, và dường như sẽ kết thúc theo cách tương tự. Cuộc lặn kết thúc, nhân viên giám sát lặn phát hiện thấy thiếu Jan và Alex.

Một DM lập tức lặn xuống tìm cặp bạn mất tích. Bơi dọc xác tàu đắm, anh bỗng nghe thấy tiếng gõ vào thân tàu. Anh bơi đến một porthole (cửa sổ nhỏ) và nhìn vào trong: Thợ lặn mất tích đang ở đó, trong trang thái tuyệt vọng và sắp hết khí thở. Anh luồn qua porthole hai chai “mõm ngựa” nhỏ (chai khí dự phòng độc lập) cho họ, rồi nổi lên để báo cáo tình tình. Tàu lặn kêu gọi cứu hộ chuyên nghiệp, còn DM lại lặn xuống với các chai “mõm ngựa” nhỏ. Anh biết chai lớn sẽ không qua được porthole.

Trong khi chờ cứu hộ chuyên nghiệp, DM vẫn ở bên ngoài xác tàu, cạnh porthole, để trấn an và đảm bảo nguồn khí thở cho kẻ bị nạn. Anh giao tiếp với Alex, nhưng Alex không sao “kể” được tình trạng Jan hiện ra sao.

Cứu hộ chuyên nghiệp tới. Họ kéo theo cả một hệ thống cấp khí để sẵn sàng bổ sung cho các thợ lặn. Nhân viên cứu hộ thâm nhập vào trong xác tàu và thấy Jan nằm trên sàn, bất tỉnh, không thở, chai “mõm ngựa” ở bên cạnh. Anh đặt Jan vào Companionway(2), rồi đưa Alex ra khỏi xác tàu. Sau đó Jan cũng được đưa lên bề mặt.

Những nỗ lực hồi sức cấp cứu bắt đầu. Alex được cấp cứu trong buồng giải nén(1). Cả hai biểu hiện triệu chứng của sự hạ thân nhiệt nghiêm trọng. Cứu hộ chuyển hai nạn nhân tới bệnh viện. Jan đã chết, còn Alex tuy qua cơn nguy kịch nhưng có thể bị liệt.

Thợ lặn nói:

- Những gì đã xảy ra cho đôi bạn này có thể sẽ không bao giờ được biết rõ, nhưng rõ ràng họ đã chui vào trong xác tàu. Cả hai chưa hề được đào tạo loại hình lặn này. Sau khi chui vào, họ quẫy chân nhái làm bùn và rỉ sắt bên trong xác tàu bị khấy đục, khiến tầm nhìn chỉ còn một vài feet, đã làm họ bị mất phương hướng. Họ cố tìm cách thoát ra. Sự hoảng loạn và những nỗ lực của họ làm họ cạn kiệt khí thở. May là DM đã tìm thấy họ.

- Nhân viên cứu hộ rất đúng khi chọn Alex để cứu trước, và họ cũng đã cứu được Jan. Cái mà chúng ta không hiểu, đó là tại sao Jan bị chết ngạt trong khi chai khí đã có sẵn cho cô ấy.

Cơ quan chức năng nói:

-  Lặn thâm nhập xác tàu đắm là một hình thức lặn nguy hiểm, cần sự đào tạo thích hợp, phải có các thiết bị chuyên dụng và cần có kinh nghiệm.

 - Khi đã thâm nhập và nếu tầm nhìn bị giảm xuống bằng không, thì bạn chỉ có thể thoát ra bằng cách lần theo sợi dây đã rải ra trong lúc chui vào.

-  Thợ lặn thâm nhập, ngoài lượng khí dự phòng để đi lên và giải áp, thì phải có đủ khí dự phòng cho trường hợp khẩn cấp.

-  Bạn chịu trách nhiệm về sự an toàn của chính bạn. Gặp trường hợp bạn lặn bị mắc kẹt, tốt nhất là bạn nổi lên để báo cho tàu lặn, ngay cả khi điều đó có nghĩa là bỏ rơi bạn bè. Hai trường hợp tử vong không bao giờ tốt hơn một.

(1) Xin xem Tự điển Lanbien ở trên cùng bên phải trang tin.
(2) NST không dịch được từ này.

Về sự tồn tại của động thực vật biển

GS. Callum Roberts, Đại học York, Canada, nói: Trên hành tinh xanh chỉ có 0,1% bề mặt các đại dương là được hoàn toàn được bảo vệ khỏi mọi sự khai thác ... Chúng tôi có nhiều bằng chứng rõ ràng và mạnh mẽ cho thấy hệ sinh thái đại dương đang bị đe dọa và chúng cần được bảo vệ ... Ngày nay, tình trạng đánh bắt thủy sản đang diễn ra tại mọi ngóc ngách của đại dương và biến đổi khí hậu là hai trong số những nguyên nhân làm nguy hại cho sự sống biển cả. Cách duy nhất để cứu nguy chúng là thiết lập nhiều khu bảo tồn biển hơn nữa.

David Ritter, chuyên gia nghiên cứu về đa dạng sinh học của Tổ chức Hòa bình xanh (Greenpeace), nói: Không còn nghi ngờ gì nữa, các đại dương đang gặp khủng hoảng. Chúng tôi nhận thấy sự suy giảm có hệ thống của môi trường biển ở khắp nơi. Đánh bắt không chủ đích đã làm giảm 80% sản lượng cá trên toàn cầu ... Trữ lượng cá đang bị khai thác đến cạn kiệt, đặc biệt là các loài cá săn mồi bậc cao nhất trong chuỗi thức ăn đại dương như cá mập, cá ngừ và cá kiếm. Hiện tại, có nhiều loài cá nhỏ và động vật giáp xác thống trị một số vùng biển vì kẻ thù của chúng đã bị con người tiêu diệt, dần dần các loài này cũng sẽ biến mất nếu tình trạng khai thác vô tội vạ không được ngăn chặn, và một kết cuộc thảm hại có thể xảy ra với tình huống là các đại dương chỉ còn lại những con sâu biển.

Theo Greenpeace, có đến 90% trữ lượng các loài cá săn mồi to lớn của đại dương đã biến mất và 90% trữ lượng cá đã bị đánh bắt hết trong khu vực các nước thuộc Liên minh châu Âu (EU).

Nhóm Môi trường Pew đã lập dự án GOL với mục đích thuyết phục chính phủ các nước thành lập 4 Khu bảo tồn biển là Khu bảo tồn Biển San hô ngoài bờ đông bắc Úc (1.061.895 km2), Khu bảo tồn biển bao quanh quần đảo Kermadec, gần New Zealand (637.137 km2), rãnh (vực) Mariana - rãnh sâu nhất thế giới ở vùng biển Hoa Kỳ, Thái Bình Dương và Khu bảo tồn biển bao quanh quần đảo Chagos, Ấn Độ Dương (544.000 km2). Cho đến nay, việc thành lập 2 trong số 4 khu bảo tồn của dự án đã thành công là rãnh Mariana và quần đảo Chagos. Tháng 4/2010, quần đảo Chagos đã trở thành Khu bảo tồn biển lớn nhất thế giới hiện nay.

Jay Nelson, giám đốc dự án GOL, nói: Các khu bảo tồn biển được thành lập tương đối dễ dàng đối với các vùng biển thuộc chủ quyền quốc gia, vì các chính phủ có thể hành động đơn phương. Tuy nhiên, nó sẽ phức tạp hơn đối với các hải phận quốc tế bởi đòi hỏi sự giám sát và hợp tác giữa các quốc gia. Sự theo dõi và thi hành luật pháp trong hải phận quốc tế là đặc biệt khó khăn ... Khu bảo tồn biển có diện tích khoảng 93.240 km2 đã được thành lập vào năm ngoái trong hải phận quốc tế xung quanh quần đảo Nam Orkney thuộc Nam đại dương (bán đảo Nam cực) đạt được kết quả tốt đẹp và hiện nó đang được tiến hành áp dụng đối với những vùng biển khác trên thế giới.

Hình minh họa: Kể cả chúa tể Bắc cực cũng phải mòn mỏi kiếm sống.

Đầu năm khai Fins :) - Lặn vo và scuba ở Hòn Mun.

Tết năm nay được nghỉ dài ngót chục ngày. Dân tình tha hồ đi chơi, thăm thú các nơi. Sau mồng tết, tui và Hardbone ra Nha Trang lặn biển. Đông ơi là đông...đường Trần Phú ven biển ngày thường thông thoáng vậy mà dịp tết kẹt xe. Khách du lịch chen nhau ra đảo chơi, tàu ca nô nườm nượp. Khi chúng tôi ra Nha Trang thì Nhân P và Hardbone đã ở đó còn Phương P thì đã ra từ ngày 2 tết cúng Thủy Tề cùng Vinadive ở Hòn Mun (sẽ có clips trình mọi người :). Tui ra sau một ngày, chỉ mua được vé ra, còn về thì mù tịt vì chẳng còn vé xe đò NT-SG nữa :(. Thôi thì cứ đi lặn đã, mọi thứ khác tính sau - mấy khi có dịp nghỉ dài ngày.
    Kỳ này tui quyết định sẽ lặn vo cả hai ngày còn Hardbone thì tranh thủ học lên Advance trong ba ngày. Ngày thứ nhất là ngày xui xẻo đầu năm cho ba tên Bạn Lặn Việt. Thời tiết không tốt lắm, gió rất mạnh và nước có tầm nhìn tàm tạm. Tui lặn vo đến đáy 11m ở Hòn Một còn nhìn được cảnh quan là đáy cát và san hô thưa thớt. Rất nhiều rác do khách nhậu trên bãi và bè cá thải xuống. Gió to và sóng làm tui rớt mất cái ống thở lúc nào không hay, không tìm lại được. Nhóm scuba còn thê thảm hơn, lặn deep dive mà nước chảy và tối chú Nhân suýt chộp phải cá nóc! Do đi nhờ xuồng cao tốc của anh bạn Robin Lộc lại đúng dịp quá tải khách ra đảo nên nhóm Scuba cũng vất vả khi di chuyển thay điểm lặn và nhất là đoạn leo trở lại xuồng.
   Ngày thứ hai và ngày thứ 3 mọi thứ đều ổn khi đi theo CLB "Con Rùa" cùng anh bạn HLV Hùng vui tính. Tui tiếp tục lặn vo tại những điểm tàu thả khách lặn còn Hardbone là Nhân P tiếp tục các bài thực hành của mình. Trong khi lặn vo (đi một mình nên đành solo :)) tui gặp lại hai bạn lặn scuba ở dưới đáy biển, chúng tôi còn chụp hình với nhau ở dưới đó nữa. Lần này tui cũng có cơ hội test cái Magic Filter cho máy quay GoPro Hero ở ngoài biển. Nói chung là màu sắc được cải thiện nhiều, nhất là ở sâu 10-12M. Một số hình ảnh lặn của ngày thứ 2 (mồng 8 tết) - hoàn toàn bắng GoPro trừ tấm hình "scuba diver free diver" :)

Lớp lặn biển đầu tiên tại TP Hồ Chí Minh - OWC class.

Nói là khóa học lặn scuba đầu tiên tại TP HCM thì chưa chính xác vì trước đây CLB Rainbow SG đã có dạy lặn ở đây rồi. Tuy nhiên Rainbow dạy bằng tiếng Anh và chủ yếu nhắm đến người nước ngoài. Lớp học lặn của CLB Bạn Lặn Việt (VietDivers) được tổ chức dành cho người Việt, do Huấn Luyện Viên (HLV) người Việt hướng dẫn hoàn toàn bằng tiếng Việt.
Ngay sau buổi lặn thử đầu năm cũng do CLB VietDivers tổ chức đã có 8 bạn đăng ký lớp học lặn Scuba. Lớp đầu tiên đã được tổ chức ngay sau một tuần vào ngày chủ nhật 3/3/2013 tại HAGL-Reverview Q2. Đây là ngày học lý thuyết và thực hành hồ bơi bao gồm một buổi lý thuyết - thảo luận và làm trắc nghiệm kiến thức và buổi chiều học các kỹ năng lặn căn bản trong hồ bơi. Cuối tháng (30-31/3), CLB ViêtDivers sẽ tổ chức cho các bạn học viên ra Nha Trang và thực hiện 2 ngày 5 lần lặn thực hành ở Hòn Mun. Kết thúc 2 ngày lặn ở "vùng nước mở" (open water) là biển Hòn Mun. Các học viên sẽ được cấp bằng OWC của NDL, chính thức có một sao trên áo! Các bạn này sẽ là những Bạn Lặn Việt đầu tiên được VietDivers đào tạo và được chứng nhận có chứng chỉ quốc tế.

Buổi học lý thuyết - thoải mái trao đổi, vui và  hữu ích.

HLV Nhân luôn sẵn sàng trả lời mọi câu hỏi của bạn.

Mọi kiến thức về môi trường nước, các đặc điểm lý-sinh khi lặn, trang thiết bị và các kỹ năng sử dụng, bảo quản, các tình huống và sự cố cùng cách xử lý. Tất cả được tổng hợp, củng cố lại thông qua bài test trắc nghiệm.

Buổi chiều là phần thực hành các kỹ năng và kiến thức học được tại hồ bơi. Đây cũng là phần rất vui của ngày học. Các học viên được trang bị đầy đủ : áo quần lặn (wetsuit) áo phao (BCD), bộ cùm thở (regulator set) chân ếch (fins) kính lặn (mask) và đai chì (weight belt). Sau phần thực hành hồ bơi này, các học viên đã sẵn sàng để ra biển thực hành toàn bộ các kỹ năng đã học dưới sự hướng dẫn của HLV. Dưới đây là những hình ảnh ghi được trong buổi tập tại hồ bơi. Hẹn gặp tất cả vào ngày 30 và 31 tháng này tại Nha Trang!

Để biết thêm thông tin về các khóa học lặn của CLB VietDiver,
 xin liên hệ Ngọc Anh 0908830030 email: contact@vietdivers.net

Phải chăng loài người ban đầu là động vật biển

(lời góp của anh Tuấn Linh)

Chúng ta vốn dĩ thuộc loài "động vật trên cạn"'? Câu này quá đúng ... nhưng có lẽ chỉ cho ... 4 triệu năm trở về trước! Còn xưa hơn nữa tới 8 triệu năm thì có những chứng cứ nói rằng: tổ tiên chúng ta là loài “hải sinh”, tức “vượn biển”! Này nhé :

1. Khi mới chào đời, trẻ em đều có năng lực bơi lội. Trẻ mới sinh không bị chết ngộp trong nước do một năng lực bẩm sinh. Đây là bản năng hình thành từ thời kỳ hải sinh của tổ tiên loài người.

2. Giống như người, những loài động vật sống trong biển như hải báo, cá voi, ... đều có lớp mỡ dày và da không có lông. Đó là dấu hiệu đời sống trong biển: cần lớp mỡ dày để duy trì nhiệt độ thân thể, đồng thời nâng cao lực nổi trong nước. Trái lại, loài linh trưởng, hắc tinh tinh hay khỉ đột thì không có lớp mỡ dưới da này.

3. Nước mắt của loài người có thành phần muối khá lớn. Khi bơi lội, hoạt động của tim và các hoạt động của cơ thể đều giảm chậm. Hiện tượng này cũng tồn tại tương tự với các động vật sống trong nước.
Còn loài linh trưởng không có nước mắt.
Vở kịch “Nàng Ápsara” có nhân vật con khỉ làm việc tốt để muốn làm con người, tuy nhiên mãi mà không thành được vì không thể khóc ra nước mắt.Cuối cùng trời cũng cảm đức tính hy sinh cho con người của khỉ mà cho nó nước mắt. Kết thúc vở kịch, khỉ khóc cho số phận chuân chuyên đã qua của nàng Ápxara thì ứa ra nước mắt. Thế là nó thành “con người” - dù cho thân thể bề ngoài vẫn là … khỉ! Xét về mặt sinh lý học thì kịch bản có lý đó.

4. Nhu cầu muối của các động vật trên đất liền đều được “cảm giác” khá chính xác. Một khi đủ, chúng sẽ không còn hứng thú. Nhưng khi thiếu, chúng sẽ khao khát và đồng thời biết cả cách kiềm chế điều tiết.
Trái lại con người không có cơ chế đó. Ngay cả khi thiếu muối, con người cũng không có nhu cầu bổ sung. Còn khi dư muối, con người sẽ bị sự phản tác dụng dẫn đến tim mạch. Nhưng mà con người vẫn không có cơ chế nào để tự động ngừng tiếp nhận. Điều này có thể giải thích do đời sống phong phú chất muối giữa biển cả mà con người đã trải qua.
Các loài linh trưởng sống trong rừng rậm thiếu chất muối, sự chọn lọc tự nhiên khiến chúng sản sinh cơ năng điều tiết nhu cầu này. Trái lại ,tổ tiên của loài người có lẽ đã từng sống ở đại dương - nơi có nguồn muối bất tận - nên không có cơ năng điều tiết này.
Cũng vì lý do này, không một loài động vật linh trưởng nào chọn phương thức đổ mồ hôi để điều tiết nhiệt độ cơ thể. Đó là sự lãng phí chất muối. Nếu tổ tiên loài người hoàn toàn sống giữa rừng rậm trong suốt quá trình tiến hoá thì cơ năng sinh lý đổ mồ hôi không xuất hiện, nó không có lợi cho tiến hoá. (Đổ mồ hôi nhiều ảnh hưởng khá lớn đến sức khoẻ và cả tính mạng).

5. Tập tính tính dục của con người là “úp mặt” giống như cá voi, cá heo (loài dưới nước). Còn ở loài linh trưởng thường là “úp lưng”.

6. Loài linh trưởng không có “nhân trung” như loài người. Người ta giả thiết rằng “nhân trung” là sự thoái của cơ cấu “mang cá” lọc nước lấy ôxy của “vượn biển”.

Từ 4-8 triệu năm về trước, do nước biển dâng tràn, một phần lục địa bị nhấn chìm. Loài vượn cổ trong khu vực ấy dần dần thích nghi đời sống trong biển và trở thành động vật hải sinh. Ước chừng 4 triệu năm sau, nước biển rút dần, vùng ngập chìm trong nước trở thành lục địa mới.

Vì vậy “lặn biển” không chỉ là môn thể thao trải nghiệm sự “thay đổi” tập tính sống trên cạn 4 triệu năm vừa rồi của con người, mà sâu xa hơn nữa còn là “trở về” (trải nghiệm) với môi trường sống của tổ tiên chúng ta cách đây 4-8 triệu năm!

Huấn luyện bơi lội trong “lò rèn”

Trung quốc có khoảng 3.000 trường và trung tâm huấn luyện thể thao. Mỗi nơi (thường) chuyên về một bộ môn. Từ 1984 họ đẩy mạnh chính sách tìm kiếm và đào tạo vận động viên (VĐV) cho Olympic ngay từ khi còn rất nhỏ. Các trường phổ thông, bắt đầu từ mẫu giáo, được yêu cầu theo dõi học sinh để phát hiện năng khiếu thể thao bẩm sinh.

Từ những “lò rèn” này đã xuất hiện nhiều tài năng trẻ, đơn cử tại Olympic London 2012, VĐV Ye Shiwen, 16 tuổi, phá kỷ lục thế giới và  kỷ lục Olympic ở cự li bơi 200 mét và 400 mét hỗn hợp, giành 2 huy chương vàng. VÐV nhảy cầu Khâu Ba, vào “lò rèn” hồi lên 5 và 13 tuổi trở thành kiện tướng nhảy cầu Quốc gia.

Các “lò rèn” vận hành như thế nào? VĐV Ye Shiwen nói: Trong 9 năm qua, đông cũng như hè, ngày nào cô cũng bơi 2 tiếng rưỡi vào buổi sáng, 2 tiếng rưỡi vào buổi chiều. Bé Schneider, sau khi được xác định là năng khiếu, bị cách ly gia đình để vào “lò rèn”. Ở đó, bé được nhận dạng bằng con số – VĐV số 137 – thay cho tên họ do cha mẹ đặt. Ở đó, để tăng khả năng hấp thụ oxy, bé phải bơi hàng giờ trong một thiết bị đặc biệt, tuân theo chế độ ăn uống giàu protein và thường xuyên bị tiêm steroid.

Chuyện của bé Schneider khiến nhiều người liên tưởng rằng, liệu có phải VĐV Diệp Thi Văn, vô địch bơi trườn sấp 400 mét, cũng đã được lập trình tương tự? Bé Diệp vào “lò rèn” năm lên 7 và 11 tuổi đã giành được huy chương vàng. Suốt 6 năm, bé phải chịu một chế độ luyện tập không ngừng nghỉ và vô cùng khắc nghiệt, phải kéo xà đơn 20 cái/lần, phải bơi nhiều giờ mỗi ngày và chỉ được nghỉ khi hồ bơi cần được làm sạch. Điều an ủi duy nhất của bé là “cơm rất ngon” (chế độ ăn uống có hàm lượng dinh dưỡng rất cao so với các bạn đồng lứa bên ngoài). “Dù sao ở đó nó cũng có cơm để ăn. Gia đình tôi nghèo quá” – mẹ bé tâm sự về việc phải cho con rời gia đình quá sớm(*).

Trước các phương tiện thông tin, các VĐV Trung quốc không tiết lộ bất cứ điều gì bất lợi cho “lò rèn”. Họ được dạy khi bị phỏng vấn phải giữ nét mặt bình thản, không để lộ điểm yếu, không để lộ mình đang bị đau đớn. Không một ai biết “lò rèn” vận hành như thế nào.

Ủy ban Olympic Quốc tế hứa hẹn sẽ làm rõ các cáo buộc về việc Trung quốc bắt trẻ em rời xa cha mẹ từ quá nhỏ và chúng phải thực hiện các chương trình tập luyện quá hà khắc, thậm chí bị đánh đập. Tuy nhiên, sau 7 năm, Ủy ban này không tìm thấy bất kỳ chứng cứ nào.

 

Một hai năm gần đây, trên internet xuất hiện những hình ảnh VĐV nhi đồng Trung quốc khóc trong đau đớn khi tập luyện, đã cho thấy cách huấn luyện của họ. Các bé được dạy rằng, nhiệm vụ duy nhất của chúng là đánh bại Mỹ và các cường quốc khác trên thế giới.

Rồi một số ít VĐV đã phá vỡ sự im lặng. VĐV bơi lội Lục Huỳnh (23 tuổi) có thể sẽ không an toàn khi trở về nhà, vì cô đã phát ngôn rằng cô thích chương trình tự do tập luyện và thú vị ở Úc, nơi cô được đến tập huấn trước giải Olympic. VÐV bơi lặn Guo Jingjing từ giã thể thao ở tuổi 29 với thành tích 4 huy chương vàng Olympic. Cô cho biết cô không muốn chuyển qua huấn luyện viên bởi tính tình cô mềm mỏng, không đủ nghiêm khắc!!

Những bộ môn khác cũng không ngoại lệ. VÐV chạy marathon Ngải Ðông Mai thường xuyên bị huấn luyện viên đánh đập. Mẹ của VĐV đua thuyền Dương Văn Quân, huy chương vàng Olypic 2004 và 2008, nói: “ Nếu điều kiện gia đình khá hơn một chút, tôi đã không để nó theo nghiệp thể thao(*)”.

Các VĐV đã tố cáo về các chương trình tập luyện khắc nghiệt mà họ phải tuân thủ, nhưng không được bảo đảm về cuộc sống sau này một khi sự nghiệp kết thúc, hoặc khi không gặt hái được thành công, hoặc sau khi bị tai nạn nghề nghiệp. VĐV thể dục dụng cụ Trương Thượng Vũ nhập “lò rèn” lúc 5 tuổi, 12 tuổi được vào đội tuyển Quốc gia, đã bị đứt gân A-sin trong huấn luyện. Giải nghệ, cậu được “trợ cấp một lần” 38 ngàn NDT (5.950 USD) và không thể tìm được việc làm. VĐV Dương Văn Quân xin thôi việc nhưng đã bị đe dọa sẽ mất lương Hưu nếu không chịu tiếp tục nghiệp thể thao.

Theo báo chí Trung quốc, hiện họ có khoảng 50.000 VĐV chuyên nghiệp, mỗi năm có ít nhất 3.000 người giải nghệ, và gần 80% trong số 300.000 VĐV giải nghệ phải đối mặt với nguy cơ không tìm được việc làm, bệnh tật, nghèo khó.

Các VĐV còn phải sử dụng chất kích thích. Năm 1994, họ giành được 14 trong 16 huy chương vàng bơi lội tại Rome. Nhưng sau đó, tại giải đấu của khu vực châu Á, 11 VĐV nước này đã bị phát hiện dương tính với chất kích thích cấm sử dụng (testosterone) và đã bị tước 9 trong tổng số 23 huy chương vàng. Năm 1998 người ta tìm thấy 13 lọ hormone tăng trưởng dành cho người (đủ để dùng cho cả đội) trong túi một nữ VĐV bơi lội Trung Quốc tại sân bay Sydney. VĐV bơi lội Lý Triết Tư (16 tuổi) bị bắt quả tang dùng chất kích thích (gọi là EPO) gây tăng trưởng tế bào hồng cầu nhằm cải thiện khả năng hấp thụ oxy.

Trở lại với Guo Jingjing và Schneider. Guo bị “khiếm thị nghiêm trọng do phải luyện tập cực kỳ khổ ải từ năm 6 tuổi, khi võng mạc chưa phát triển hoàn thiện”. Schneider bị “bệnh cứng cơ bắp, nhịp tim bất thường, cholestorol cao bất thường và bị đau lưng liên tục, khả năng sinh nở có vấn đề”.

H: Xem hình, tôi cứ thẫn thờ nghĩ rằng, tối nay bé sẽ bật khóc: “Mẹ ơi, con không thích ăn cơm ngon nữa đâu”.

(*) Khi gặp nhau, người dân các nước thường chào “anh khỏe chứ”, còn người dân nông thôn Trung quốc vẫn chào “anh đã ăn cơm chưa” (Nì_sư_phan_lờ_mấy_zẩu).